لام تا کلام

در اپیزود ۲۴۳ از پادکست لام تا کلام، درباره “اراده” حرف می‌زنیم؛ اینکه چرا خیلی وقت‌ها برچسبِ  “من اراده ندارم»” به خودمون می‌زنیم، در حالی که ماجرا اصلاً اراده نیست، بلکه ابهام در تصمیم‌گیری، فرسودگی ذهنی یا فراهم نبودن شرایط واقعیه.   از کجا بفهمیم کاری که انجام نمیشه واقعاً از تنبلی و کم‌ارادگیه، یا گیر افتادن در سردرگمی و کلافگی؟ چرا وقتی شفافیت نداریم، مغزمون ترمز می‌کنه و چطور دست از این خود...

در اپیزود ۲۴۲ از پادکست لام تا کلام، دربارهٔ روان‌شناسی تاب‌آوری حرف می‌زنیم؛ اینکه در روزهای سخت چطور از خودمون مراقبت کنیم، کمک بگیریم و برای ادامهٔ زندگی قدم برداریم، حتی وقتی هنوز غمگین، خسته یا نگرانیم. تاب‌آوری چه فرقی با تحمل بدرفتاری و موندن در یک رابطهٔ آسیب‌زا داره؟ از کجا بفهمیم به استراحت احتیاج داریم یا داریم از ترس، از چیزهای مهم زندگی فاصله می‌گیریم؟ وقتی ذهنمون درگیر نشخوار فکری، گ...

تا حالا شده از خواب بیدار شی و ببینی همه‌چیز ظاهراً خوبه، اما حال تو خوب نیست؟ نه خبر بدی شنیدی، نه با کسی دعوات شده و نه مشکل تازه‌ای پیش اومده؛ ولی یه دلشوره‌ی مبهم ته دلت هست. انگار منتظری هر لحظه اتفاق بدی بیفته و ذهنت نمی‌تونه باور کنه که شاید امروز فقط یه روز معمولی و آروم باشه. این حس ممکنه حتی وارد رابطه‌ات هم بشه. طرف مقابلت دوستت داره، بهت احترام می‌ذاره و خبری از قهر، بازی روانی یا تنش...

تا حالا شده برای خودت هدفی بذاری و مدتی هم خیلی خوب بهش پایبند بمونی، اما بعد یک اتفاق، یک سفر، چند روز خستگی یا حتی فقط یک وقفه‌ی ساده باعث بشه همه‌چیز متوقف بشه؟ می‌دونی باید چه کار کنی و اون هدف هنوز هم برات مهمه؛ اما هر بار که می‌خوای برگردی، یه صدا توی ذهنت می‌گه: «دوباره شروع کنم که چی؟ باز چند وقت انجامش می‌دم و بعد ولش می‌کنم.» خیلی وقت‌ها چیزی که جلوی برگشتن ما رو می‌گیره، تنبلی یا بی‌انگ...

تا حالا شده هرچی به روز تولدت نزدیک‌تر می‌شی، به‌جای ذوق و هیجان، یه حس سنگین و عجیب بیاد سراغت؟ نه لزوماً اتفاق بدی افتاده، نه حتماً از زندگیت ناراضی هستی؛ اما یهو شروع می‌کنی به حساب‌وکتاب کردن: چند سالم شد؟ تا امروز چه کارهایی کردم؟ چرا هنوز به بعضی چیزهایی که می‌خواستم نرسیدم؟ نکنه دارم پیر می‌شم؟ چرا زندگی بقیه از زندگی من جلوتر به نظر می‌رسه؟ تولد فقط جشن اضافه‌شدن یک عدد به سن ما نیست؛ گاهی...

تا حالا شده بخوای یه حرف ساده بزنی یا چیزی رو که واقعاً می‌خوای بیان کنی، اما از ترس اینکه طرف مقابل ناراحت بشه یا دیگه مثل قبل دوستت نداشته باشه، خودت رو سانسور کنی؟ گاهی برای حفظ رابطه و دوست داشته شدن، بخش‌هایی از خودمون رو کنار می‌ذاریم؛ چیزهایی رو تحمل می‌کنیم که هیچ‌وقت حاضر نبودیم از دیگران بخوایم تحملشون کنن و کم‌کم آن‌قدر خودمون رو تغییر می‌دیم که دیگران بمانند، که خود واقعی‌مون از رابطه...

