Bach van de Dag

‘Aantekeningen over Anežka Schulzová’ 376 pianominiaturen schreef de Tsjechische componist Zdeněk Fibich. Beter gezegd: 376 in klank weergegeven foto’s van zijn geliefde Anežka Schulzová.  Zdeněk Fibich Moods, Impressions and Reminiscenes, op.41, nr.1, 3, 5, 6 & 8 Marian Lapsansky, piano  (album: Fibich; Moods vol.1)

U hoort een kort fragment ter promotie van “Marga Minco leest 'Het bittere kruid'”. Het volledige luisterboek is te vinden als vijfdelige podcast in Franks Klassieke Wonderkamer. ‘Omdat ik overleefd heb, schrijf ik. Ik wilde mijn familie verder laten leven door over haar te schrijven’. De door Marga Minco (1920-2023) gelezen hoofdstukken worden afgewisseld met korte muziek. Muziek als een witregel...

‘Naar het noorden’ 29 juli is de feestdag van de Heilige Olav - middeleeuws koning van Noorwegen. Voor deze dag bestaan speciale Gregoriaanse gezangen, overgeleverd via een manuscript uit 1520. De muziek is ingetogen en meditatief. anoniem Historia Sancti Olavi: Ad primas vesperas Graces & Voices, Consortium Vocale Oslo (album: Historia Sancti Olavi)

‘De harmonie der sferen’ Op 27 juli 1656 werd de banvloek uitgesproken over Baruch Spinoza… Deze zachtmoedige vrijdenker ontwikkelde zich tot misschien wel de grootste filosoof van Nederland.  Joep Franssens Harmony of the Spheres, III. Nederlands Kamerkoor & Tallinn Kamerorkest o.l.v. Tonu Kaljuste (album: Franssens Harmony of the Spheres)

‘Vrijhaven Shanghai’ Shanghai voor de Tweede Wereldoorlog: een bruisende metropool waar alles mogelijk is. Het Parijs van Azië; het New York van China. En.. de enige stad ter wereld waar Joden relatief veilig konden leven.   Selectie verschillende titels (album: Metropolis Shanghai – Showboat to China)

‘Camino, of de weg van de pelgrim’ Jacobus de Meerdere, was een van de twaalf apostelen. Na zijn dood in 42 n. C. kwam zijn lichaam op wonderbaarlijke wijze in Spanje. Op zijn vermeende graf werd een kerk gebouwd: Santiago de Compostela. Santa Iago / Sint Jacob. De feestdag van Jacobus is op deze dag (25 juli). Guillaume Dufay Missa Sancti Iacobi: Kyrie Cappella Pratensis o.l.v. Rebecca Stewart (a...

‘Bernsteins Berceuse’ Hij stond bekend als flamboyant en diepgravend: componist en dirigent Leonard Bernstein. Daarnaast componeerde hij kleine pianowerken als liefdevolle cadeautjes voor vrienden en bekenden. Deze ‘Berceuse’ is voor het dochtertje van Betty Comden – zij schreef o.a. ‘Singin’ in the Rain…’ Leonard Bernstein 5 Anniversaries: V. For Susanna Kyle (born July 24, 1949) Michele Tozzetti...

‘Muziek voor Maria van Magdala’ Maria Magdalena. Hoe weinig is er over haar bekend… en hoeveel invloed heeft deze sterke vrouw. In de barok werd zij bij uitstek de stem van berouw en verdriet… Giovanni Battista Agneletti Gloria Maria Cristina Kiehr, sopraan Concerto Soave olv Jean-Marc Aymes (album: Canta la Maddalena)   Girolamo Frescobaldi Toccata Canzon & Aria musicali nr. 6 Maria Cristina Kieh...

