Ecosofie: Succesvol samenleven

Wat zou jij veranderen aan de wereld met een jaar de tijd? Ecoloog en filosoof Matthijs Schouten zou willen dat we écht voelen dat we deel zijn van een wonderlijke gemeenschap van leven, in plaats van erboven te staan. In dit gesprek onderzoeken we waarom klimaatcrisis, stikstofcrisis en biodiversiteitsverlies eigenlijk symptomen zijn van een dieperliggende vraag: wie denken wij dat we zijn op dez...

Schrijver en essayist Ilja Leonard Pfeijffer woont een groot deel van het jaar in Italië, onder een premier met neofascistische wortels. Zijn observatie: het leven gaat gewoon door. De pasta smaakt hetzelfde. En dat maakt de sluipende uitholling van de democratie zo gevaarlijk. In zijn essaybundel Absolute Democratie beschrijft Ilja hoe democratieën niet van buitenaf worden afgebroken, maar van bi...

Jan Rotmans is voor de tweede keer te gast bij Ecosofie, en ditmaal is het gesprek persoonlijker dan ooit. Op 23 augustus 2024 hoorde hij dat hij ongeneeslijk ziek is, hij heeft uitgezaaide prostaatkanker. In zijn nieuwe boek Kanteltijd schrijft hij over wat die diagnose met hem heeft gedaan: hoe de gewone dingen bijzonder worden en hoe spiritualiteit zijn wetenschappelijke blik aanvult. In deze a...

Stel dat je de economie opnieuw kon ontwerpen, net zoals Montesquieu ooit de politieke macht opsplitste. Dat is precies wat duurzaamheidsonderzoeker en auteur Babette Porcelijn voor ogen heeft met haar Trias Economica . In deze aflevering gaat Marnix Kluiters met haar in gesprek over de verborgen machtsstructuren in onze economie. Wie voelt de gevolgen, zonder ooit een stem te hebben gehad? Babett...

Hoe verander je blijvend de mening van mensen? Niet met een bombardement aan feiten, maar met een écht gesprek aan de deur. Ik spreek met Eefje Hendriks, antropoloog en mede-oprichter van Deep Canvassing Nederland, een beweging die de deur-aan-deur methode uit de VS naar Nederland heeft gebracht. Deep canvassing is geen gewone politieke campagnestrategie. Het zijn gesprekken van 15 tot 20 minuten...

Klimaatverandering draait niet alleen om CO₂. In deze aflevering gaat Marnix in gesprek met Leon Simons, klimaatwetenschapper en sociaal ondernemer, over een onderbelicht maar cruciaal mechanisme: de impact van zwaveluitstoot op de opwarming van de aarde. Sinds 2020 wordt zwaveluitstoot van de scheepvaart sterk beperkt. Goed voor de gezondheid en het milieu, maar mogelijk met een onverwacht effect...

We hebben het voortdurend over woningnood, klimaat, ongelijkheid en netcongestie. Stel dat die problemen niet los van elkaar staan? In deze aflevering van Ecosofie gaat Marnix Kluiters in gesprek met econoom en schrijver Jona van Loenen . Hij stelt een ongemakkelijke vraag: begrijpen we de economie eigenlijk wel, zelfs als we ervoor gestudeerd hebben? Van woningprijzen tot vermogensgroei, van stud...

Waarom verdienen sommige mensen veel geld en autonomie, terwijl anderen slecht worden betaald voor zwaar werk? En waarom hebben werknemers eigenlijk zo weinig invloed op beslissingen die hun dagelijks leven bepalen? In deze aflevering praat ik met politiek filosoof Lisa Herzog , hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen en auteur van De Democratische Markt . Zij onderzoekt hoe macht, ongelijkh...

Wat zou jij doen als je het een jaar voor het zeggen had in de wereld? Die vraag stel ik in elke aflevering van deze podcast, maar een antwoord zoals transitiepsycholoog Angela Stoof gaf, kreeg ik nog nooit.  Ze schreef een gedicht. Over spiegeling. Over verantwoordelijkheid. Over de verleiding om schuldigen aan te wijzen. En over de antwoorden die je vindt in de stilte, door te luisteren en stil...

Hoe maken we werk menswaardig in een tijd van krapte, burn-outs en groeiende ongelijkheid? In deze aflevering van EcoSofie gaat Marnix Kluiters in gesprek met Karen van Oudenhoven. Zij is directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau, hoogleraar aan de Vrije Universiteit, en ze zat jarenlang in het bestuur van de NSvP. Haar visie op menswaardig werk, veerkracht en betekenisvolle participatie s...

Soms heb je alles op orde. Je werk loopt, je maakt bewuste keuzes, je doet wat je kunt. En toch knaagt de vraag: is dit het nou? In deze aflevering praat Marnix Kluiters met Mark Siegenbeek van Heukelom over precies dat gevoel. Over invloed hebben in een wereld die groter is dan jij. Over hoe druk we zijn met dingen waar we nauwelijks grip op hebben. En hoe weinig aandacht we soms geven aan de pla...

Wat bedoelen we eigenlijk als we het over ongelijkheid hebben? Gaat het alleen over inkomen en vermogen – of over veel meer dan dat? In deze aflevering van Ecosofie gaat Marnix Kluiters in gesprek met Jeroen Boelhouwer , onderzoeker bij het Sociaal en Cultureel Planbureau . Al meer dan tien jaar doet het SCP onderzoek naar hoe het gaat met mensen in Nederland, voorbij economische cijfers alleen. B...

