Ondertussen in de kosmos

Condooms, de pil, het spiraaltje. Voor anticonceptie zijn al decennialang dezelfde middelen beschikbaar, maar die hebben elk zo hun nadelen. Zo laten steeds meer jonge vrouwen de pil links liggen, onder meer uit angst voor hormonen. Een Nederlandse wetenschapper komt nu met een radicaal nieuwe manier van anticonceptie. De Sluis, op afstand bedienbaar. Hoe die werkt? Medisch redacteur Ellen de Viss...

Naar het verleden reizen om je jongere zelf een goed advies te geven, of naar de toekomst om te zien hoe mensen dan leven. Tijdreizen is een populair thema in verhalen en films. Wetenschappers ontdekten dat versneld naar de toekomst reizen al kan. Een reis naar het verleden is pittiger, al zijn daar ook spannende nieuwe ideeën voor. Met: George van Hal. Presentatie: Tonie Mudde Montage: Lotte...

Het is een trend: mensen die hun eigen ouders interviewen, om zo meer over hun leven te ontdekken, hun jeugd, hun twijfels, hun dromen. Boeken als Mam, vertel eens vliegen over de toonbank. Waar komt deze behoefte vandaan? Wat leveren dit soort gesprekken op? Volkskrant-journalist Anna van den Breemer zocht het uit, samen met wetenschappers én Nederlanders die zelf hun ouders interviewden....

Wetenschappers vinden 'sterkste bewijs van buitenaards leven tot nu toe'. Dit nieuws ging onlangs als een lopend vuurtje de wereld rond. Nog zo eentje: wetenschappers wekken met oud dna een uitgestorven reuzenwolf opnieuw tot leven. Was ook overal in het nieuws. Maar bij nadere inspectie bleek het allemaal lang niet zo revolutionair. Wat gaat er mis bij dit soort opgeklopt wetenschapsnieuws? Georg...

Elon Musk, Mark Zuckerberg, Jeff Bezos en andere techmiljardairs halen hun inspiratie uit sciencefictionboeken. Experts én de auteurs van die boeken waarschuwen dat zij zo een gevaarlijke wereld scheppen: verwar een dystopie niet met een handleiding. Met: Laurens Verhagen en George van Hal. Presentatie: Tonie Mudde Montage: Lotte Groenendijk Eindredactie: Julia van Alem See omnystudio.com/l...

Mensen doen van alles in een poging om vogels te helpen, van het plaatsen van voer tot het massaal ophangen van nestkastjes. Maar hoe goed helpt dat nou echt? En hoe gaat het eigenlijk met de vogels in Nederland? Onze natuurredacteur en vogelaar Jean-Pierre Geelen heeft de antwoorden. En je krijgt ook nog 'ns een spoedcursus vogelzang herkennen.  We gaan het theater in! Kom 5 juni naar onze l...

Donald Trump heeft een frontale aanval geopend op de Amerikaanse wetenschap, met enorme gevolgen wereldwijd. George van Hal sprak Nederlandse wetenschappers in de Verenigde Staten en interviewde deze week Robbert Dijkgraaf, de oud-onderwijsminister die zelf in Princeton werkte. Van vaccinscepsis tot klimaatontkenning: waar komt toch dat wantrouwen tegen de wetenschap vandaan? En valt er iets aan t...

Is het een tumor of een onschuldig vlekje? Moet je direct naar de dokter of kan de klacht ook wel tot morgen wachten? Voor al dit soort cruciale beslissingen schakelen artsen steeds vaker de hulp in voor a.i. Dat biedt potentieel grote voordelen - maar ook grote risico’s. Met: zorgredacteur Michiel van der Geest en Hannah van Kolfschooten, gepromoveerd op de impact van a.i. op de rechten van...

Het is één van de slechtst begrepen plekken in ons universum: de aardbol zelf, en wat daar allemaal binnenin gebeurt. Wat zijn de grote mysteries in het binnenste van de aarde en hoe beginnen wetenschappers die op te lossen? Wetenschapsredacteur George van Hal zocht het uit. En geeft presentator Tonie Mudde antwoord op de vraag die hem al van jongs af aan bezighoudt: stél ik g...

Ruim een miljoen jaar geleden viel in het huidige Noord-Spanje een oermens in een holte in de grond. Nu hebben archeologen een stuk van zijn (of haar) gezichtsbotten teruggevonden: de vroegst bekende mens van West-Europa. Wat voor nieuwe blik werpt dit op het leven van onze verre voorouders? Met Maarten Keulemans.  Ondertussen in de Kosmos gaat het theater in! Reserveer nu kaarten voor onze e...

Filmpjes die inspelen op je onzekerheden of verlangens, berichten prominent op je scherm die woede bij je oproepen. Social media platforms als TikTok, X en Instagram halen alles uit de kast om je zo lang mogelijk gekluisterd te houden op hun netwerk. Maar hoe werken die algoritmes precies? En: wat kun je doen om zelf de macht terug te pakken? Techredacteuren Simoon Hermus en Laurens Verhagen legge...

Pijn, flauwvallen, verpletterende vermoeidheid. Veel mensen lopen rond met medische klachten waar de huisarts en zelfs de specialist geen raad mee weet. Voor de heftigste gevallen is er een team van artsen die proberen het medisch mysterie op te lossen. De Witte Raven, noemen ze zichzelf. Hoe gaan deze medisch detectives te werk? Met: Ellen de Visser.  Presentatie: Tonie Mudde Montage: L...