تا حالا شده یه پیام طولانی بنویسی یا یه ویس رو چند بار ضبط و پاک کنی، فقط برای اینکه ثابت کنی منظورت بد نبوده؟ با خودت بگی شاید اگه واضح‌تر توضیح بدم، بالاخره منو می‌فهمه؛ اما طرف مقابل از بین تمام حرف‌هات فقط یه جمله رو جدا کنه و بحث تازه‌ای راه بندازه؟ توی اپیزود ۲۳۷ درباره‌ی «بیش‌ازحد توضیح دادن» حرف می‌زنم؛ اینکه چرا احساس می‌کنیم باید مدام از خودمون، تصمیم‌هامون و نیت‌هامون دفاع کنیم و چرا بع...

تا حالا شده کلی درباره‌ی خودشناسی، عزت‌نفس، مرزبندی، تله‌های روانی و رابطه‌های سمی بدونی، اما باز هم همون اشتباه‌های قبلی رو تکرار کنی؟ شاید حتی بتونی رفتارهای خودت رو خیلی دقیق تحلیل کنی و بفهمی هر واکنشت از کجا میاد؛ اما وقتی پای تغییر واقعی وسطه، دوباره توی همون الگوهای آشنا گیر می‌افتی. توی این اپیزود درباره‌ی فاصله‌ی بین «فهمیدن» و «تغییر کردن» حرف می‌زنم؛ اینکه چرا آگاهی به‌تنهایی کافی نیست...

آخرین باری که واقعاً با خودت تنها بودی کی بود؟ نه وقتی کسی خونه نبود؛ وقتی آگاهانه تصمیم گرفتی چند ساعت بدون گوشی، تلویزیون، اینستاگرام، پیغام‌دادن، درینک یا هر حواس‌پرتی دیگه‌ای فقط کنار خودت بمونی. برای خیلی‌هامون تنهایی به‌جای آرامش، اضطراب میاره؛ چون وقتی همه‌چیز ساکت می‌شه، با فکرها، احساسات و بخش‌هایی از خودمون روبه‌رو می‌شیم که شاید مدت‌ها ازشون فرار کردیم. اما تنهایی سالم دقیقاً چیه؟ آیا ب...

تا حالا شده فقط بخوای برای زندگی خودت تصمیم بگیری، اما یکی از نزدیک‌ترین آدم‌های زندگیت طوری واکنش نشون بده که انگار بهش پشت کردی؟ انگار «نه» گفتنت بی‌احترامی بوده، مستقل‌شدنت سردشدن بوده و اینکه دیگه برای هر تصمیمی اجازه نمی‌گیری، یعنی دیگه دوستش نداری. اما چرا بعضی‌ها استقلال ما رو طردشدن یا خیانت تجربه می‌کنن؟ اصلاً فرق استقلال سالم با استقلال ناسالم چیه؟ و چطور می‌تونیم بدون قطع‌کردن رابطه، فر...

اگه از فردا هیچ‌کس تأییدت نکنه، ازت تعریف نکنه و بهت نگه «آفرین»، باز هم همین زندگی و همین تصمیم‌ها رو انتخاب می‌کنی؟ گاهی فکر می‌کنیم انتخاب‌هامون از خواسته‌های خودمونه؛ اما پشت خیلی از تصمیم‌هامون ترس از قضاوت، ناراحت‌کردن بقیه یا پذیرفته‌نشدن پنهان شده. توی اپیزود ۲۳۳ درباره‌ی اعتیاد به تأییدشدن حرف می‌زنیم؛ اینکه چرا ارزش خودمون رو به نظر دیگران گره می‌زنیم، این نیاز چطور روی رابطه‌ها و تصمیم‌...

همین الان به یکی از تصمیم‌های گذشته‌ت فکر کن؛ تصمیمی که وقتی امروز بهش نگاه می‌کنی، با خودت می‌گی: «کاش این انتخاب رو نکرده بودم.» همه‌ی ما تصمیم‌های اشتباه می‌گیریم، اما مهم اینه که بعدش چطور با نتیجه‌شون روبه‌رو می‌شیم و اجازه نمی‌دیم دوباره تکرار بشن. توی این اپیزود  درباره‌ هنر تصمیم‌گیری حرف می‌زنیم و ۶ راهکار و تمرین کاربردی یاد می‌گیریم تا تصمیم‌های اشتباهمون رو بهتر مدیریت کنیم، از پشیمونی...

