Radboud Science Podcast

Wat is het allerkleinste dat er bestaat? Hoe zien die deeltjes er precies uit? Hoe onderzoek je ze? En waarom kan niets sneller gaan dan het licht? Het zijn fundamentele vragen over hoe de wereld op de meest minuscule schaal werkt. Maar het zijn ook vragen die door jullie zijn ingestuurd! Te gast is Wim Beenakker; deeltjesfysicus en meervoudig winnaar van de docentenprijs van de opleiding Natuur-...

Donderdag 12 mei, 2022. Alle nieuwssites laten dezelfde foto zien, van de NOS tot CNN. Op het eerste oog is de foto eigenlijk best wel saai: een oranje, wazige donut in een zee van zwart. Deze foto is niet saai, maar indrukwekkend! Het is de eerste foto van een zwart gat en daarmee de eerste keer dat we een zwart gat écht zagen. We zijn nu drie jaar verder. De hype is wat gaan liggen en de foto ga...

Mysterieuze flitsen uit het heelal Stel je voor: miljoenen jaren geleden, ergens in een ander sterrenstelsel, zie je een flits van een explosie. Zo snel als deze startte, is ie ook weer voorbij. Het licht dat van deze explosie af komt heeft al die tijd gereisd, en bereikt nu de aarde in de vorm van een kleine fonkeling. En eigenlijk weten we compleet niet wat die flitsen nu precies zijn, of waardo...

We eten met z’n allen steeds meer ultrabewerkt voedsel en dat is niet goed voor ons, we zien al jaren dat het aantal mensen met obesitas en suikerziekte stijgt. Maar wist je dat dit eten niet alleen invloed heeft op je maag, darmen, en bloedsuiker, maar ook op je hersenen? In deze aflevering is Esther Aarts te gast. Zij doet onderzoek naar hoe ons eten onze hersenen beïnvloedt, en heeft recent een...

Ongeveer 11 miljoen mensen in Nederland gebruiken dagelijks medicijnen – dat is meer dan de helft. Dat we zoveel medicijnen nodig hebben brengt de nodige problemen met zich mee. Denk bijvoorbeeld aan de verontreiniging van water door medicijnresten, maar ook aan het groeiende medicijntekort door afhankelijkheid van het buitenland. Hoe kunnen we deze problemen aanpakken? In deze aflevering is Flori...

We lopen tegenwoordig bijna allemaal met een smartphone op zak. We gebruiken 'm om video's te kijken, om onze agenda's bij te houden en om contact te krijgen met elkaar. Opvallend genoeg hebben we echt allemaal altijd een  nog  krachtigere computer bij ons: onze hersenen. Voor een fractie van de energie kan het dingen waar je smartphone de grootste moeite mee heeft. Dus, is het mogelijk om kennis...

Nederland is een waterland. Rivieren, meren en sloten sieren ons landschap, maar wanneer we het hebben over klimaatverandering of uitstoot hoor je niets over dit oppervlaktewater. Wat doen deze watergebieden met ons milieu? En moeten we hier in de context van klimaatverandering ook naar kijken? En zo ja, hoe? In de nieuwste aflevering van de Radboud Science Podcast gaan we over al deze vragen (en...

Tegenwoordig lijkt er overal wel een programmaatje voor te zijn. Denk maar aan de apps op je mobiel of programma's op je laptop. Dit noemen software. Maar al die programma’s gebruiken stroom. Kan dat ook duurzamer? En zo ja, hoe? In deze aflevering van de Radboud Science Podcast zoeken Sophie en Bob, samen met onderzoeker Bernard van Gastel, de antwoorden op deze vragen.

Misschien heb je wel eens naar een live raketlancering gekeken van NASA of SpaceX, en daarbij ook wel dat gespannen gevoel gehad terwijl er van 10 werd afgeteld tot lancering. Maar hoe gaat zo'n lancering nou eigenlijk in zijn werk? En wat als je daar zelf bij mocht zijn? Deze aflevering gaan we in gesprek met Sam en Daan, studenten en lid van het PR4-space team. In dit team ontwikkelen zij ex...

Als je een medicijn neemt, hoe weet het dan waar het in je lichaam z’n werk moet doen? Nou, niet... en dat is een probleem. Het betekent namelijk dat je vaak meer medicijnen moet innemen dat strikt noodzakelijk, met mogelijk bijwerkingen tot gevolg. Hoe mooi zou het zijn als we een manier zouden hebben om de medicijnen die je inneemt, als ware autootjes, te sturen naar de plek waar ze hun werk moe...

Astronomen gebruiken telescopen. Chemici doen onderzoek in een lab, en biologen doen bijvoorbeeld veldwerk. Bij heel veel onderzoeksrichtingen hebben we wel een beetje een idee van hoe onderzoek doen er nou precies uitziet, maar hoe zit dat met de wiskunde? En wat kun je eigenlijk leren van onderzoek doen naar wiskunde? Stefanie Sonner legt het met behulp van verschillende voorbeelden uit. Zij doe...

Bacteriën zijn overal, en er worden elk jaar nieuwe ontdekt. Maar hoeveel we ze ook bestuderen, er blijven onverwachte resultaten komen. De bacteriën die Wouter heeft onderzocht zijn daar een goed voorbeeld van: zo lijken ze zelf wapens te kunnen maken tegen andere bacterien. Hoe werkt dit? En waarom doen ze dit? En vooral: kunnen we dit ergens voor gebruiken? In de nieuwste aflevering van de Radb...

