Emancypacje

In the 55th episode we talk to Santiago Roncagliolo, a renowned Peruvian writer and recipient of the prestigeous Alfaguara Novel Prize (2006) for his novel "Red April" (Czerwony kwiecień). Its Polish translation was re-published by Artrage in April 2026. Together with a reportage about the Shining Path's leader Abimael Guzman - "The Fourth Sword" (Czwarty miecz) these two books bring the story of...

W 54. odcinku przyglądamy sie dziejom Rewolucji Gwatemalskiej zwanej też Dziesięcioletnią Wiosną (1944-54) i 36-letniej wojny partyzanckiej, 30. rocznicę zakończenia której obchodzimy w tym roku. Czy Gwatemala jest kluczem do zrozumienia dziejów imperialistycznego wyzysku w Ameryce Łacińskiej, jak pisał Eduardo Galeano? Czy Ryszard Kapuściński właściwie opisał system półniewolniczego wyzysku na gw...

We're back with our 53rd episode! Our guests are Denys Pilash, political scientist and democratic socialist from Kyiv, Ukraine and Igancy Jóźwiak, a sociologist, anthropologist and trade unionist from our hometown of Warsaw Poland. We talk about the Ukrainan people's long and ongoing struggle against the Russian chauvinism and imperialism. After discussing Ivan Dzyuba's Marxist-Leninist critique o...

Wracamy po przerwie z 52 odcinkiem. Opowiadamy o Young Patriots Organization (YPO) - Organizacji Młodych Patriotów. Utworzona pośród gorączki późnych lat 60. XX w. w chicagowskim slumsie Uptown YPO zrzeszała ubogich imigrantów i imigrantki zarobkowe z południa USA. U boku Czarnych Panter, Patrioci organizowali programy dożywiania biednych, darmową pomoc lekarską i dentystyczną oraz ochronę przeciw...

Wersja z polskim tłumaczeniem odcinka nr 51. Kontynuujemy mini-serię "Teologie wyzwolenia" rozmową z rabinkami Arianą Katz i Jessicą Rosenberg o możliwych znaczeniach teologii wyzwolenia w judaizmie. Ariana i Jessica są autorkami książki "For Times Such As These: A Radical's Gudie to the Jewish Year" (Wayne University Press 2024). Rozmawiamy o przecięciu żydowskiej religijności i aktywizmu propale...

In the third part of our mini-series called "Liberation Theologies" we talk to rabbis, authors and organisers Ariana Katz and Jessica Rosenberg. Although the idea od liberation lies at the very core of Judaism, the question about the possible meanings of the Jewish liberation theology is a very complex one. Ariana and Jessica take us through their reflections on the subject. We also discuss their...

W drugiej odsłonie mini-cyklu "Teologie wyzwolenia" dyskutujemy z Miszą Tomaszewskim z magazynu lewicy katolickiej "kontakt" o latynoamerykańskiej katolickiej teologii wyzwolenia. Usiłujemy odpowiedzieć na pytanie, dlaczego w łonie zblatowanego z lokalnymi reżimami Kościoła w Ameryce Południowej i Środkowej wyłonił się nurt głoszący tak rewolcuyjne hasła, jak to wypowiedziane niegdyś przez Ernesto...

W 49. odcinku rozmawiamy z Howiem Hawkinsem, jednym z liderów Green Party of the United States. Jako dośiadczony działacz związkowy, polityczny i ekologiczny, Howie zaangażowany jest w budowanie solidarności międzynarodowej z Ukrainą oraz niezależnej od Partii Demokratycznej lewicowej polityki w USA. Rozmawiamy o czerwono-zielonych sojuszach, jego współpracy z Murray'em Bookchinem (ekologiczny mun...

In the 49th episode we talk to Howie Hawkins, a former Teamsters trade union activist, one of the leaders of the Green movement in the USA and former canidate for numerous public offices representing the Green Party of the United States. Howie visited Poland as part of his European tour devoted primarily to strenghtening the international solidarity with Ukraine which he supports from the ecosocia...

Rozmową z dwoma wiodącymi uczonymi zajmującymi się Alim Szariatim rozpoczynamy mini-cykl "Teologie wyzwolenia". Naszymi gośćmi są prof. Dustin J. Byrd (University of Olivet, Michigan) i prof. Seyedjavad Miri (Instytut Humanistyki i Studiów Kulturowych w Teheranie). Ali Szariati należał do najważniejszych intelektualistów islamskich XX w. W Polsce pozostaje raczej nieznany. Czy był nowoczesnym isla...

We begin our new mini-series "Liberation Theologies" where we look at the intersection of emancipatory politics and religion with an exciting conversation about Ali Shariati, a renowned Iranian revolutionary, sociologist, political theologian and theoretician. Our guests are two major specialists in this field: prof. Dustin J. Byrd (The University of Olivet) and prof. Seyedjavad Miri (Institute fo...

W 47. odcinku opowiadamy o radykalnych wizjach żydowskiej państwowości i stosunków społecznych. Od antysyjonistycznej nowej lewicy izraelskiej znanej przede wszystkim z organizacji i pisma Matzpen (hebr. "kompas"), przez ludowy, mizrachijski i inspirowany afroamerykańską organizacją ruch Czarnych Panter po rasistowskie, ultranacjonalistyczne i mesjanistyczne wizje Meira Kahane, którego walka z ant...

