Geschiedenis met Sjaak

Voor de gemiddelde inwoner van Rome was er maar een sport die er toe deed: wagenrennen! Bijna elke Romein was fan van een van de vier teams, de Groenen, de Blauwen, de Witten of de Roden. In het Circus Maximus namen deze teams het tegen elkaar op, hartstochtelijk toegejuicht door 150.000 toeschouwers. In deze aflevering zullen de wagenrennen centraal staan. Daarbij zal het erover gaan hoe de wagen...

In de vorige aflevering is het verhaal van de opkomst, gloriedagen en ondergang van de Barbarijse zeerovers besproken. Daarin is ook verteld over Europeanen die als kaper actief waren vanuit bijvoorbeeld Tunis en Algiers. In deze aflevering zullen een aantal van deze kapers centraal staan, waarbij zal worden besproken waarom zij als als kaper actief werden, hoe hun carrière als kaper verliep en ho...

Bij het woord piraten denken de meeste mensen logischerwijs aan de 17e en 18e eeuwse zeerovers in het Caribisch gebied. Maar een Europeaan in die tijd had eigenlijk veel meer te vrezen van kapers die dichter bij huis actief waren en die eeuwenlang een ware plaag vormden voor de handelsvloten van onder andere Spanje, Engeland, Frankrijk en de Republiek. Dat waren namelijk de Barbarijse zeerovers, d...

Tussen 1845 en ongeveer 1852 woedde in Ierland een catastrofale hongersnood. Honderdduizenden mensen overleden aan de gevolgen ervan, en meer dan een miljoen Ieren verlieten het eiland en vertrokken naar elders, voornamelijk Noord-Amerika. In deze aflevering zal deze hongersnood centraal staan. Daarbij zal besproken worden wat de oorzaken ervan waren, waarom er zoveel slachtoffers vielen en welke...

Op 23 mei 1618 werden twee vertegenwoordigers van de katholieke koning van Bohemen, Ferdinand II, en hun secretaris uit een raam van de burcht van Praag gegooid, een gebeurtenis die bekend is komen te staan als de tweede defenestratie van Praag. Dit was het begin van een algemene opstand in Bohemen tegen de koning. In enkele jaren tijd zou dit conflict echter uitgroeien tot wat je wel de allereers...

In 2026 is het precies 960 jaar geleden dat de slag bij Hastings plaatsvond. Willem, de hertog van Normandië, boekte een beslissende overwinning op de Engelse koning Harold II, en werd na afloop gekroond tot koning van Engeland. De slag bij Hastings wordt nog altijd als een van de belangrijkste veldslagen uit de Europese, en al helemaal de Engelse geschiedenis gezien. In deze aflevering zal de aan...

In 2026 is het precies 960 jaar geleden dat een van de beroemdste veldslagen uit de middeleeuwen plaatsvond, de slag bij Hastings, waarbij Willem, de hertog van Normandië, de Engelse koning Harold II versloeg. Willem werd koning van Engeland en zou als 'de Veroveraar' de geschiedenis ingaan.  De slag bij Hastings ontstond niet zomaar. De aanloop er naar toe duurt vele decennia, die bol staan van d...

Na het begin van de Duitse aanval op West-Europa, op 10 mei 1940, en de daarop volgende overgave van Nederland, België en Frankrijk, moesten honderdduizenden soldaten in krijgsgevangenschap in Duitsland. Velen daarvan zouden vijf jaar moeten doorbrengen in een krijgsgevangenenkamp. In deze eindejaarsspecial zullen deze krijgsgevangenen centraal staan, waarbij het voornamelijk zal gaan over gevange...

Willem II was zijn vader in 1647 opgevolgd als stadhouder, maar kampte al snel met een aantal problemen. Hij had niet de status en gravitas van zijn vader, en daarnaast werd, zeer tegen zijn zin, in 1648 de vrede van Münster gesloten. Willem II probeerde deze uit alle macht te torpederen, en kwam daarbij al snel in conflict met het machtigste van de gewesten van de Republiek, Holland, en dan voora...

In de zeventiende eeuw heeft de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden een aantal stadhouders gehad die ook tegenwoordig nog bekend zijn. Denk bijvoorbeeld aan Maurits, Frederik Hendrik en Willem III. Er is echter in deze eeuw nog een vierde stadhouder geweest, Willem II, die veel minder bekend is, maar wiens korte carrière als stadhouder wel een grote impact heeft gehad. In deze en de volgende...

Als je het Guinness Book of Records erop naslaat dan zul je zien dat het land dat de meeste doden te betreuren had tijdens een oorlog afgezet tegen de grootte van de bevolking Paraguay is. Volgens sommige schattingen verloor namelijk wel 90% van de bevolking tijdens de Paraguayaanse oorlog, of de oorlog van het Drievoudig Verbond, het leven. Dat is een bizar hoog aantal. In deze aflevering zal dez...

De Gallische oorlog is een van de beroemdste oorlogen uit de oudheid. Onder leiding van de al even beroemde Julius Caesar veroverden de Romeinen in ongeveer acht jaar tijd Gallië, wat zo'n beetje neerkwam op het tegenwoordige Frankrijk, België en het zuiden van Nederland. De Gallische oorlog bereikte zijn hoogtepunt in de laatste jaren ervan, toen de Galliërs onder leiding van de Arverniër Vercing...