تا حالا شده بالاخره وارد یه رابطه‌ خوب بشی، اما یهو خودت شروع کنی به فاصله گرفتن، حساس شدن یا دعوا راه انداختن؟ یا بعد از سال‌ها تلاش به موفقیتی برسی و با تصمیم‌هایی که می‌دونی اشتباه هستند، همه‌چیز رو خراب کنی؟ بعضی وقت‌ها ما از شکست فرار نمی‌کنیم؛ از چیزی که واقعاً می‌خوایم می‌ترسیم. برای همین درست وقتی عشق، آرامش یا موفقیت از راه می‌رسه، ناخودآگاه هلش میدیم کنار. این اپیزود درباره‌ «خودتخریبی»...

این روزها از آدم‌های زیادی یک جمله  مشترک می‌شنویم: «احساس می‌کنم دیگه اون آدم قبلی نیستم.» شاید اتفاق خاصی برای خودمون نیفتاده باشه؛ شغلمون عوض نشده، از کسی جدا نشدیم و زندگی ظاهراً داره مثل قبل ادامه پیدا می‌کنه. ولی یه چیزی درونمون تغییر کرده. دیگه مثل قبل نمی‌خندیم، تمرکز نداریم، از آینده می‌ترسیم و گاهی حتی بابت چند لحظه خوشحال‌بودن احساس گناه می‌کنیم؛ انگار خندیدن، فیلم‌دیدن یا سفررفتن، خیان...

تو روزت رو درگیر چه چیزهایی می‌کنی؟ حرف مردم؟ قضاوت بقیه؟ یا اتفاقی که چند روز دیگه حتی یادت نمیاد؟ واقعیت اینه که مشکل ما اهمیت دادن به چیزای مهم نیست؛ مشکل اینه که خیلی وقت‌ها، چیزای بی‌اهمیت بیشتر از چیزی که باید ذهن و انرژی‌مون رو می‌گیرند. و این اپیزود می‌خوایم یاد بگیریم چطور چیزای واقعاً مهم رو از سروصدای اطرافمون جدا کنیم، ارزش‌هامون رو بشناسیم و تصمیم بگیریم به چی، چقدر اهمیت بدیم. این اپ...

«آدم‌ها هیچ‌وقت عوض نمی‌شن.» احتمالاً این جمله را بارها شنیدی یا حتی خودت گفتی. اما واقعاً حقیقت داره؟ آیا همسری که سال‌ها دروغ گفته می‌تونه تغییر کنه؟ پدری که همیشه کنترل‌گر بوده چطور؟ مادری که هیچ‌وقت عذرخواهی نکرده؟ دوستی که بارها اعتماد تو را شکسته؟ و مهم‌تر از همه… آیا خود ما می‌تونیم تغییر کنیم؟ در این اپیزود درباره معنای واقعی تغییر، تفاوت بین قول دادن و تغییر کردن، نقش مسئولیت‌پذیری و زمان...

همه «ببخشید»ها شبیه هم نیستند. بعضی عذرخواهی‌ها رابطه را ترمیم می‌کنند و بعضی فقط برای تموم کردن دعوا گفته می‌شن. اما از کجا می‌تونیم تفاوتشون رو تشخیص دهیم؟ یک عذرخواهی واقعی چه ویژگی‌هایی داره؟ چرا بعضی آدم‌ها می‌گن «ببخشید» اما هیچ تغییری در رفتارشون ایجاد نمی‌شه؟ و چه زمانی بهتره به جای کلمات، رفتار طرف مقابل رو باور کنیم؟ در این اپیزود درباره نشانه‌های یک عذرخواهی واقعی، مسئولیت‌پذیری، تغییر...

همه ما دوست داریم وقتی کسی به ما آسیب می‌زنه، مسئولیت اشتباهش را بپذیره و صادقانه بگه: «حق با تو بود، متأسفم.» اما اگر جای ما عوض بشه چی؟ آخرین باری که خودمون به کسی آسیب زدیم، چقدر راحت تونستیم بدون توجیه، بدون دفاع و بدون مقصر دونستن دیگران، بگیم: «من اشتباه کردم»؟ چرا گفتن یک «ببخشید» ساده برای خیلی از ماها این‌قدر سخته؟ چه چیزی باعث می‌شه از پذیرش اشتباه فرار کنیم؟ و آیا عذرخواهی کردن، نشانه ض...

