5 นิทานพรรณนา

“ธรรมของพระพุทธเจ้าไม่จำกัดกาล สามารถใช้ได้กับโลกทุกยุคสมัย” จากคำกล่าวนี้ จะเห็นกันได้ในเรื่องราวปัจจุบันที่ทั่วโลกกำลังประสบกับภัยจากเชื้อไวรัสโคโรน่า 2019 และในสมัยพุทธกาลก็เคยเกิดเหตุการณ์คล้าย ๆ กันนี้ ขึ้นที่เมืองไวสาลี  ในเอพิโสดนี้ จึงได้ยกเอา “รัตนสูตร” ซึ่งเป็นพระสูตรที่พระอานนท์ได้เรียนจากพระพุทธเจ้าโดยตรง มีเนื้อหาหลักกล่าวถึง คุณแห่งพระรัตนตรัย (พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์)  และการกระทำสั...

ทำอย่างไรจึงได้ชื่อว่าเป็นบุตรของพระพุทธเจ้า ในเอพิโสดนี้จึงได้ยกตัวอย่างเรื่องราวที่เกี่ยวข้องขึ้นมาประกอบถึง 5 เรื่อง ดังนี้ 1) ภิกษุต้นบัญญัติสิกขาบท "ห้ามภิกษุตัดต้นไม้"  2) พระเอกวิหารี ซึ่งเป็นแบบอย่างการปฏิบัติหลีกเร้น 3) เหล่าภิกษุผู้เจริญวิปัสสนา โดยการพิจารณาขันธ์ 5 เป็นของไม่เที่ยง เป็นเช่นพยับแดด จนได้บรรลุธรรม 4) พระพุทธเจ้าทรงตรัสถึงการดำรงตนอยู่ด้วยความไม่ประมาทของพระมหากัสสปเถระ แล...

นิทานธรรมบทที่ยกมาในเอพิโสดนี้ประกอบด้วย เรื่องการผูกเวรของหมีและไม้ตะคร้อ, ความพินาศเพราะทะเลาะกันของฝูงนกกระจาบ, การเบาะแว้งกันของภิกษุชาวโกสัมพี, นางนกไส้ (นกต้อยตีวิด) กับช้างเกเร ทั้ง 4 เรื่องได้แจกแจงให้เห็นถึงความย่อยยับ เสียหาย หากเกิดการขัดแย้ง ทะเลาะต่อกัน เพราะนำมาซึ่งการผูกเวรต่อกันอย่างเรื่องของนางนกไส้ (นกต้อยตีวิด) การขัดแย้ง การทำความแตกร้าวกัน ย่อมนำมาซึ่งความเดือดร้อนต่อตนเองและผ...

การฟังธรรม นอกจากผู้ฟังจะได้รับมงคลชีวิตแล้ว ก็ยังได้ข้อคิดในการดำเนินชีวิตด้วย ซึ่งในเอพิโสดนี้จะได้กล่าวถึง วิธีก้าวล่วงพ้นจากความทุกข์ โดยยกนิทานธรรมบทมาให้ฟังกันถึง 4 เรื่อง ซึ่งในแต่ละเรื่องมีรายละเอียดเบื้องต้นที่น่าสนใจ ดังนี้ ในเรื่องแรก ปรารภเมื่อครั้งที่พระโพธิสัตว์เสวยพระชาติเกิดมาเป็นตัวเงินตัวทอง และได้ถูกกุหกพราหมณ์ โกหกหลอกลวง หมายจะเอาชีวิตเพื่อจะได้กินเนื้อเป็นอาหาร, เรื่องที่ 2 ก...

นิทานชาดกในเอพิโสดนี้ ได้ยกเรื่องราวที่เกี่ยวกับกาขึ้นมาใน 2 วาระ ซึ่งได้ให้ข้อคิดเกี่ยวกับการกำจัดกิเลส โดยในวาระแรก ปรารภเหล่าพระเถระแก่ผู้สหายที่พากันกอดคอร่ำไห้คร่ำครวญถึงอุบาสิกา ผู้มีรสมืออันอร่อย และมีอุปการะต่อตนได้ตายลง พระพุทธเจ้าจึงนำอดีตนิทาน "กากชาดก" มาเล่า แล้วตรัสสอนว่า “ท่านทั้งหลาย จงตัดกิเลสดุจป่า อย่าตัดต้นไม้”   ในวาระที่ 2 เป็นเรื่องของการผูกอาฆาตระหว่างพราหมณ์ปุโรหิตกับกา โด...

