De Illustere Universiteit

In de vijftiende en laatste aflevering van De Illustere Universiteit groeit het Athenaeum Illustre uit tot de Universiteit van Amsterdam. Dankzij de politieke daadkracht van oud-hoogleraar rechtsgeleerdheid Gijsbert van Tienhoven (1841-1914) én de nieuwe Wet op Hoger Onderwijs uit 1876 wist Amsterdam een eeuwenoude ambitie te verwezenlijken. Shownotes: UvA heeft een Van Tienhoven gebouw op REC; ht...

In de veertiende aflevering van De Illustere Universiteit gaat de eerste vrouw aan het Athenaeum Illustre studeren. Het is Aletta Henriëtte Jacobs (1854-1929). Vanuit het Groningse Sappemeer was ze verhuisd naar Amsterdam voor haar artsenexamen. Maar na haar eerste examenonderdeel werd ze ernstig ziek. Aletta Jacobs was getroffen door de tyfus.
 Shownotes:
 Professoren van de stad – Peter Jan Kneg...

In de dertiende aflevering van De Illustere Universiteit worden de ontgroeningen in Amsterdam David Jacob van Lennep (1774-1853) te veel. De hoogleraar Latijn en Grieks raakte steeds vaker in conflict met de ontgroeningspraktijken van ouderejaarsstudenten. Het schijnt tot het aftreden van de hoogleraar te hebben geleid. 
 Shownotes:
 Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007); books.goog...

In de twaalfde aflevering van De Illustere Universiteit wordt het Athenaeum Illustre de bijzondere verzameling van Gerardus Vrolik (1775-1859) en z’n zoon nagelaten. Vrolik hervormde het verloskundeonderwijs in Amsterdam en bouwde gelijktijdig aan z’n anatomische collectie. Maar een gedeelte van die verzameling kent een koloniale Shownotes Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007); http...

In de elfde aflevering van De Illustere Universiteit spreekt Jean Henri van Swinden (1746-1819), hoogleraar natuurkunde aan het Athenaeum Illustre, als enige de Franse keizer Napoleon Bonaparte bij diens bezoek aan Amsterdam in 1811. Van Swinden doet hem een dringend verzoek dat uiteindelijk het voortbestaan van het Athenaeum Illustre bepaalt. Shownotes: Professoren van de stad – Peter Jan Knegtma...

In de tiende aflevering van ⁠De Illustere Universiteit⁠ duiken we in het leven van Hendrik Constantijn Cras (1739-1820), de hoogleraar rechtsgeleerdheid die de rechtenstudie aan het Athenaeum Illustre weer een nieuw leven in blies. Zijn onderwijs was zo succesvol dat hij de bestverdienende hoogleraar van de Republiek werd. Shownotes: Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007); https://bo...

In de negende aflevering van De Illustere Universiteit doet medicus Petrus Camper (1722-1789) een opzienbarende ontleding in het Anatomisch Theater in de Waag. De ontleding vormde de basis voor zijn antiracistisch betoog. Toch werd Campers werk in kwaaddaglicht gezet en werd hij onbedoeld de stamvader van het wetenschappelijk racisme. Shownotes Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007);...

In de achtste aflevering van ⁠De Illustere Universiteit⁠ belandt het Athenaeum Illustre op een dieptepunt. De Illustere school werd begin 18e eeuw door bezuinigingen hard getroffen. Leerstoelen verdwenen en het onderwijs viel bijna stil. Maar Mattheus Soeten, slechts een lector zonder graad, hield de Amsterdamse school overeind. Shownotes: *Illuster Onderwijs – Dirk van Miert (2005); ⁠https://www....

In de zevende aflevering van De Illustere Universiteit stelt het Athenaeum Illustre haar eerste hoogleraar in de theologie aan: Gerbrand van Leeuwen (1643-1721). Met de oprichting van de theologische faculteit kreeg het atheneum de allure van een kleine universiteit wat een hoogtepunt in de geschiedenis van het Amsterdamse atheneum markeert. Shownotes: * Illuster Onderwijs – Dirk van Miert (2005);...

In de zesde aflevering van De Illustere Universiteit wordt de beroemde arts en anatoom Frederik Ruysch hoogleraar aan het Athenaeum Illustre, niet vanwege zijn kennis van geneeskunde, maar van botanie, de plantkunde. Weinig mensen weten dat Ruysch oorspronkelijk als apotheker werd opgeleid en veel wist over geneeskrachtige planten. Hoewel hij vooral bekend werd als meester in de ontleedkunde, blee...

In de vijfde aflevering van De Illustere Universiteit duiken we in het leven van Gerardus Leonardus Blasius (1627-1682), de arts die de kiem legde voor het moderne academische geneeskunde onderwijs vandaag de dag. Maar hij stond niet alleen bekend om zijn onderwijsinnovaties. Shownotes:
 Illuster Onderwijs – Dirk van Miert (2005): https://www.bibliotheek.nl/catalogus/titel.278643515.html/illuster-...

In de vierde aflevering van De Illustere Universiteit ontdek je Johannes Christenius, de 17e-eeuwse rechtsgeleerde die de wirwar van Romeins recht ontrafelde voor studenten en samen met onder meer juristen als Hugo de Groot de basis legde voor het burgerlijk wetboek vandaag de dag. Shownotes:
 Illuster Onderwijs – Dirk van Miert (2005): www.bibliotheek.nl/catalogus/titel…ster-onderwijs/ Professore...