‘Twee brieven, 1918-1920’ Langzamerhand duikt haar naam steeds vaker op; Dora Pejacevic. Deze adellijke, Kroatische componiste schreef twee nocturnes. Die je moet horen!  Dora Pejacevic Nocturne, op.50; nr.1 & 2 Natasa Veljkovic, piano (album: Pejacevic: Complete Piano Works)

‘Napels: de zon ziende in de mond’ Opwindende barokmuziek uit Napels met een hoofdrol voor de mandoline. Het verbaasde mij. Nooit gedacht dat ik een mandolineconcert leuk zou vinden. Sterker nog: het geeft mij een zonnige glimp van Napels. Domenico Gaudioso Mandolineconcert in G, I. Artemandoline (album: Concerti Napoletani per Mandolino)

‘Een verloren liedje’ Thessaloniki kende ooit een grote Joodse gemeenschap. In de 16e eeuw was zelfs de meerderheid van de inwoners Joods. In de Holocaust werd deze gemeenschap grotendeels vermoord. De Joodse muziek uit Thessaloniki vertelt over de ooit zo rijke tijd. Anoniem Una machacha en Selanica Savina Yannatou, zang & Primavera en Salonici (album: Songs of Thessaloniki)

‘Landhuis in zacht licht’ Er komt gelukkig geen einde aan ontdekkingen… zo stuitte ik op de muziek van de Franse componiste Charlotte Sohy. Bij haar verhuizing naar een prachtig, oud chateau componeerde Sohy de Triptyque champêtre. Kleurrijk, meditatief en van een innerlijke blijmoedigheid. Charlotte Sohy Tryptique champêtre, op.21 Mathilde Calderini, fluit, Omer Bouchez, viool; Lou Hyung-Hsin, al...

‘Wien, Wenen, Vienna’ Hij studeerde bij Zemlinsky en werd assistent-dirigent bij Gustav Mahler. Na de aansluiting van Oostenrijk bij Nazi-Duitsland in 1938 emigreerde Karl Weigl naar de VS. Zijn prachtige ‘Love Song’ klinkt in de Wonderkamer door Raphael Wallfisch, wiens moeder celliste was in het kamporkest van Auschwitz.  Karl Weigl 2 Stukken voor cello en piano, op.33, nr.1 ‘Love Song’ Raphael...

‘Vertrek uit Triëst, 1939’ In 1939 vertrok Manuel Castelnuovo-Tedesco naar de Verenigde Staten. Voor de Joodse Castelnuovo-Tedesco was fascistisch Italië niet langer veilig. In de VS werd hij de docent van o.a. Nelson Riddle en John Williams… En zijn eigen muziek? Genoeg te ontdekken! Manuel Castelnuovo-Tedesco Strijktrio, op.147, dl. I&II Davide Alogna, Marco & Stefano Bonganti   (album: Castelnu...

‘Verweerde stenen of de herinnering’ Het is het kortste Requiem dat ik ken, maar bijzonder veelzeggend. In alle schrijnende eenvoud vertelt de IJslandse componist Jon Leifs van zijn verdriet rond het overlijden van zijn dochter.  Jon Leifs Requiem, op.33b Motet Choir of the Hallgrim’s Church o.l.v. Hordur Askelsson (album: Jon Leifs Hekla)

‘Anna et Jean-Marie’ Via een collega ontving ik een boek waarin een voetnoot vermeldde dat Jean-Marie Leclair Leeuwarden had bezocht. Hij speelde en componeerde voor de muzikale Anna van Hannover, echtgenote van stadhouder Willem IV. Aanleiding genoeg om Leclairs muziek naar mijn Wonderkamer te halen. Jean-Marie Leclair Sonate op.9, nr.5 (dl. III & IV) David Plantier, viool Les plaisirs du Parnass...

‘Tekeningen uit een kamer’ Niemand was er ooit geweest, de kamer die Erik Satie bewoonde. Na het overlijden van Satie werd een ware Wonderkamer aangetroffen – met zeven identieke fluwelen pakken, schetsboeken, en twee op elkaar gestapelde piano’s.  Erik Satie Carnet d’esquisses et de croquis (sel.) Pascal Rogé, piano (album: Sports et Divertissement)   Elena Kats-Chernin Meditations on Erik Satie...

