Ka Alala

O keia o Ihi, ka'u keiki kane mua loa. 6 ona makahiki. Nui kona hoihoi i ka paani Minecraft i keia manawa. A paani mau oia i kela ma ka Ninetendo Switch. E hoolohe mai i kana hahai moolelo ana e pili ana i na ano mea like ole o kela paani.

This week's episode is mostly in English because I want people to understand. There have been very concerning issues surrounding the language. Keep an open mind while you listen and take everything to heart.

He aha ka laau kahea? Pehea e kau ai i ka laau? He aha na lula o keia laau? E hoolohe mai a loaa na haina. Eia kahi, ia maua e noho walaau ana, e ihi ana maua i ka olena. E lohe ana oukou i ke kani o ka maua ihi ana.

E hoolohe mai ia Dr. Keao Nesmith no ka hua olelo “aloha.” Akamai oia i ka walaau Hawaii ame kekahi mau olelo Polonekia. Eia kona ike, kona naauao me kona mau manao no na kumuhana o keia pule.

No ka olelo Tahitian mai ka hua olelo “hauki”. Puanaia “hauti” e kela lahui kanaka. O ka huaolo “paani” ka huaolelo like ma ka olelo Hawaii. No ke aha ka i lawe ia ai kela huaolelo tahiti? Aole kupono ka huaolelo “paani?” Eia kahi, aole like ka manao ana o ka poe Hawaii no ia mea he “sport.” Aole hookahi wale no hua olelo. He mau hua olelo no na hana hooikaika like ole. E hoolohe mai!

Olelo wau no ka huaolelo “weather,” ka poe influencer e hoohaumia nei i ka olelo Hawaii a me ka kakou mau mea e hana ai i pau keia ano hoolaha naaupo a ka poe influencer e hana nei i keia manawa.

Nui ino ka poe e hooio nei mamua o ka lehulehu me ko lakou hunahuna ike. Aka, aole lakou i hoomanawanui i ke ao ana ma ke ano he haumana. Loaa ka ike hou i keia la, a hoolaha wale aku i ka la apopo.

Ma loko o keia lola e kamailio ia ai na mea e pono ai ke ola o ka olelo Hawaii ma ka hale, oia hoi iloko o ka ohana. O na huaoleo kahiko ame na huaolelo hou kekahi manao i kamailio pu ia kekahi.

Noi mau ia mai au e kapa inoa Hawaii no kekahi mau makua. Loaa ka’u IG i keia ano mau makua, a noi mai ia’u i inoa no ke keiki e loaa mai ana. Kanalua au e kokua aku. Aole kamaaina. He aha la ka’u e hana ai? Koe aku ia.

Ua hui aku la au me ko’u hoa aloha (Keoki Faria) e kamailio ai no ka olelo waha, ka olelo kakau, ka olelo kula a me ka olelo makuahine. He akamai no hoi o Keoki i keia olelo kanaka. E ao mai mai ia ia mai.

Pehea mai nei oukou i keia makahiki hou? I keia mua iho au e noho pu ai me kekahi kumu a’u. E hui koke ana oukou me ia ma ka leo. He akamai oia ala i ka olelo kanaka. E hoolohe maikai ia ia!

Malama oukou i ka hooponopono? Ano e ka hui ana me ka ohana ke hihia a pilikia. Mai huna i keia mau mea ino. E hooponopono i ka hihia me ka pilikia.

E imi kakou i ka ike me ka naauao. Mai kalele a hilinai wale ia hai.

Maopopo ia oe ka hualelo no ka cigarette, cigarette pack, match, me ka match box? Loaa keia mau hua olelo ma keia lola.

Hana nui ka hoopili ana i ka poe olelo Hawaii, ina no oe he malihini no lakou. E hoopili aku no! Mai kali o pau na niho. Kakaikahi paha ka poe olelo Hawaii i keia manawa, aka ke nui ae nei no.

Lohe aku la au i keia mau hua olelo i like ma ka manao. He like, aka he okoa no. O ka wai ka huaolelo no ka mea maoli. O ke kai oe, o ka lepo oe, o ka niu oe, o ka ulu kekahi. O ka waihooluu ka mea e hoopuka ia no ka wai hooluu ia. Ina aole hooluuia ka wai, he wai wale no ia.

O ke kalo/poi ka ai nui o ka wa kahiko. A ai pu ia ka inai me ia. Okoa keia wa. Ua lilo ka poi i ano inai a ua lilo ka inai oia ka mea ai nui. E hoonui kakou i ka ai ana i ka poi. E kakoo kakou i ka poe mahi kalo!

Pehea kakou e hoopololei ai i ka mea hemahema ma ka walaau ana? He mau mano ko’u no keia ninau.

He mea nui na mea a kakou e ai ai. O ka hua ai oe, o ka lau ai oe, o ka io oe a pela aku. O ka mea ai e waiho loihi ana ma na hale kuai, aole kela he mau mea ai kupono. E ai kakou me ka noonoo a me ka naauao.

Mai poina kakou i ke kuauhau. He mea keia i ka Hawaii. Na kakou, na makua mea keiki e ao aku i na keiki no ke kuauhau o ka ohana. E minamina kakou i na lahui a pau o kakou.

Ina kakou mahalo i ka poe kupuna o kakou, e malama a hoomau i ko lakou olelo. E malama i na hua olelo kahiko, ka leo kupuna, a o ka noonoo o lakou kekahi.

Ua hoi maila makou mai Kauai mai. Maikai no hoi ka noho ana malaila. Hai ia kekahi mau moolelo no ko ko’u ohana noho ana ma Kauai. Hookahi pule ka loihi.

Pehea e ao ia ai ke keiki i ka pono a me ka hewa? Pehea ka hoopai ma ka olelo, ka pai, ka hili, ka huki pepeiao a pela aku? Na ka makua a makua hanai paha e ao aku. Na ka lehulehu kekahi. Pela au i ao ia mai ai.

Ke ulu ka hopohopo iloko o ka naau, he aha ka mea e hana ai? Hopohopo kakou a pau i kekahi manawa. Owau, ko’u ohana a me ko’u mau hoa aloha, kamaaina no i ka hopohopo. Aka, pehea kakou e holo mua ai me ka hopohopo? Oia ka mea e imi ai.

Ua hana ino ia oe? Ooe paha ka mea nana i hana ino ia hai? Hookae ia ka hana ino e ka poe pono ma ka naau, aka aole hiki ke hoopau loa i keia hana. Noonoo au ma ke ano he makua mea keiki. Ke hana ino ia ka’u mau keiki, oia ka wa e aoao aku ai no ka hana ino me na hana e koho ai. Hiki ke ae i ka hana ino ia mai a i ole hiki ke lanakila maluna o ka mea hana ino. Pehea ko oukou mau manao?