Instytut Zachodni

Dr Justyna Schulz i dr hab. Magdalena Bainczyk analizują zalety i wady Funduszu Odbudowy z perspektywy niemieckiej, w tym wątpliwości konstytucyjne podnoszone w skargach do Federalnego Trybunały Konstytucyjnego RFN.

Nakładem Wydawnictwa Instytutu Zachodniego ukazała się monografia naukowa „Skrajna prawica we współczesnych Niemczech. Ujęcie ideologiczne” autorstwa dr Agaty Kałabunowskiej. W najnowszym odcinku „Podcastów Instytutu Zachodniego” w rozmowie z prof. dr. hab. Krzysztofem Malinowskim autorka opowiada o tym, co skłoniło ją do podjęcia badań nad niemieckim ekstremizmem prawicowym. W dyskusji naświetlon...

Na tle ponadpartyjnego niemieckiego konsensusu wokół polityki europejskiej wydaje, iż spór wokół racji stanu Polski w UE jedynie osłabia Polskę na arenie międzynarodowej. Dr Spasimir Domaradzki w rozmowie z dr hab. Magdaleną Bainczyk przekonuje jednak, iż specyficzna dla Polski polaryzacja stanowisk: Europa ojczyzn versus Europa federalna może stanowić istotą wartość dodaną do debaty o przyszłości...

Sankcje nałożone 22 marca 2021 r. przez Unię Europejską na Chiny w związku z naruszeniami praw człowieka wywołały ostrą reakcję ze strony Pekinu. Chiny odpowiedziały sankcjami odwetowymi oraz ofensywą propagandową przedstawicielstw i dyplomatów chińskich w Europie. Konsekwencje tej eskalacji dla porozumienia inwestycyjnego CAI oraz szerzej dla relacji europejsko-chińskich, a także dla współpracy t...

W niedzielę 14.03.2021 r. odbyły się wybory krajowe w Badenii-Wirtembergii i Nadrenii-Palatynacie – poważny sprawdzian dla partii politycznych w niemieckim „superroku” wyborczym. Jaki wpływ na ich przebieg miała tzw. afera maseczkowa? Jak rozłożyły się głosy? Z czego wynikają spadki notowań chadecji? Jak można uzasadnić słaby wynik AfD? I jak to wszystko wpłynąć może na jesienne wybory na szczeblu...

Co prawda pełna regulacja zbrodni międzynarodowych została wprowadzone do prawa niemieckiego dopiero w 2002 r., ale w związku z masowym od 2015 r. napływem imigrantów do Niemiec, ich ściganie stało się znów aktualne w Niemczech. Prof. Ch. Safferling w rozmowie z dr hab. Magdaleną Bainczyk, IZ wyjaśnia te aktualne zagadnienia i komentuje wyrok niemieckiego Sądu Najwyższego, który odmówił zastosowan...

Zwycięstwo Joe Bidena w wyborach prezydenckich w USA postawiło na porządku dziennym kwestię ożywienia stosunków transatlantyckich. Z punktu widzenia Niemiec po kadencji prezydenta Donalda Trumpa, potrzeba uspokojenia wzajemnych relacji i nadania im większej przewidywalności, jest bezdyskusyjna. Otwarcie nowego etapu stosunków transatlantyckich będzie stanowić bardzo poważne przedsięwzięcie i dla U...

Jednym z najważniejszych wydarzeń ubiegłego roku w kontekście polityki europejskiej Niemiec była prezydencja w Radzie Unii Europejskiej, którą RFN sprawowała od 1 lipca do 31 grudnia 2020 r. Przypadła ona na bardzo trudny czas pełen wyzwań dla UE, związanych nie tylko z pandemią COVID-19 i jej skutkami gospodarczymi, ale również z sytuacją wewnętrzną (np. Brexit, negocjacje Wieloletnich Ram Finans...