‘Een geschiedenis van de schommel’ Een bandoneon vermengd met het diepe geluid van eeuwenoude viola da gamba's… muziek van de hedendaagse Franse componist Daniel Brel… Het geeft mij meteen beelden van een oude, verlaten kermis. Herinneringen aan het plezier op een schommel. De kwetsbare schoonheid van kleurrijke ballonnen. Daniel Brel Parade Soleil froid Un bateau qui s’en va  Daniel Brel, bandone...

‘Magins Mazurka’ Hij gold als een van de grote Chopin-vertolkers. In Polen is hij ook bekend als componist. Milosz Magin – het zal je verbazen, deze fijne, mijmerende muziek.  Milosz Magin Nostalgie Du Pays (extrait des Miniatures Polonaises) Lucas Debargue, piano (album: Zal, The Music of Milosz Magin)   Milosz Magin Andante, voor viool en piano Gidon Kremer, viool Lucas Debargue, piano (album: Z...

‘Theorie van alles’ Wat de Kunst der Fuge is voor Bach, zijn de Fantasias voor Purcell. Uiterst geconstrueerde muziek. Een klinkende ‘theorie van alles’. Het geheim van samenhang. Er is echter een groot verschil: Purcell was nog maar twintig toen hij ze componeerde. Henry Purcell Fantasie voor gamba’s nr. 4 & 5 Ricercar Consort o.l.v. Philippe Pierlot (album: Purcell: Fantazias)

‘Brandenburger Tor, 1958-1961’ Het Ministerie betaalde de uitgebreide tour – Dave Brubeck speelde ruim 80 concerten in 14 landen. We schrijven 1958 en de inzet is het laten horen van Amerika’s superioriteit in de Koude Oorlog. Naar aanleiding van Brubecks bezoek aan West-Berlijn ontstaat de 'Bach-ode' Brandenburg Gate. Dave Brubeck Brandenburg Gate The Dave Brubeck Quartet (album: Jazz Impressions...

‘Waddenlicht’ Het licht, ’s avonds. Lichtend grijs, vonken wit en schier oneindige lagen blauw. De Deense componist Ludolf Nielsen schreef een contemplatie over het licht op een  zomeravond in West-Denemarken. Een van de mooiste muzieken die ik ken… Ludolf Nielsen Nocturne voor orkest, op.48, ‘Lyrisk Nocturne’ Radio-Sinfonie-Orchester Frankfurt o.l.v. Ole Schmidt (album: Nielsen Symphony no.2)

‘Tour de Scherzo’ Morgen begint de Tour de France. De pure lol van beweging en snelheid. Het Scherzo Fantastique van Stravinsky is muziek rond plezier en snelheid – het genieten van de buitenkant, niet meer en niet minder. Igor Stravinsky Scherzo Fantastique, op.3 Lucerne Festival Orkest o.l.v. Riccardo Chailly (album: The Rite of Spring)

‘Meer dan mooi, of brieven van vroeger’ Haar vader was een leerling van Chopin, en zelf werd Elisabeth von Herzogenberg een leerling van Brahms. De componist waardeerde haar zeer, en droeg zijn Rhapsodie aan Elisabeth op. Na haar overlijden in 1892 bekommerde Brahms zich over de uitgave van haar pianostukken. Elisabeth von Herzogenberg 8 Pianostukken: I, II, IV & V 8 Pianostukken:  Natasa Veljkovi...

‘De reiziger: Xaverius in Japan’ Hij was een ware bezienswaardigheid: Franciscus Xaverius, jezuïet, op reis in Japan. De mensen wilden hem niet alleen zien, maar waren ook gefascineerd door de muziek die hij zong. In 1605 verscheen de eerste, Westerse muziek in Japan: Manuale ad Sacramenta; In deze aflevering een ontmoeting tussen Japanse muziek en muziek uit de Manuale.   Anoniem O Gloriosa Domin...