چند تا از باورهایی که امروز ازشون دفاع می‌کنی واقعاً مال خودت هستند؟ ما معمولاً فکر می‌کنیم عقایدمون نتیجه فکر کردن، تحلیل کردن و انتخاب‌های آگاهانه خودمونه. اما آیا واقعاً همین طوره؟ در این اپیزود درباره راه‌هایی صحبت می‌کنم که خانواده، فرهنگ، رسانه‌ها، شبکه‌های اجتماعی، گروه‌های دوستی و حتی الگوریتم‌ها روی ذهن ما اثر می‌ذارن؛ بدون اینکه همیشه متوجهش باشیم. چرا بعضی ایده‌ها را بدون بررسی می‌پذیری...

هر روز با حجم عظیمی از خبرها، ویدیوها، پست‌ها و نظرات مختلف روبه‌رو می‌شیم. بعضی از اون‌ها واقعیت را منعکس می‌کنند و بعضی دیگر فقط برای جلب توجه، تحریک احساسات یا تأثیرگذاری بر باورهای ما ساخته شدند. در چنین دنیایی، سؤال مهم این نیست که چه چیزی را باور کنیم؛ بلکه اینه  که چگونه فکر کنیم. در این اپیزود درباره مهارتی صحبت می‌کنم که می‌تونه به ما کمک کنه اطلاعات را بهتر ارزیابی کنیم، سوگیری‌های ذهنی...

هیچ‌وقت در تاریخ این همه آدم در دسترس ما نبودند، اما چرا پیدا کردن عشق واقعی انقدر سخت شده؟ ما در دنیایی زندگی می‌کنیم که با چند لمس صفحه می‌تونیم صدها گزینه جدید ببینیم؛ اما همین فراوانی، ما را به آدم‌هایی تبدیل کرده که کمتر روی یک رابطه سرمایه‌گذاری می‌کنند و همیشه احساس می‌کنند شاید گزینه بهتری وجود داشته باشد. اما آیا واقعاً مشکل فقط تکنولوژی و دیتینگ‌اپ‌هاست؟ در این اپیزود من درباره دلایل روا...

همه ما فکر می‌کنیم بزرگ‌ترین دشمن اعتماد، خیانت یا دروغ گفتنه. اما واقعیت اینه که اعتماد معمولاً خیلی قبل‌تر از این اتفاق‌ها از بین می‌رود. در این اپیزود از پادکست لام تا کلام درباره مفهومی صحبت می‌کنم که به‌صورت تدریجی و نامحسوس، پایه‌های اعتماد را سست می‌کند؛ مفهومی که ممکن است در روابط عاطفی، دوستی، خانواده و حتی رابطه ما با خودمان وجود داشته باشه ولی ما نادیده بگیریمش!   چه راهکارهایی هست که م...

تا حالا شده یه جایی به خودت بیای و ببینی انقدر شرایط بقیه رو درک کردی، انقدر بخشیدی، انقدر برای رفتار آدم‌ها دلیل آوردی که وسط همه این ماجراها خودت رو گم کردی؟ تا حالا شده ببینی آدمی که بیشتر از همه آسیب دیده، همون آدمیه که بیشتر از همه داره اون آسیب رو توجیه می‌کنه؟ یا جامعه‌ای که سال‌ها درد کشیده، هنوز داره برای همون درد دلیل میاره، نرمالش می‌کنه و حتی گاهی از چیزی دفاع می‌کنه که آروم‌آروم داره...

چرا با وجود تلاش زیاد باز هم به هدف‌هامون نمی‌رسیم؟ چه چیزهایی هستند که باعث تاخیر در مسیر موفقیت ما میشن؟ توی این اپیزود، درباره موانعی صحبت می‌کنیم که ما رو از رسیدن به اهدافمون باز می‌دارند و بررسی می‌کنیم چرا رسیدن به هدف‌هامون طولانی میشن و با چه تکنیک‌هایی می‌تونیم دوباره به مسیر برگردیم. ناگفته‌های چالش های روزانه ما در روابط  و اتفاقات زندگی  با  زبان ساده و عامیانه توسط  سولماز برقگیر، لا...

بعضی وقت‌ها ما فقط خسته نیستیم… ما به رنج عادت کرده‌ایم. صبح با خبرهای بد بیدار می‌شویم، شب با ویدیوهای دردناک می‌خوابیم، و اگر چند ساعت از این فضای سنگین فاصله بگیریم، انگار چیزی کمه. انگار ذهن و بدن ما یاد گرفتند همیشه در حالت اضطراب، آماده‌باش و فشار زندگی کنند. اما چرا مدام ویدیوهای غمگین را چند بار نگاه می‌کنیم؟ چرا وسط خندیدن عذاب وجدان می‌گیریم؟ و چرا آرامش برای خیلی از ما غریبه شده؟ توی ای...