Zwarte gaten en neutronensterren zijn de zwaarste dingen in het universum. Wanneer deze botsen of fuseren kunnen ze zwaartekrachtsgolven creëren. In 2015 zijn deze zwaartekrachtsgolven voor het eerst gemeten, maar wat zijn het eigenlijk? Hoe zien deze golven eruit? Hoe groot zijn ze? En kun je ze voelen? In deze aflevering gaan we in gesprek met Beatrice Bonga. Zij weet alles over zwarte gaten en...

Je hebt de termen ‘Machine Learning’ of AI vast wel eens voorbij horen komen de laatste tijd, maar wat is Machine Learning eigenlijk? En wat zijn de voordelen en gevaren ervan? En gaan we door AI echt onze banen kwijtraken? In deze aflevering gaan we in gesprek met Tom Heskes. Hij is Machine Learning expert en legt ons in deze aflevering alles uit wat je erover moet weten.

Onze wereld bestaat uit materie, maar wist je dat het grootste deel van deze materie niet zichtbaar is? Dit noemen we donkere materie. We weten dat het er is, maar we weten niet hoe het er uit ziet. Hoe doe je onderzoek naar iets wat je niet kunt zien? En hoe kom je er achter waar deze onzichtbare massa uit bestaat? In deze aflevering gaan we hierover in gesprek met Jochem Kip. In zijn onderzoek k...

Bijen zijn enorm belangrijk in ons ecosysteem, en misschien heb je wel gehoord dat het niet goed met ze gaat. Hun aantal neemt steeds verder af. Kunnen we het tij keren? En zo ja, hoe? Het antwoord op zou zomaar "ja, met bermen" kunnen zijn! Want als we toch ruimte maken voor kleine beetjes natuur, waarom zouden we dan niet meteen kleine beestjes kunnen helpen? In deze aflevering gaan we...

In de Radboud Science Podcast nemen wij, Bob en Sophie, je mee in het allernieuwste onderzoek van de Faculty of Science van de Radboud Universiteit in Nijmegen. Van onzichtbaar kleine deeltjes tot oneindig grote zwarte gaten, van het leven op aarde tot de ins en outs van de online wereld – geen enkel wetenschappelijk onderwerp wordt geschuwd. Elke maand vragen we onderzoekers de hemd van het lijf...

Ons milieu, het is en blijft een veel besproken onderwerp. Hoe zorgen we ervoor dat we het milieu schoon genoeg houden voor toekomstige generaties? HoevOns milieu, het is en blijft een veel besproken onderwerp. Hoe zorgen we ervoor dat we het milieu schoon genoeg houden voor toekomstige generaties? Hoeveel resten van chemische stoffen kunnen er bijvoorbeeld in het milieu voorkomen, voordat mensen...

Je ziet ze op steeds meer daken verschijnen: zonnecellen. Dr. ir. John Schermer doet met zijn Applied Materials Science groep al ruim 30 jaar onderzoek naar zonnecellen. Ze ontwikkelden in de loop der jaren ultradunne zonnecellen, met een zeer hoog rendement en behaalden hiermee zelfs meerdere keren een wereldrecord! In deze aflevering vertelt John hoe het komt dat zo’n kleine onderzoeksgroep in N...

Onze Melkweg is een complex galactisch ecosysteem, waar gas, sterren, kosmische straling en magneetvelden met elkaar interacteren. Prof. dr. Marijke Haverkorn doet onderzoek naar onze melkweg. Om precies te zijn, creëert zij met haar groep een gedetailleerd model van het magneetveld in de Melkweg. In deze aflevering vertelt Marijke ons hoe zij in dit vakgebied terecht gekomen is en gaat ze in op h...

Medicijnen geven meestal bewerkingen. Zeker bij ziektes als kanker, zijn de bijwerkingen van chemotherapie vaak groot. Hoe mooi zou het zijn als er een methode ontwikkeld wordt waarmee medicijnen alleen op de aangedane plaats in het lichaam afgeleverd zouden kunnen worden. De patiënt krijgt dan veel minder bijwerkingen én je kunt een hogere dosis van het medicijn toedienen. In het lab van Kim Bong...

Een netwerk van atomen dat werkt als quantumbrein; dat klinkt als een technisch verhaal. Wanneer gedraagt iets zich als een brein? En hoe werken die quantumprocessen in dat netwerk? Toch overstijgt dit onderwerp de pure wetenschap. Even doordenken en voor je het weet gooit het quantumbrein je wereldbeeld overhoop. Prof. dr. Bert Kappen is hoogleraar neurale netwerken en machine intelligentie bij h...

Broeikasgassen, waarvan CO2 de belangrijkste en meest bekende is, zijn de grootste reden voor de opwarming van de aarde. En dus mede verantwoordelijk voor de klimaatverandering. In hoeverre kun je deze gassen afvangen en hergebruiken? En kan dit voldoende bijdragen aan het tegengaan van de opwarming? Kiane de Kleijne vertelt in deze aflevering over haar onderzoek naar CO2 afvang en hergebruik tech...

Complexe mengsels, wat zijn dat eigenlijk? En wat hebben moleculen daarmee te maken? Bij complexe mengsels kun je denken aan bloed en urine, maar ook aan afvalwater of voedingsmiddelen. Door dergelijke mengsels te op molecuulniveau te analyseren kun je heel veel te weten komen. Jos Oomens vertelt in deze aflevering van de Radboud Science Podcast hoe hij samples van complexe mengsels analyseert met...

Stel, je werkt op de afdeling Data Security en je houdt van sleutelen aan computers. Wat doe je dan als er (in 2016) nieuwe harde schijven op de markt komen, zoals SSDs? Juist, dan maak je die open en kijk je hoe ze er van binnen uitzien en wat ze nu eigenlijk allemaal kunnen. Maar wat als je dan, samen met je collega, per ongeluk een behoorlijk beveiligingslek vindt... Wat doe je dan? Bernard van...