Goede Gesprekken

Koen Bogaert is politicoloog en doceert geschiedenis aan de Universiteit van Gent. In zijn voortreffelijke boek, In het spoor van Fanon, schetst hij een bevlogen beeld van de mensen die door de eeuwen heen in verzet zijn gekomen tegen het koloniale project van het zich superieur wanende westen. Mensen die werden gedreven door een schitterend ideaal, een verre stip aan de horizon. Namelijk de droom...

Geert van der Veer (Boxtel, 1976)is oprichter van Herenboeren. Hij bedacht het concept tien jaar geleden, omdat er in zijn ogen iets fundamenteel mis in de keten van voedselproductie in Nederland. Het idee is eenvoudig: 200 huishoudens richten een coöperatie op, en leggen elk € 2000,- in. Met dat geld pachten ze 20 hectare en ze nemen een boer in loondienst die voor hen voedsel produceert. Circula...

Robert Dur is Hoogleraar Prikkels aan de Erasmus School of Economics. Gedragseconoom mag je ook zeggen. Hij is iemand die graag onderzoek doet om gemakkelijke aannames te staven of juist te ontkrachten. Zo blijken - tegen de intuïtie van politici in - burgers in Nederland veel te zien in experimenteel beleid. Dur is dus goed in relativeren en dat is een prettige bijdrage aan de economische debatte...

Deze week overleden, Paul van Vliet. Zestig jaar stond hij in de schijnwerpers, in 2018 stapte hij van het podium. Men waarschuwde hem: je tuimelt in een zwart gat. In plaats daarvan begon Paul van Vliet (Den Haag, 1935) brieven te schrijven, 'Brieven aan God en andere mensen'. Hij keek erin terug op zijn kleurrijke leven en besefte: het wordt tijd om zich te verzoenen met zijn angsten, zijn eenza...

In Rotterdam alleen groeien 40.000 kinderen op in armoede. Kinderen die daar niet om gevraagd hebben en op geen enkele manier verantwoordelijk gehouden kunnen worden. Dat is onrechtvaardig, maar slechts een enkeling bekommert zich om hun lot. Vanessa Umboh is een van hen. Zij heeft armoede aan den lijve ondervonden en weet dus hoe killing het is. Samen met Jasper van den Bovenkamp tekende ze haar...

Het huidige economische systeem heeft een aantal superrijken opgeleverd die beschikken over bizarre vermogens. Hoogleraar ethiek Ingrid Robeyns (Leuven 1972) vindt dat er een einde moet komen aan die oneindige concentratie van rijkdom in handen van enkelen. Stel een limiet in en laat het geld weer terugvloeien naar waar het vandaan komt: de samenleving See omnystudio.com/listener for privacy infor...

Schrijver Abdelkader Benali (Marokko 1975) heeft een prikkelende hedendaagse bewerking gemaakt van Hamlet. Voor jongeren van twaalf jaar en ouder. Het mes snijdt aan twee kanten. Het maakt dit meesterwerk uit de wereldliteratuur toegankelijk én het werpt verrassend helder licht op het huidige fenomeen van de gentrificatie van oude stadswijken. De wereld is een chaos. Hoe kan ik me daar nog in thui...

Olave Nduwanje Basabose (Burundi 1984)was de eerste zwarte transgender persoon in Nederland die zich kandidaat stelde voor landelijke verkiezingen en gemeenteraadsverkiezingen. Ze noemt zichzelf non-binair frans femme. Ze is feminist en activist, jurist, kunstenaar en auteur van columns, opinie-artikelen en verhalen. Ze komt oorspronkelijk uit Burundi, het gezin vluchtte voor etnisch geweld toen z...

De oorlog in Oekraïne begon exact een jaar geleden. Vrijwel niemand geloofde dat Rusland het buurland daadwerkelijk zou aanvallen. En toch gebeurde het. Wat betekent dat voor onze visie op de internationale betrekkingen? Is het mogelijk om een tunnelvisie te vermijden? Oost-Europa kenner Laurien Crump blikt terug op het afgelopen jaar. En ze kijkt vooruit: is er een mogelijke exit-strategie? See o...

In october 2022 was er een uitbraak van vogelgriep op een nertsenfokkerij in het noordwesten van Spanje. Voor de New York Times was het reden om alarm te slaan: 'An even daedlier pandemie could soon be here'. Is dat zo? Thijs Kuiken is de geëigende persoon om die vraag te beantwoorden, hij geldt wereldwijd als dé expert op het gebied van vogelgriep. Hij is als hoogleraar virologie verbonden aan Er...

Hij is 91 en onverminderd geïnteresseerd in het leven. Hans Beerends. Zijn hoge leeftijd staat een activistisch engagement geenszins in de weg. Integendeel, hij volgt het allemaal en waar mogelijk doet hij nog mee ook. Zoals hij zijn hele leven al strijdt tegen honger en armoede in de wereld. Beerends richtte in de jaren ’70 met een aantal mensen de Wereldwinkel Amsterdam op, en groeide uit tot de...

Ooit was het gewoon. Dat je stukken land en water deelde met elkaar. Iedereen mocht er gebruik van maken, zolang je er maar op lette dat er genoeg overbleef voor de anderen. Het was gemeenschappelijk bezit. Het kapitalistische systeem heeft deze praktijk van de commons vergiftigd. Maar volgens filosoof Thijs Lijster (1981) is er een weg terug. In zijn boek 'Wat we gemeen hebben' laat hij zien dat...