W dniach 15-16 stycznia 2021 r. odbywał się 33 kongres Unii Chrześcijańsko Demokratycznej (CDU). Ze względu na pandemię COVID-19 kongres CDU po raz pierwszy został przeprowadzony w formie zdalnej. Drugiego dnia obrad delegaci wybrali nowe kierownictwo partii. Nowym przewodniczącym CDU został Armin Laschet. O kulisach i przebiegu obrad oraz o konsekwencjach wyboru nowego przewodniczącego CDU i jego...

75 lat po wojnie straty dóbr kultury to temat wciąż aktualny i skomplikowany. W odniesieniu do ziem przyłączonych do Polski w wyniku II wojny światowej, zagadnienie to okazuje się jeszcze bardziej złożone ze względu na nie do końca uregulowany status prawny, stosunki polsko-niemieckie na przestrzeni lat oraz stosunek do dziedzictwa byłych i obecnych mieszkańców tego terenu. O dzwonach zrabowanych...

W styczniu 2021 r. niemiecki rząd w porozumieniu z szefami rządów krajów związkowych zdecydował o przedłużeniu twardego lockdownu – środka, który zdaniem kanclerz Angeli Merkel jest co prawda radykalny, ale konieczny. Na rządzących spadła ostatnio fala krytyki nie tylko w związku z przedłużaniem obostrzeń, ale przede wszystkim ze względu na zbyt powolną i nieskoordynowaną dystrybucję szczepionki....

Porozumienie ws. umowy inwestycyjnej UE-Chiny, osiągnięte 30.12.2020 r. podczas wideokonferencji z udziałem liderów unijnych i Prezydenta ChRL Xi Jinpinga, było drugim – obok finalizacji umowy o Brexicie – osiągnięciem „last minute” niemieckiej prezydencji w Radzie UE, która skończyła się wraz z upływem 2020 r. O procesie negocjacji porozumienia i roli Niemiec w rozmowach, a także o znaczeniu same...

Republika Federalna Niemiec jako „demokracja zdolna do obrony” (streitbare Demokratie) jest państwem, którego władze posiadają wiele prerogatyw związanych z ochroną porządku demokratycznego przed różnego rodzaju zagrożeniami. Jednym z nich jest ekstremizm polityczny, w tym ekstremizm prawicowy, uznawany za ważny i nasilający się problem społeczno-polityczny w Niemczech. Jak z tym problemem radził...

Ludzkość przechodziła przez epokę kamienia, brązu, żelaza, węgla i stali oraz atomu. Obecnie stoimy u progu ery wodoru. Ten najpowszechniejszy we wszechświecie pierwiastek ma także znaczenie geopolityczne i geoekonomiczne. W szczególności dotyczy to Niemiec, które z wodoru uczyniły surowiec o znaczeniu strategicznym, który ma uczynić z kraju gracza o zasięgu globalnym. O niemieckich planach związa...

Budapeszt, Praga i Warszawa w lecie i jesienią 1989 r. stały się przystankami dla tysięcy Niemców z NRD w ich drodze ku wolności. Nie była to łatwa droga. Oczekując na możliwość wyjazdu do RFN, czyli na zgodę komunistycznych władz Niemiec Wschodnich, setki, a potem i tysiące uchodźców, w tym całe rodziny z dziećmi, przebywało na terenie ambasad RFN lub koczowało na chodnikach przed budynkami placó...

Zwycięstwo Joe Bidena w wyborach prezydenckich ożywiło w Niemczech dyskusję na temat perspektyw stosunków transatlantyckich. Nadziejom na nowe otwarcie towarzyszy jednak w coraz większym stopniu sceptycyzm, dyktowany realistyczną diagnozą, iż istnieje zbyt wiele rozbieżności między Waszyngtonem i Berlinem. Oczekuje się wprawdzie poprawy atmosfery we wzajemnych relacjach. Wielu niemieckich politykó...

Czy ostatnie ataki, między innymi we Francji, Austrii czy Arabii Saudyjskiej, oznaczają początek nowej fali terroryzmu? Jaki jest obecnie poziom zagrożenia terrorystycznego na świecie? Co charakteryzuje zjawisko współczesnego terroryzmu w Unii Europejskiej? Jak na tle innych państw unijnych wygląda zagrożenie terrorystyczne w Niemczech i w Polsce? Powyższe oraz inne kwestie zostały poruszone podcz...