ในเอพิโสดนี้ ได้ยกนิทานธรรมบทที่มีความหลากหลายด้วยกันมานำเสนอถึง 4 เรื่อง ซึ่ง เรื่องแรก เป็นเหตุการณ์ที่มีนายช่างแก้ว พระเถระ และนกกระเรียน ได้กระทำกรรมโดยมีเหตุเกิดจากแก้วมณี  ได้สอนถึงการมีสติในการตัดสินใจ การแก้ไขปัญหาต่าง ๆ และความที่มีมิตรดี,  เรื่องที่ 2 เป็นเรื่องของ  "พระจันทาภเถระ" ได้ให้ข้อคิดในเรื่องของการประกอบสัมมาอาชีพในทางที่ถูกต้อง ส่วนเรื่องที่ 3 เกี่ยวกับการลดละความโลภในการสะสมท...

ได้หยิบยกเรื่องราวที่น่าสนใจขึ้นมานำเสนอถึง 3 เรื่องด้วยกัน ในเรื่องแรก เป็นเรื่องของนางหนูที่ออกอุบายจนสามารถทำให้แมวตายได้ ปรารภเรื่องของนางกาณา ที่ต้องเดินทางเพื่อไปแต่งงาน แต่ไม่สำเร็จ ติดขัดเพราะภิกษุ 4 รูป จึงเป็นเหตุให้พระพุทธเจ้าทรงอนุเคราะห์แสดงอนุบุพพีกถา จนนางได้มีดวงตาเห็นธรรม บรรลุโสดาปัตติผล ในเรื่องที่ 2 เป็นเรื่องของ พระสัมมัชชนเถระ ผู้เที่ยวกวาดเนือง ๆ อยู่ตลอดเวลา และ เรื่องที่ 3...

ในยุคปลายสุดแห่งพุทธสมัยของพระกัสสปะพุทธเจ้า ศาสนาเริ่มเสื่อมถอยลง ภิกษุทั้งหลายเลี้ยงชีพด้วยการแสวงหาอันไม่สมควร ทำการเกี่ยวข้องกับพวกภิกษุณีจนมีบุตรธิดา ภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก และพราหมณ์คฤหบดี ไม่ได้ดำรงตนอยู่ในธรรม ส่งผลให้ไม่มีเทวดาไปเกิดในสวรรค์ มีแต่คนตกนรก และในขณะนั้นพระโพธิสัตว์ได้เสวยพระชาติเป็นท้าวสักกเทวราช ได้ทรงทำคุณูปการอันใหญ่หลวงในการช่วยยืดอายุพระพุทธศาสนา ซึ่งเรื่องราวที่น่าสนใจนี...

พุทธชัยมงคลคาถา (ตอนจบ)  ในบทที่ 7 ว่าด้วยชัยชนะที่มีต่อนันโทปนันทนาคราช ผู้มีเล่ห์เหลี่ยมมาก และ บทที่ 8 ว่าด้วยชัยชนะที่มีต่อพกพรหม ผู้มีทิฏฐิมานะสูง พระพุทธองค์ทรงใช้วิธีการใดในการรับมือจนเปลี่ยนผู้ที่มีมิจฉาทิฐให้กลับเป็นผู้มีสัมมาทิฐิ และตั้งมั่นอยู่ในพระรัตนตรัยได้นั้น เป็นเรื่องที่ได้นำเสนอไว้อย่างน่าสนใจ  ผู้ฟังสามารถนำหลักธรรมและวิธีการที่องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงไว้เป็นแบบอย่า...

"พุทธชัยมงคลคาถา (พาหุง)" ใน บทที่ 5 ว่าด้วยเหตุการณ์ที่พระพุทธเจ้าทรงเอาชนะนางจิญจมาณวิกาที่มากล่าวร้ายใส่โทษว่าตนเองกำลังตั้งครรภ์กับพระพุทธเจ้า  และ บทที่ 6 ว่าด้วยเหตุการณ์ที่พระพุทธเจ้าทรงเอาชนะสัจจกนิครนถ์ ผู้เป็นนักโต้วาที ที่ฉลาดหลักแหลม มีชื่อเสียงโด่งดังหาผู้มาโต้ตอบได้ยาก แต่เป็นคนมืดบอด ไม่ยอมรับความจริง มีจิตใจยกตนข่ม จึงมาพบพระพุทธเจ้าเพื่อตอบโต้วาทะ "ผู้ฟังจะได้เห็นถึงพุทธลีลาขององค...