Diep in de Middellandse Zee zijn wetenschappers druk bezig met de bouw van een enorme telescoop. Je leest het goed: een telescoop onder water . Die speurt de hemel af naar zogeheten neutrino's, mysterieuze deeltjes die vlak na de oerknal ontstonden en waarvan op elk moment duizenden door je lichaam schieten. Wie ze in beeld weet te krijgen, kan op een totaal nieuwe manier naar het heelal kijken. D...

We zouden minder gaan vliegen. Anders met dieren omgaan om virusrisico's te verkleinen. De manier waarop we leven zou voorgoed veranderen, luidden de voorspellingen toen de wereld in lockdown ging door de komst van het coronavirus, alweer 5 jaar geleden. Maar wat is er nou écht blijvend veranderd in de maatschappij en in ons gedrag? Wetenschapsredacteur Maarten Keulemans zocht het tot de bo...

Van onze betalingen tot onze communicatie, we zijn extreem afhankelijk van satellieten. Dat maakt de ruimte tot een plek waar bijzondere militaire interesse naar uitgaat. Zo testte Rusland al eens een ruimtewapen dat op andere satellieten kan schieten. Recent maakten experts zich zorgen over een mysterieuze Russische lancering waarbij mogelijk een nucleair kosmisch wapen in stelling wordt gebracht...

Een kwart van de wolven in Nederland is zoek. Spoorloos verdwenen. En dat terwijl wetenschappers deze dieren op de voet volgen, met cameravallen en dna-onderzoek bij prooien en in uitwerpselen. Ecologen en wolvenexperts zoeken naar verklaringen. De meest waarschijnlijke: wolven worden illegaal afgeschoten, waarna hun lichamen worden verborgen. Met natuurredacteur Jean-Pierre Geelen. Presentatie: T...

Bij zijn inauguratie zei Donald Trump dat hij zo snel mogelijk Amerikanen naar Mars wil sturen, om daar een vlag te planten. Zijn handlanger Elon Musk gaat een stap verder, hij wil met zijn ruimteprogramma zelfs een complete kolonie stichten op de rode planeet. Een miljoen mensen op Mars binnen 20 jaar; moet kunnen, volgens Musk. Hoogste tijd om de potentie van zo'n Marsonderneming onder de loep t...

Wetenschappers werken sinds kort met een radicaal nieuwe manier om depressie te behandelen. Patiënten krijgen eerst een hersenscan. Op basis van hun ‘alfa-golven’ bepalen de behandelaars van een Friese ggz-instelling vervolgens welke medicatie de grootste kans op succes heeft. De 55-jarige Nynke was één van de eerste proefpersonen. We vertellen haar verhaal, dat van...

Nederlandse wetenschappers zijn begonnen aan een sciencefictionachtige zoektocht: leven maken uit het niets. De eerste stap – een werkende energievoorziening – is bijna een feit. Wetenschappers zien allerlei mogelijke nuttige toepassingen. Maar zitten er niet ook grote risico's aan dit 'spelen voor God'? Met: Maarten Keulemans.  Presentatie: Tonie Mudde Montage: Julia van Alem Ein...

Het zijn een van de meest spectaculaire, meest krachtige en meest mysterieuze fenomenen in ons heelal: zwarte gaten. Wetenschappers krijgen zwarte gaten eindelijk steeds scherper in beeld, waardoor we beter snappen hoe ze ontstaan en wat ze doen. Wat maakt ze zo krachtig dat ze zelfs het licht zelf kunnen opslokken? En wat zou er met je gebeuren als je met een ruimteschip recht een zwart gat in st...

Waarom zou je een boom omhakken als je hout ook in het lab kunt kweken? Op diverse plekken in de wereld slagen wetenschappers erin allerlei natuurproducten te kweken, van katoen tot vlees tot cacao. Hun doel is een revolutionair duurzamere vorm van landbouw. Wetenschapsredacteur van de Volkskrant Maarten Keulemans nam alvast een kijkje in een Nederlands lab, en zag daar een wel heel bijzondere vru...

Hoeveel oliebollen moet je eten om 1 kilo aan te komen? Hoe haal je deze keer wél je goede voornemens? En wat te doen met familiediners vol sociale spanningen? De wetenschapsredactie van de Volkskrant helpt je met wetenschappelijk verantwoorde tips de feestdagen door, zo het nieuwe jaar in. Met: Anna van den Breemer, Simoon Hermus en Michiel van der Geest.  Presentatie: Tonie Mudde Mon...

 Werd Jezus wel geboren in december? Wie bedacht de Kerstman? En waar komt toch die eigenaardige kerstgewoonte vandaan om een maand lang een omgehakte boom in je huis te zetten? De antwoorden op deze en vele andere kerstvragen krijg je in onze speciale kersteditie van Ondertussen in de Kosmos. En o ja, we maken ook nog een wetenschappelijke analyse van de ultieme kersthit. Met: Maarten K...

Sinds zijn bezoek aan Pluto vliegt ruimtesonde New Horizons door de ongerepte buitengebieden van het zonnestelsel. Aan die mysterieuze buitengrens van ons zonnestel, doet de ruimtesonde de ene na de andere spectaculaire ontdekking. 'Dit was totaal onbekend terrein. Alles wat je daar ziet, is nieuw.' Met: George van Hal. Presentatie: Tonie Mudde Montage: Julia van Alem Eindredactie: Emilie van Kins...

Een van de meest indrukwekkende werken die de mensheid ooit gebouwd heeft, het ruimtestation ISS, nadert het einde van zijn levenstijd. Ruimtevaartexperts maken nu plannen om dit enorme kosmische gebouw netjes op te ruimen. Maar hoe doe je dat? Onze ruimtevaartdeskundige George van Hal over dit wonderlijke sloopproject. Met speciaal gastoptreden van astronaut André Kuipers, die herinneringen ophaa...