In de derde aflevering van De Illustere Universiteit volgen we Alexander Morus, de hoogleraar kerkgeschiedenis die zijn positie aan het Athenaeum Illustre verloor door schandalen en wantrouwen. 
 Shownotes:
 Illuster Onderwijs – Dirk van Miert (2005): https://www.bibliotheek.nl/catalogus/titel.278643515.html/illuster-onderwijs/ Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007): https://books.go...

In de tweede aflevering van De Illustere Universiteit volgen we het leven van Martinus Hortensius, de jonge sterrenkundige die in Amsterdam in de voetsporen trad van Copernicus en Galilei. Zijn verhaal begint met grote idealen en eindigt in teleurstelling. Shownotes: Illuster Onderwijs – Dirk van Miert (2005): https://www.bibliotheek.nl/catalogus/titel.278643515.html/illuster-onderwijs/ Professore...

Vossius en Barlaeus bestegen de katheder op 8 en 9 januari 1632. Het Athenaeum Illustre, de voorloper van de Universiteit van Amsterdam was daarmee geboren, maar tot het allerlaatste moment bleef het spannend of de illustere school er zou komen. Shownotes: Illuster Onderwijs - Dirk van Miert (2005): https://www.bibliotheek.nl/catalogus/titel.278643515.html/illuster-onderwijs/ Professoren van de St...

Maar liefst 44 procent van de studenten ervaart vaak prestatiedruk tijdens de studie, blijkt uit onderzoek van het Trimbos-instituut. In de vijfde en laatste aflevering van De Tijd van je Leven onderzoeken redacteuren Matthias en Jip hoe studenten hun studie combineren met een druk studentenleven. Ze gaan onder andere op consult bij UvA-psycholoog Irene Koster en spreken met ouderejaarsstudenten....

Stijgende huurprijzen, dure boodschappen en de vele verleidingen van Amsterdam maken het studenten lastig om rond te komen. In de vierde aflevering van De Tijd van je Leven duiken redacteuren Matthias en Jip in het kasboekje van de student. Kun je nog wel rondkomen in de duurste stad van Nederland, zelfs als je maximaal leent? Emma Mouthaan van finfluencer-platform De Skere Student vertelt over de...

Amsterdam telt meer dan vijfhonderd nachtlocaties, maar waar moet je als student beginnen? In deze derde aflevering van De Tijd van je Leven duiken redacteuren Matthias en Jip in het Amsterdamse nachtleven. Waar gaan studenten naartoe, en hoe komen ze weer veilig thuis in deze bruisende stad? Nachtburgemeester Freek Wallagh neemt Matthias en Jip mee naar het Thorbeckeplein, waar gezelligheid écht...

Een goede sociale start van je studie verkleint de kans op mentale problemen en uitval. Je verbonden voelen met je omgeving en de universitaire gemeenschap zijn daarbij belangrijke factoren. In deze tweede aflevering van De Tijd van je Leven verkennen redacteuren Matthias en Jip hoe belangrijk een sociaal netwerk is tijdens je studie. Trimbos-onderzoeker Jolien Dopmeijer doet al jarenlang onderzoe...

Met een gemiddelde kamerprijs van 970 euro per maand is Amsterdam de duurste studentenstad van Nederland. In deze eerste aflevering van de nieuwe Folia-podcast De Tijd van je Leven onderzoeken redacteuren Matthias en Jip hoe je in een stad die kampt met een flinke wooncrisis nog aan een kamer kunt komen. Volgens Asva-voorzitter Teun Otte liggen er op dit moment geen concrete plannen bij de gemeent...

Kabinet-Schoof is gevallen. Dat kan gevolgen hebben voor wetten waar nu aan gewerkt wordt. Één van de meest besproken plannen is de Wet internationalisering in balans, oftewel de Wib. Deze wet moet zorgen voor minder internationale studenten in Nederland – en dus ook aan de UvA. Wat komt daar nog van terecht? Je hoort het van Ingmar Visser, universitair hoofddocent aan de Faculteit der Maatschappi...

Hardlopen zit wereldwijd in de lift, deels gevoed door het enthousiasme van zogeheten “runfluencers”. Het gevolg: een toenemende run op startbewijzen voor de marathon. Maar met stijgende temperaturen en steeds meer ongetrainde lopers op de baan, waarschuwen sportartsen voor serieuze risico’s. De vraag: kun je te hard lopen voor een marathon? Je hoort het van Guus Reurink, sportarts bij Amsterdam U...

Afgelopen week trok de politie de onafhankelijkheid van de Amsterdamse rechtbank openlijk in twijfel, bij een zaak over coronaprotesten. Ook politici bekritiseren steeds vaker rechters. Zulke uitlatingen kunnen leiden tot een vertrouwensbreuk tussen politiek, politie en rechtspraak. Hoe schadelijk is dat voor de rechtsstaat? Je hoort het van Jonathan Soeharno, advocaat en hoogleraar rechtspleging...

Van TikTok-filmpjes tot AI-deepfakes: online propaganda kent vele gezichten. In oorlogen zoals die in Oekraïne en Gaza is de strijd net zo goed digitaal. Hoe ziet propaganda er vandaag de dag uit en hoe kun je je er tegen wapenen? Je hoort het van Boris Noordenbos, universitair hoofddocent Literary & Cultural Analysis aan de Universiteit van Amsterdam. Hij stelt dat we ons online mogelijk al in pr...

Volgende week vertegenwoordigt Claude Nederland in de halve finale van het Eurovisie Songfestival in Basel. Opvallend aan zijn muziek: hij zingt zowel in het Nederlands als in het Frans. En hij is niet de enige. Hoe komt het dat Nederlandse artiesten zo graag in het Frans zingen? Je hoort het van Jelle Koopmans, universitair hoofddocent Franse letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Volgens...