ตามรอยพระตถาคต

พระศาสดา ตรัสรู้ความจริงนี้ ความจริงอันซับซ้อน ยุ่งยาก ยาก จนหาคนที่จะรู้ตามได้ยากยิ่ง เพราะเหตุนั้น ในเบื้องต้น พระศาสดาจึงน้อมไปที่จะไม่แสดงธรรม ดังนั้นสิ่งที่พระศาสดาตรัสรู้จึงยาก และเราต้องรู้แจ้งในสิ่งนั้นให้ได้ และสิ่งนั้น สิ่งที่พระศาสดาตรัสรู้นั้น ก็คือ เรื่องของตัวเรานั่นเอง ผู้ใดไม่รู้ชัดว่า ตัวเราคืออะไร ผู้นั้นย่อมออกจากอัตตาไม่ได้เลย

“อานนท์ เพราะเหตุนี้แล กรรมจึงชื่อว่าเป็นไร่นาวิญญาณจึงชื่อว่าเป็นพืช ตัณหาจึงชื่อว่าเป็นยางเหนียว วิญญาณดำรงมั่นอยู่ได้ เพราะธาตุอย่างหยาบของสัตว์ที่มีอวิชชาเป็นเครื่องปิดกั้น มีตัณหาเป็นเครื่องผูกใจ การเกิดในภพใหม่จึงมีต่อไปอีกด้วยประการฉะนี้”

อาศัยดินน้ำไฟลมมี กามธาตุจึงมี อาศัยผัสสะกับกามธาตุ เวทนา สัญญาในกาม สังกัปปะ(สังขาร)ในกาม จึงมี อาศัยสัญญาวิปลาส สังกัปปะวิปลาส ในกามธาตุนั้น จิตวิปลาสในกามธาตุ หรือ กาโมจึงมี

เบื้องต้นขอให้ปลงใจเชื่อในปฏิจจสมุปบาท เชื่อในธรรมชาติที่อาศัยกันเกิดขึ้น เช่น ธรรมสิบหมวด เชื่อมั่นว่าไม่มีอัตตา ในธรรมชาติเหล่านั้น หากยังใส่ใจเพ่งพินิจ กำหนดรู้ ไปเรื่อยๆ อนุสัยจะค่อยๆสิ้นไปตามลำดับ ไม่ได้สิ้นไปทีเดียว อินทรีย์จะดีขึ้นไปตามลำดับ ไม่ได้เต็มรอบในคราวเดียว

พระศาสดาทรงจำแนกธรรมสั่งสอนสัตว์ ให้เหมาะแก่อินทรีย์ ให้เหมาะแก่สภาพความเป็นอยู่ พระองค์ทรงมีปัญญา แสดงหนทางดำเนินไปเพื่อออกจากอกุศลธรรม เพื่อไปบรรลุกุศลธรรม แก่ทั้งฆราวาสและบรรพชิต

สุสิมปริพพาชกสูตร พระไตรปิฎก ไทย (ฉบับมหาจุฬาฯ) เล่มที่ ๑๖ หน้าที่ ๑๔๓

พระอรหันต์มีปกติ เห็นโลกทั้งปวงอย่างไร

พระศาสดาแสดงไว้แล้ว ขอให้ตั้งใจฟัง

อานาปานสติ เป็นอีกรูปแบบของสติ (เครื่องอยู่เป็นสุขของพระอรหันต์) อานาปานสติ เป็นอีกรูปแบบของการเจริญสติ (การเดินมรรคของผู้ตำ่กว่าพระอรหันต์) แต่การทำอานาปานสติ ก็เป็นของปรุงแต่ง เป็นสังขตธรรม อาศัยการสงบจากกาม พยาบาท เบียดเบียน และอาศัยการมีอริยสัมมาทิฏฐิ จึงจะเป็นฐานะที่จะทำอานาปานสติได้ มรรคนี้ ปฏิปทานี้ พระศาสดา จึงตรัสสอนแก่บรรพชิต ผู้หลีกออกจากกาม เป็นหลัก เพราะอริยสาวกเหล่านี้ จะเข้าถึงอานาป...