Na zijn succesvolle eerste en tweede reis is James Cook ook nog een derde keer op expeditie gegaan. Deze derde reis zou echter heel anders lopen. In dit tweede deel van de vakantiespecial over Cook zal het onder andere gaan over de aanleiding, voorbereiding en het verloop van de derde reis en zal besproken worden hoe Cook overleed en wat zijn nalatenschap is. Vragen, opmerkingen, suggesties, tips...

Denk je aan vakantie, dan denk je aan reizen. En denk je aan reizen in de 18e eeuw, dan kun je eigenlijk nauwelijks om James Cook heen. Tussen 1768 en 1779 maakte hij drie grote reizen vanuit Groot-Brittannië naar de Grote Oceaan. Daarbij ontdekte hij een groot aantal tot dan toe onbekende eilanden en gebieden, bracht een heel aantal eilanden voor het eerst in kaart en rekende af met een aantal ha...

Vanaf 1619 was Batavia het absolute middelpunt van de activiteiten van de VOC in Azië. Het is aannemelijk dat zonder deze standplaats de VOC, en later Nederland, nooit zo'n dominante positie in de Indonesische archipel had kunnen verwerven. In deze aflevering zal de stichting van Batavia centraal staan en zal onder andere worden besproken worden waarom men in de Republiek handelsposten in Azië wil...

In 1870 brak de Frans-Duitse oorlog uit, die grote gevolgen zou hebben voor Europa, dusdanig dat de afloop en afwikkeling van deze oorlog een van de dieperliggende oorzaken zou worden van de eerste wereldoorlog. In deze aflevering zal het ontstaan van deze oorlog centraal staan. Daarbij zal onder andere besproken worden waarom de relatie tussen Pruisen en Frankrijk in de loop van de 19e eeuw steed...

Na de Pazzi samenzwering had Lorenzo de Medici de macht strakker in handen dan ooit te voren, en niets wees erop dat de Medici's die macht snel kwijt zouden raken. Toch gebeurde dat. Na het overlijden van Lorenzo kreeg zijn zoon Piero het voor het zeggen, en binnen enkele jaren waren de Medici's de stad uitgegooid. Hier zijn veel redenen voor, maar een cruciale rol hierin was weggelegd voor de mon...

Op de dag dat deze aflevering uitkomt is het precies 547 jaar geleden dat midden in de Dom van Florence een moordaanslag plaatsvond op Lorenzo de Medici en zijn broer Giuliano. Deze slaagde deels en het scheelde echt maar een paar millimeter of het was een compleet succes geworden, maar het uiteindelijk doel, de macht van de Medici's breken, werd niet bereikt. In deze extra aflevering zal de zogen...

Na het overlijden van Cosimo de Medici nam zijn zoon Piero de macht over. Van Piero werd weinig verwacht, en hij is ook een beetje de geschiedenis in gegaan als een beetje een zwakkeling, maar dat is toch wel onterecht. Na zijn dood nam zoon Lorenzo het over. In dit tweede deel zullen deze beide Medici's centraal staan, en zal besproken worden wat voor beleid zij voerden op politiek, economisch en...

De Medici's zijn een van de beroemdste families uit de late middeleeuwen. In enkele decennia tijd wisten zij uit te groeien van een vrij eenvoudige familie die afkomstig was van het Toscaanse platteland tot de machtigste in Florence. Later zouden ze die macht verder uitbreiden en onder andere vier pausen en twee koninginnen van Frankrijk voortbrengen. Los van dit is de familie onlosmakelijk verbon...

De Vikingen hebben voor zover we nu weten geen permanente nederzettingen in Noord-Amerika gesticht. Eigenlijk klopt dat echter niet, want Groenland is geografisch gezien onderdeel van Noord-Amerika, en daar hebben de Vikingen zich wel gedurende vijf eeuwen gevestigd. In deze aflevering zal de aanwezigheid van de Vikingen in Groenland centraal staan, en daarbij zal het onder andere gaan over welke...

Eeuwenlang is discussie geweest over de vraag wie als eerste vanuit Europa naar Amerika is gereisd. Daarbij ging het meestal tussen Columbus en de Vikingen. In de jaren zestig van de 20e eeuw werd de strijd voor eens en voor altijd beslist in het voordeel van de Vikingen. In deze aflevering zullen deze reizen van de Vikingen naar de nieuwe wereld centraal staan. Daarbij zal het gaan over de reden...

In het jaar 69 kwamen de Bataven, een stam die woonde in het gebied dat tegenwoordig ruwweg de Betuwe is, in opstand tegen de Romeinen, onder leiding van Julius Civilis. Dat deze opstand ontstond was in de context van die tijd van de ene kant niet heel vreemd, maar tegelijkertijd ook weer wel, want Romeinen en Bataven waren decennialang elkaars trouwe bondgenoten geweest. In deze aflevering zal de...

Maurits en Frederik Hendrik zijn bekende namen uit de geschiedenis van de opstand en de Nederlanden in het algemeen. Na de dood van Willem van Oranje zetten zij de strijd van hun vader voort en groeiden uit tot iconen in de strijd tegen Spanje. Veel minder bekend is dat zij nog een oudere halfbroer hadden, Filips Willem, de oudste zoon, en daarmee in feite dus de erfgenaam van Willem van Oranje. O...

De Spaanse Burgeroorlog duurde van 1936 tot 1939, en omdat vlak daarna de tweede wereldoorlog uitbrak wordt deze oorlog soms een beetje vergeten, terwijl dat niet terecht is, het conflict was in veel opzichten namelijk een soort voorspel van de tweede wereldoorlog. In deze aflevering zullen de oorzaken van de burgeroorlog centraal staan. Daarbij zal besproken worden wat de dieperliggende oorzaken...