W dniu 2 września br. rząd federalny opublikował nowe wytyczne dla polityki Niemiec wobec regionu Indo-Pacyfiku. Czy dokument zapowiada zmianę jakościową w niemieckiej polityce zagranicznej? Jakie jest znaczenie nowej strategii w kontekście obecnej sytuacji na świecie i konfrontacji USA-Chiny? W jaki sposób RFN dobiera partnerów strategicznych spoza kręgu tradycyjnych sojuszników i jak rozwija wsp...

Ustalenia konferencji poczdamskiej w sprawie polskiej granicy zachodniej oraz ich konsekwencje dla Ziem Zachodnich i Północnych Na przełomie lipca i sierpnia, dokładnie 75 lat temu obradowała w Poczdamie konferencja, na której ustalono powojenny przebieg polskich granic oraz przypieczętowano przyłączenie do Polski byłych terenów niemieckich, zwanych w okresie PRL Ziemiami Odzyskanymi. Wobec konfli...

W jaki sposób pandemia koronawirusa wpłynęła na kształt sceny politycznej w Niemczech? Czemu CDU i CSU zawdzięczają znaczny wzrost poparcia? Jak w czasie epidemii wyglądała walka o fotel przewodniczącego CDU oraz schedę po kanclerz Angeli Merkel? I co z partiami opozycyjnymi – jak wyglądało ich stanowisko w najbardziej palących kwestiach ostatnich miesięcy? Na te pytania w rozmowie z dr Agatą Kała...

Zgodnie z wcześniejszymi prognozami finalizacja negocjacji nowych Wieloletnich Ram Finansowych UE nastąpi w okresie niemieckiej prezydencji w Radzie UE. Według zamierzeń rządu kanclerz A. Merkel końcowe ustalenie w sprawie nowego wieloletniego budżetu UE mają zapaść jeszcze w lipcu br. Wraz z nowym Wieloletnimi Ramami Finansowymi negocjowany jest również plan odbudowy gospodarki UE zaproponowany p...

Zielony Ład (Green New Deal) jest jedną z głównych inicjatyw nowej Komisji Europejskiej, przewidującą transformację gospodarki europejskiej ku neutralności klimatycznej do 2050 r. Pomimo pandemii COVID-19 i jej gospodarczych konsekwencji, KE zamierza nadal zrealizować swoje założenia. Okres niemieckiej prezydencji w Radzie UE będzie pod tym względem kluczowy, gdyż oczekuje się decyzji w sprawie fi...

1 lipca 2020 r. Niemcy obejmują półroczną prezydencję w Radzie Unii Europejskiej. Ze względu na pandemię COVID-19 jej program został przeformułowany w taki sposób, aby w najbliższych miesiącach państwa członkowskie skupiły się na najbardziej palących problemach wspólnoty. Cykl sprawowania prezydencji w Radzie opiera się na ustalonym o wiele wcześniej harmonogramie, można się jednak spotkać z opini...

Wyrok Federalnego Trybunału Konstytucyjnego z 5 maja 2020 w sprawie polityki monetarnej Europejskiego Banku Centralnego określany jest w komentarzach jako przełomowy. Jednocześnie ze zmianą na stanowisku prezesa tego Trybunału, Andreasa Voßkuhle wiązane są nadzieje na poprawę relacji z instytucjami unijnymi. Na ile te oczekiwania są realne i jakie są konsekwencje tego wyroku dyskutują Dyrektor Ins...

Relacje z Chińską Republiką Ludową będą stanowić jeden z najważniejszych punktów niemieckiej prezydencji w Radzie UE, rozpoczynającej się 1 lipca br. Ze względu na rolę odgrywaną przez RFN w dotychczasowych dyskusjach na temat bardziej spójnej i zdecydowanej polityki unijnej wobec Chin oczekuje się, że prezydencja niemiecka będzie ważnym etapem kształtowania tej polityki. Dla strony niemieckiej re...