Jongeren tussen 18 en 21 jaar die niet zijn opgegroeid in een veilige thuissituatie komen vaak op straat terecht. Omdat ze slechts recht hebben op een bijstandsuitkering van € 265,- zijn ze aangewezen op de dak- en thuislozen opvang. Bovendien worden ze behandeld vanuit wantrouwen in plaats van vertrouwen. In Eindhoven is een project gestart dat dit helemaal omdraait: Het Bouwdepot. Jongeren krijg...

Sjors Roeters (Groningen, 1991) heeft het aangedurfd om in zijn boek 'Miljardairs onder de guillotine' de koe bij de horens te vatten: schrijven over het kapitalisme als systeem. Dat grote politieke, sociale en economische systeem dat is doorgedrongen tot in de haarvaten van ons leven en zo’n beetje elk aspect van dat leven negatief beïnvloedt. Dat is moedig. Want, het hoeft geen betoog dat de wer...

Jarenlang schreef Marjoleine de Vos in NRC Handelsblad over de cultuur van voedsel, eten en koken. Die stukken zijn nu gebundeld tot 'Een dolgelukkig Montessorivarken. Over lekker eten'. Het is een boek dat vrolijk stemt. Haar stijl is geestig en verraderlijk suggestief. Je krijgt onbedaarlijk zin om zelf in de keuken aan de slag te gaan. Maar omdat eten zo essentieel is, gaat het over veel meer,...

Anna van der Kruis (1981) heeft haar sporen verdiend in het theater. Dat is voelbaar in haar debuutroman '821 mensen die er ook toe doen'. Het zijn allemaal losse fragmenten, scènes, soms niet meer dan drie regels, maximaal een paar pagina’s. Schetsen zijn het, aanzetten tot een drama. Veel van die verhaaltjes staan op zichzelf, soms er is een duidelijk verband, over een groot aantal pagina’s heen...

Els Streefkerk (Rotterdam, 1971) is in coronatijd een online taalcafé begonnen: Vertel 's. Ze is van huis uit muziekleraar en geeft Nederlands aan hoogopgeleide nieuwkomers. Het is een succes geworden. Inmiddels heeft ze het al voor de 111e keer gedaan. Ze streeft ernaar dat iedereen plezier heeft in het leerproces. En omdat vooral ook persoonlijke onderwerpen aan de orde komen, worden spelenderwi...

Beri Shalmashi (Parijs 1983) is filmmaakster en schrijft voor de Volkskrant. Zij is een van de Iraanse vrouwen in Nederland die aandacht blijven vragen voor wat er op het ogenblik in het geboorteland van haar ouders gebeurt. Zelf noemt ze het een revolutie die niet meer te stuiten is. Het begon met de gewelddadige dood van de Koerdische Jina Mahsa Amini, een vrouw van 22 jaar, die in Teheran door...

Jetske van Oosten (architect) en Tabo Goudswaard (beeldend kunstenaar) hebben een boek geschreven over social design: 'Maakkracht. Een nieuwe benadering voor complexe vraagstukken'. Er vindt op het ogenblik een verschuiving plaats in de design-wereld. Jonge ontwerpers willen zich actief bezighouden met oplossingen voor complexe maatschappelijke problemen. Woningnood. Ongelijkheid. Vervuiling. Van...

Frans Timmermans (Maastricht 1961)is vice-president van de Europese Commissie. In het pakket van deze welbespraakte en charismatische PvdA-er zit onder andere de Green Deal, een stevig pakket maatregelen dat Europa in 2050 klimaatneutraal moet maken. Maar als je goed luistert begrijp je dat het eigenlijk een Red Deal is. Het gaat om een herverdeling van kennis, energie, rijkdom. En herverdeling no...

Lucas Dols (1980) is geschoold in de jazz, als bassist. Hij maakte snel carrière, maar iets bleef aan hem vreten: is dit nou wat ik me voorstelde van een leven in de muziek? Had ik niet beter dokter kunnen worden en voor Artsen zonder grenzen gaan werken? Vijf jaar geleden startte hij Sounds of Change. Hij begon muziek in te zetten als hulpmiddel in de conflictgebieden van de wereld, met name in h...

Wereldwijd demonstreren mensen ter ondersteuning van de vrouwen in Iran, die de straat opgaan om op te komen voor hun fundamentele rechten. Een zware en moedige strijd. In Nederland wordt het protest gedragen door vrouwen als Mardjan Seighali en Sahar Shirzad. De laatste heeft ervaring met het organiseren van een dergelijk manifest. Ik sprak haar vorig jaar (2021) toen ze aandacht vroeg voor de on...

Valika Smeulders (Curaçao, 1969) is erfgoedspecialist en werkte als curator aan een belangwekkende tentoonstelling over Slavernij (2020). Sindsdien is zij Hoofd Geschiedenis van het Rijksmuseum. Ze legde bij de tentoonstelling de nadruk op de moed en kracht en weerbaarheid van veel tot slaaf gemaakten, die daarmee een bron van inspiratie kunnen zijn. En ze voegde iets toe wat helpt om de ogen te o...

In haar grondige studie Papyrus. Een geschiedenis van de wereld in boeken brengt Irene Vallejo (Zaragoza, 1979) een magistrale ode aan de waarde en zeggingskracht van boeken. Als een soort Sheherazade en Penelope ineen weeft ze de verhalen aan elkaar. Verhalen vormen de grondstof van ons bestaan. Ergens halverwege opent ze een luik naar haar jeugd. Als klein meisje werd ze gepest. En erger nog: ze...

Annelies Huygen geldt als een van de belangrijkste autoriteiten op het gebied van de warmtevoorziening in Nederland. Zij pleit voor een modernisering van de warmtenetten. En voor het terugdraaien van de privatisering. In Nederland is de warmtevoorziening van een klein aantal grote bedrijven, die als doel hebben winst maken en die veel te ver afstaan van de burger. Misschien is de huidige energiecr...