"พุทธชัยมงคลคาถา (พาหุง)" ใน บทที่ 3 ว่าด้วยเหตุการณ์ที่พระพุทธเจ้าทรงมีชัยชนะเหนือพพญาช้างชื่อ นาฬาคิรี ที่กำลังตกมันและเมา มีความดุร้ายเหมือนไฟไหม้ป่า มีกำลังเหมือนจักราวุธ ถูกปล่อยให้วิ่งเข้ามาเพื่อหวังทำร้ายพระพุทธเจ้า ซึ่งมีพระเทวทัตเป็นผู้วางแผนลอบปลงพระชนม์อยู่เบื้องหลังจากหลายวาระ และ บทที่ 4 ว่าด้วยเหตุการณ์ที่พระพุทธเจ้าทรงปราบมหาโจรองคุลิมาล ผู้หยาบช้า มีฝ่ามือเปื้อนเลือด ปักใจมั่นในการ...

ในเอพิโสดนี้ เริ่มต้นซีรีส์ "พุทธชัยมงคลคาถา (พาหุง)" ในบทแรกว่าด้วยเหตุการณ์ที่พระพุทธเจ้าทรงมีชัยชนะเหนือพญามารที่ยกกองพลใหญ่มาผจญในคืนก่อนการตรัสรู้ และ บทที่ 2 ว่าด้วยเหตุการณ์ที่พระพุทธเจ้าทรงปราบทิฏฐิของอาฬวกยักษ์ที่มีจิตใจดุร้ายหยาบกระด้างให้พ่ายแพ้ลงได้ "ชัยชนะได้ด้วยธรรมะล้วน ๆ…ไม่ว่าจะเอาชนะท้าววสวัตตี พญามาร ที่คอยจะหาช่องอยู่ตลอดเวลา ไม่ว่าจะเอาชนะอาฬวกยักษ์ผู้มีจิตกระด้าง ก็ได้ด้วยธรร...

"มหากปิชาดก" เป็นนิทานชาดกที่เป็นเรื่องราวในอดีตชาติของพระพุทธเจ้า เมื่อครั้งที่เป็นพระโพธิสัตว์บำเพ็ญบารมีเสวยพระชาติเป็นพญาลิง จึงยกมาใน  2 วาระ ที่ได้ช่วยฝูงลิงบริวารให้พ้นภัย ด้วยความที่เป็นหัวหน้าที่มีจิตใจหนักแน่น เปี่ยมล้นด้วยความเสียสละ ประกอบด้วยปัญญา ได้ใช้ร่างกายของตนต่อเป็นสะพาน โดยใช้เถาวัลย์ที่ผูกไว้ที่เอวตนเอง เพื่อให้ฝูงลิงบริวารทั้ง 80,000 ตัว เหยียบข้ามแม่น้ำ จนหนีจากการถูกไล่ล่า...

ให้ทานอย่างไรจึงได้อานิสงส์มาก เอพิโสดนี้จึงได้หยิบยกเรื่องการให้ทาน ซึ่งเป็นบาทฐานเบื้องต้นของการบรรลุธรรม การให้ทานที่ให้อานิสงส์มากต้องประกอบด้วยองค์ 3 คือ (1) การตระเตรียม (2) เจตนา และ (3) ผู้รับ ซึ่งมีรายละเอียดอย่างไรนั้น สามารถรับฟังกันได้ที่นี่ ทั้งนี้ได้หยิบยกตัวอย่างการให้ทานของบุคคลในสมัยพุทธกาล ที่รู้จักกันดีคือ พระสีวลี ซึ่งได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้เลิศในทางผู้มีลาภมาก ซึ่งเป็นผลมาจา...

ในเอพิโสดนี้ ได้คัดสรรเรื่องราวจาก หนังสือนิทานกตัญญู 100 เรื่อง ที่รวบรวมจากพระไตรปิฎก และคัมภร์อรรถกถา ซึ่งมีเนื้อเรื่องเกี่ยวกับความกตัญญู กล่าวถึงบุคคลในสมัยพุทธกาล ที่ได้แสดงออกถึงความกตัญญูกตเวที เป็นการแสดงออกถึงความดีงาม เป็นเครื่องหมายของคนดี มานำเสนอให้ได้ฟังกันถึง 3 เรื่อง เริ่มด้วย… "มัจฉทานชาดก" ว่าด้วยบุญที่ให้ทานแก่ปลา และผลบุญจากการอุทิศบุญให้กับเทวดา "ธรรมเทวปุตตชาดก" ว่าด้วยธรรมเ...