รู้จักความเป็นพระอรหันต์ เพื่อให้ระลึกรู้ได้ว่า ขณะนี้ สมัยนี้ เราได้ดำเนินไปอย่างพระอรหันต์ ดำเนินไปหรือไม่ จะได้แก้ไข เพื่อให้ดำเนินไปตามหลังพระอรหันต์ทั้งหลาย ได้ดำเนินไปแล้ว

แม้นกล่าวธรรม นี้ก็เป็นเหตุให้ถึงวิมุตติได้ แม้นฟังธรรม นี้ก็เป็นเหตุให้ถึงวิมุตติได้ หากหวังประโยชน์ จึงต้องตั้งใจ ใส่ใจ เงี่ยโสตลงฟังธรรม สมัยนั้นนิวรณ์จะดับ นั้นแลจะเป็นเหตุให้รู้แจ้งอรรถ รู้แจ้งธรรม นั้นแหละจะเป็นเหตุให้เกิดอริยมรรค นั้นแหละจะเป็นเหตุให้เกิดสัมมาญาณะ นั้นแหละจะเป็นเหตุให้เกิดสัมมาวิมุตติได้ เพราะอาศัยพระสัทธรรม เพราะอาศัยโยนิโสมนสิการ อริยมรรคย่อมเกิด สัมมาวิมุตติย่อมเกิดได้

ทางดำเนินไปอันประเสริฐ เพื่อละอนุสัย สังโยชน์ ตัณหา มานะ ทิฏฐิ อหังการ มมังการ อาสวะ กิเลสทั้งปวงนี้ละได้ด้วยอริยมรรค

สมัยใดไม่รู้แจ้งทุกข์ ไม่รู้แจ้งโลก สมัยนั้นกำลังเดินทางผิด พ้นจากทุกข์ไม่ได้ สมัยใดกำหนดรู้ทุกข์ จนรู้แจ้งทุกข์ จนรู้แจ้งโลก สมัยนั้นกำลังเดินทางถูก ย่อมเป็นเหตุให้พ้นจากทุกข์ได้

หลังจากตายแล้ว ไปสู่ภพใหม่อย่างไร?

สังขารธรรม สังขตธรรม สังขารขันธ์ สัญเจตนา สังขารทั้งหลาย กายสังขาร วจีสังขาร มโนสังขาร

การเห็นแจ้งในธรรมชาติที่อาศัยกันเกิดขึ้น อย่างบริสุทธิ์บริบูรณ์ หรือเป็นวัฏฏะที่เวียนว่ายไป เพราะมีอวิชชาเป็นปัจจัย นั้นแล เป็นทางอันประเสริฐที่จะรู้ชัดว่าไม่มีอัตตาในธรรมชาติที่อาศัยกันเกิดขึ้น นั้นแลจะเป็นปัจจัยให้ไม่ถือมั่นในธรรมชาติที่อาศัยกันเกิดขึ้น นั้นแลคือความดับสนิทแห่งทุกข์

พระศาสดาตรัสรู้ ปฏิจจสมุปบาท จึงหลุดพ้นจากทุกข์ได้ เราจึงต้องแจ่มแจ้งในปฏิจจสมุปบาท จึงจะหลุดพ้นจากทุกข์ได้

จิต มโน วิญญาณ ตามที่พระศาสดาบัญญัติ

หากหวังความเจริญ ต้องใส่ใจศึกษาพระสัทธรรมที่สำคัญ ธรรมสิบหมวด

อธิบาย เรื่องทิฏฐิ พร้อมตัวอย่างการเจริญโพธิปักขิยธรรม ๓๗

บนเรียนเบื้องต้น สำหรับผู้ใหม่

เสียงสะท้อน ผลจากการเรียนรู้พระสัทธรรม จากหมู่คณะที่มาจากหนองคาย และสมาชิกเก่า

อุเบกขาจิต ที่เกิดร่วมกับจิตวิปลาส ชื่อว่าไม่มีปัญญา ไม่อาจนำพาให้พ้นจากทุกข์ได้ อุเบกขาจิต ที่เกิดร่วมกับจิตไม่วิปลาส ชื่อว่ามีปัญญา ย่อมนำพาให้พ้นจากทุกข์ได้