Hey luisteraar, dank je wel dat je ook dit jaar weer hebt geluisterd naar Ecosofie. Aan het einde van het jaar breng ik graag een ander project onder je aandacht. Samen met de Sociaal Economische Raad maak ik de podcast Impact in de Polder .  Het afgelopen seizoen stond volledig in het teken van brede welvaart –  een nieuwe manier van kijken naar het succes van onze samenleving, waarbij economie,...

Wat als onze democratie minder stuurkracht heeft dan we denken? In deze aflevering gaat Marnix in gesprek met NRC-journalist en denker Mark Lievisse Adriaanse , over zijn nieuwe boek Wat iedereen aangaat . We verkennen waarom zoveel mensen het gevoel hebben dat ze geen invloed meer hebben op de grote besluiten van deze tijd. Waarom kapitaal zo vaak sneller beweegt dan politiek. En waarom dat volge...

Avonturier en klimaatjournalist Bernice Notenboom stond op beide polen en zag met eigen ogen hoe het ijs verdwijnt. Wat doet dat met een mens als je de veranderingen van het klimaat niet in grafieken ziet, maar onder je voeten voelt? In deze aflevering van Ecosofie vertelt Bernice over de jaren die ze doorbracht in de kou, over de grootsheid en de stilte van de natuur, en over wat die ons kan lere...

Het klimaat verandert. Wat doet het weer eigenlijk met ons energiesysteem? Op Springtij gaat Marnix Kluiters in gesprek met Jan Vorrink (TenneT) en Bram van Duinen (KNMI) over hun samenwerking: van donkelflaute (ook wel ‘duisterluwte’) tot hittegolven en zonnestormen. Samen onderzoeken ze hoe we de leveringszekerheid van groene stroom kunnen bewaken in een wereld van extreem weer. Wat kun je bijvo...

Socioloog Quita Muis onderzocht hoe waarden en identiteit onze samenleving vormen en ontdekte iets verrassends: ondanks alle praat over polarisatie groeien we op veel vlakken juist naar elkaar toe.  Marnix praat met haar over sociale bubbels, waardering en de vraag waarom we toch zoveel afstand ervaren. Een aflevering over verbinding, identiteit en hoe we de wereld misschien weer een beetje bij el...

Geld lijkt neutraal. Maar dat is het niet. Elke euro bepaalt wat groeit en wat verdwijnt. In deze aflevering van Ecosofie onderzoekt Marnix Kluiters samen met Hans Stegeman , hoofdeconoom van Triodos Bank , hoe het financiële systeem zo is ingericht dat het ongelijkheid en vervuiling versterkt. Waarom levert bezit meer op dan werk? En wat zou er gebeuren als banken niet langer alleen sturen op ren...

💰Wat doet extreme rijkdom met een samenleving? Volgens filosoof Ingrid Robeyns meer dan je denkt. In haar boek Limitarisme stelt ze dat niet alleen armoede, maar ook rijkdom een maatschappelijk probleem is. Want extreme vermogens ondermijnen de democratie, vergroten ongelijkheid en verergeren de ecologische crisis. In deze aflevering van Ecosofie gaat Marnix Kluiters met Robeyns in gesprek tijden...

Hoe maken we Nederland écht warm? Zonder gas, en zonder dat de rekening oneerlijk verdeeld wordt? Tijdens Springtij , drie dagen vol gesprekken over ecologische en sociale vraagstukken op Terschelling, duiken Herman Exalto (directeur Warmtenetten bij EBN) en Cathelijne Bouwkamp (wethouder duurzaamheid in Arnhem) in een van de grootste uitdagingen van de energietransitie: de warmtevraag . Want wist...

Hoe bouwen we aan een Europa dat kiest voor kwaliteit in plaats van kwantiteit? Paul Schenderling (oprichter van Postgroei Nederland) pleit voor een radicaal ander handelsbeleid. Geen race naar de bodem, maar een race naar de top: producten die langer meegaan, geproduceerd op een duurzame manier, voor eerlijke prijzen. In deze aflevering praten we over: 🔹 Waarom hyperglobalisering democratie en b...

In deze speciale live-aflevering vanaf de Groene Vloot tijdens het Springtij Congres spreken we met Arjan Keizer , oprichter van Medewerkers voor onze Toekomst . Deze nieuwe beweging roept het bedrijfsleven op om te kiezen voor langetermijnwaarde boven kortetermijnbelangen. De aflevering maakt deel uit van het Leiderschapsprogramma van het Springtij Forum, waarin deelnemers de centrale vraag krijg...

In deze aflevering duiken we in het fascinerende spanningsveld tussen weten en niet-weten met niemand minder dan Robbert Dijkgraaf. Wetenschap levert vooral méér vragen op, zegt hij. En dat maakt het juist zo waardevol. Dijkgraaf vertelt in Ecosofie over zijn niet te stillen nieuwsgierigheid als kind, zijn liefde voor kennisoverdracht en zijn loopbaan als natuurkundige, hoogleraar en voormalig dir...

Van kindersluiproutes tot sneeuwvrije fietspaden: ontdek hoe verbeelding onze steden fijner kan maken. Hoe maak je een stad écht fijn om in te leven? In zijn boek  De Fijne Stad laat Vincent Luyendijk zien hoe verbeelding de sleutel is tot betere, groenere en menselijkere steden. Van sneeuwvrije fietspaden in Finland tot kindersluiproutes in Denemarken: overal zijn inspirerende ideeën te vinden. I...

In deze aflevering duiken we diep in de wereld van planten met Charlotte Gommers , universitair docent en onderzoeker aan Wageningen University. Zij legt uit waarom planten de stille helden van onze planeet zijn. 🌿 Wat je kunt verwachten: Een heldere uitleg van fotosynthese en hoe planten zonlicht omzetten in energie Hoe planten concurreren en zich aanpassen aan hun omgeving De gevolgen van verzi...