สามเณรน้อยชื่อว่า "ติสสะ" (พระวนวาสีติสสเถระ) เกิดในตระกูลอุปัฏฐากของพระสารีบุตรเถระ ได้ชื่อตามพระเถระเมื่อครั้งเป็นคฤหัสถ์มีชื่อว่า อุปติสสมาณพ ขณะแม่แพ้ท้องคิดว่า เราพึงนิมนต์ภิกษุ 500 รูป มีพระสารีบุตรเถระเป็นประธาน ให้นั่งในเรือนถวายข้าวปายาส แล้วบริโภคข้าวปายาสอันเป็นเดนของภิกษุ นางได้ตามประสงค์นั้น และเมื่อเด็กน้อยมีอายุ 7 ปี ก็ได้ขอออกบวชเพื่อเพื่อศึกษาเล่าเรียนและปฏิบัติธรรม โดยมีพระสารีบุ...

ในเอพิโสดที่แล้ว ได้นำเสนอเรื่องของ สัญชัยปริพาชก ในส่วนของเหตุที่พระพุทธเจ้าทรงแต่งตั้งพระโมคคัลลานะและพระสารีบุตรเป็นพระอัครสาวกเบื้องซ้ายและขวา เอพิโสดนี้จึงเป็นตอนต่อในเรื่องบุรพกรรมของผู้บวชก่อน และบุรพกรรมของพระอัครสาวกคู่เลิศ และเป็นตอนจบที่เชื่อมโยงพระอัครสาวกต่อเข้ากับสัญชัยปริพาชก ที่แสดงให้ถึงความเป็นผู้เห็นผิดกับผู้เห็นถูกนั้นได้รับผลต่างกัน  “ภิกษุทั้งหลาย สญชัยถือสิ่งที่ไม่มีสาระว่า...

จากเอพิโสดที่ผ่านมา ได้นำเสนอเรื่องราวของพระมหาสาวกผู้ที่ได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเอตทัคคะ เป็นผู้เลิศในด้านต่าง ๆ กันไปแล้วนั้น ด้วยเห็นว่ายังมีเรื่องราวเพิ่มเติมที่น่าสนใจ ที่มาในส่วนของอรรถกถา เพื่อประกอบการศึกษาให้ได้เห็นข้อมูลชัดเจนมากยิ่งขึ้น จึงยก ธรรมบทแปลเรื่อง "สญชัย" ขึ้นมานำเสนอ โดยจะแบ่งออกเป็น 2 ตอน ซึ่งในเอพิโสดแรกนี้ ได้กล่าวถึงความเป็นมาของ พระอัครสาวกคู่เลิศ คือ พระโมคคัลลา...

เรื่องราวของเศรษฐีขี้เหนียว ผู้มีความตระหนี่ 2 คน ซึ่งคนแรกนั้น หลังตายไปด้วยความโลภในทรัพย์จึงได้รับวิบากกรรมกลับมาเกิดเป็นลูกสุนัขในบ้านตนเอง เป็นเรื่องราวของโตเทยยพราหมณ์ ผู้เป็นบิดาของสุภมาณพ เป็นต้นเรื่องที่มาของ จูฬกัมมวิภังคสูตร และ สุภสูตร ที่ทำให้สุภมาณพได้มาฟังธรรมและได้เกิดความเลื่อมใสศรัทธาในพระพุทธเจ้า ส่วนคนที่สอง เป็นเรื่องของ อานนทเศรษฐี สั่งสอนบุตรให้เป็นผู้ตระหนี่ หลังตายไปได้รับ...

เรายังคงอยู่ในเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับนางวิสาขามหาอุบาสิกากันอยู่ ซึ่งในเอพิโสดนี้ ได้นำเสนอเรื่องราวว่าด้วยโทษและกำเนิดสุรา อ้างอิงมาใน "อรรถกถา กุมภชาดก" โดยหยิบยกเรื่องราวประกอบที่เชื่อมโยงกันขึ้นมาเพิ่มเติมอีก 2 เรื่อง เพื่อให้เกิดความรู้ความเข้าใจอีนกว้างขวางยิ่งขึ้น เรื่องราวจะเป็นอย่างไรนั้น ติดตามรับฟังกันได้ที่นี่ เรื่องแรก เป็นเรื่องของพวกหญิงสหายของนางวิสาขา ที่ชื่นชอบการดื่มสุรา เกิดค...

สืบเนื่องจากเอพิโสดที่แล้ว ได้นำเสนอประวัติความเป็นมาของนางวิสาขามหาอุบาสิกา มาถึงเมื่อนางได้แต่งงานเข้ามาอยู่ในเรือนของสามี เกิดมีปัญหากับพ่อสามีจนถูกไล่ออกจากเรือน ลูกสะใภ้จะชนะใจพ่อสามีโดยธรรมได้อย่างไร และจะมีเรื่องราวใดเกิดขึ้นต่อจากนี้ รับฟังกันได้ในเอพิโสดนี้ นางวิสาขาชนะความพ่อผัว                               เศรษฐี. ท่านทั้งหลาย แม้ในเรื่องนี้จะไม่มีโทษ ก็ช่างเถอะ, แต่ว่า บิดาของนางวิสาข...

เครื่องประดับชื่อ "มหาลดาปสาธน์" ที่ได้รับยกย่องว่าเป็นของสำหรับผู้มีบุญ เป็นเครื่องประดับกึ่งอาภรณ์ประจำตัวของสตรีผู้เป็นบุตรีของอภิมหาเศรษฐีอินเดียโบราณมีเพียง 3 คนเท่านั้นที่ได้เป็นผู้ครอบครอง  คือ นางวิสาขามหาอุบาสิกา พระนางมัลลิกาภรรยาของพันธุลเสนาบดี และธิดาเศรษฐีภรรยาท่านเทวปานิยสาระ ในที่นี้ขอหยิบยกเรื่องราวของ นางวิสาขามหาอุบาสิกา เอตทัคคะในฝ่ายผู้เป็นทายิกา (ถวายทาน) ซึ่งเศรษฐีบิดาของนาง...

สืบเนื่องจากได้นำเสนอเรื่องของหัตถอาฬวกอุบาสกไปในช่วงคลังพระสูตรและขุดเพชรในพระไตรปิฎกที่ผ่านมา จึงได้ยกเรื่องของ "อาฬวกยักษ์" ขึ้นมาเป็นส่วนประกอบเสริมเพิ่มเติมให้ จะมีเรื่องราวเชื่อมโยงกันอย่างไรนั้นมาติดตามรับฟังกันได้   และในประเด็นที่น่าสนใจก็คือ เหตุอันใดที่ทำให้อาฬวกยักษ์เปลี่ยนจากยักษ์อันธพาลที่ดุร้าย ใจคอเหี้ยมโหด เต็มไปด้วยโทสะ และโมหะ มามีดวงตาเห็นธรรม จนบรรลุเป็นโสดาบันได้  อาฬวกสูตรที...

เหตุใดตระกูลศากยะซึ่งได้ชื่อว่าเป็นตระกูลที่เป็นสัมมาทิฐิจึงต้องถูกฆ่าล้างตระกูล มารับฟังเรื่องราวความเป็นมาของพระเจ้าวิฑูฑภะ ผู้ฆ่าล้างศากยะวงศ์   "มัจจุ ย่อมพานระผู้มีใจข้องในอารมณ์ต่าง ๆ ผู้เลือกเก็บดอกไม้อยู่เที่ยวไป เหมือนห้วงน้ำใหญ่พัดชาวบ้านอันหลับแล้วไปฉะนั้น." Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ปุถุชนคนธรรมดา อยู่ครองเรือนและมีครอบครัว ก็สามารถบรรลุธรรมได้ ยกตัวอย่าง ท่านจิตตคหบดี เป็นอุบาสกคนสำคัญผู้ที่พระพุทธเจ้าได้ทรงยกย่องให้เป็นเลิศกว่าอุบาสกทั้งหลายในทางเป็นธรรมกถึก และ นางจูฬสุภัททา ลูกสาวท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี ซึ่งเป็นผู้มีความศรัทธาเลื่อมใสในพระพุทธศาสนาอย่างหยั่งลงมั่น ไม่คลอนแคลน ผู้ที่เป็นกำลังสำคัญในการช่วยเผยแผ่พระพุทธศาสนา และยังยกมาประกอบเพิ่มเติมด้วยตัวอย่างอีก 2 เรื่อง ซึ...