45 lat po tryumfie ludowej rewolucji pod wodzą Sandinistowskiego Frontu Wyzwolenia Narodowego w Nikaragui rozmawiamy z byłym niemieckim narzędziowcem, inżynierem i związkowcem z IG Metall Matthiasem Schindlerem. Poświęcił on około 40 lat budowaniu solidarności z rewolucją nikaraguańską. W 46 odcinku skupiamy się zarówno na jej osiągnięciach, jak i porażkach. Matthias jest dziś krytykiem reżimu Dan...

45 years after the tryumph of the Sandinista-led popular revolution in Nicaragua, we talk to Matthias Schindler who devoted around 40 years of his life to building international solidarity with this revolution. We focus on both its achievements and its failures. The latter resulted in a brutal assault on a popular 2018 mobilisation against the corruption and antisocial policies of the once gloriou...

W 50. rocznicę Rewolucji Portugalskiej określanej również jako Rewolucja Goździków powracamy do tego tematu, którym 5 lat temu rozpoczęliśmy "nadawanie" Emancypacji! Tym razem jednak spojrzymy na relacje polsko-portugalskie. Opowiemy o tym, dlaczego Edward Gierek i jego rząd obawiali się rewolucji, a z Portugalią chcieli handlować rybami, nie patrzeć na przejmowanie fabryk przez portugalskich robo...

Użycie słowa "komunistyczna" w nazwie organizacji politycznej w erze reaganowskiej musiało oznaczać jedno: celem tej organizacji nie była walka o władzę, lecz walka przeciw niej. Historia Komunistycznej Organizacji 19 Maja nie opowiada o grupie rozkapryszonych studentów podejmujących walkę zbrojną. Jest to wielowątkowa, dość smutna, lecz jednocześnie niezwykle nasycona politycznie opowieść o końcu...

Więcej gości i więcej muzyki! Zapraszamy na wyjątkowe, ostatnie Emancypacje nagrane w 2023 r.! Strajk zawsze był podstawową bronią uciśnionych. Historia praktyki strajkowej jest jednak bogata i pełna rozmaitych zwrotów. W 43. odcinku Emancypacji rozmawiamy z Jakubem Grzegorczykiem, Katarzyną Rakowską i Michałem Sobolem, członkami OZZ Inicjatywa Pracownicza i autorami książki "Spór zbiorowy i straj...

Życie Monte Melkoniana bez wątpienia stało się wielowymiarową opowieścią atrakcyjną dla wielu. Dziś mają ją na ustach armeńscy propagandziści, byli i obecni rewolucjoniści, azerscy politycy, a czasami też międzynarodowi badacze. Marksistowski rewolucjonista, wielki humanista i bojownik o prawa mniejszości, a może armeński nacjonalista odpowiadający za czystki etniczne? Bohater pierwszej wojny o Ka...

W 41. odcinku rozmawiamy z Bibianą Candią, autorką poruszającej powieści "Cukier" wydanej niedawno przez Art Rage w polskim tłumaczeniu Katarzyny Okrasko. Oparta na faktach książka opowiada o losach ubogich chłopów z Galisji zwabionych obietnicą wysokich zarobków i lepszego życia na Kubę, gdzie potraktowano ich jako substytut afrykańskich niewolników. Historia dotyczy końca XIX w., lecz odsłania w...

With our 41st episode we begin a non-regular mini series on different faces of slavery, its cultural representations and resistance to it. We talk to Bibiana Candia, an acknowledged writer and journalist of Galician origin about her brilliant debut historical novel "Azucre" which was translated into Polish by Katarzyna Okrasko and published by ArtRage in 2023. It is a beutifully written fact-based...

Trzecia odsłona nieregularnego cyklu HWDP poświęcona jest najnowszej historii francuskiej policji. Służby, która pomimo wielkich reform jakie przeszła na przestrzeni wielu dekad, wciąż dopuszcza się oburzających aktów przemocy o rasistowskim tle. Czy powinno to dziwić, skoro jeden z najpotężniejszych ludzi we francuskim systemie policyjnym XX w. był nazistowskim kolaborantem, który Żydów i Żydówki...

W czwartej odsłonie mini-serii "Żydzi, Historia, Opór" rozmawiamy z Anną Szybą, tłumaczką i badaczką szkolnictwa żydowskiego o Centralnej Żydowskiej Organizacji Szkolnej (skrót w jidysz CISZO). Jaki był program nasyconego postępowymi ideami świeckiego szkolnictwa żydowskiego w języku jidysz? Jak CISZO znajdujące się pod silnymi wpływami socjalistycznego Bundu kształciło dzieci w gęstniejącej polit...

This is the English version of the 38th episode in which we talk to Zbigniew M. Kowalewski about his new book "Ukraińskie rewolucje" (Ukrainian revolutions) which was published recently in Polish. We ask our guest about the Ukrainian national revolution of the years 1917-1920 - a process intertwined (and partially opposed to) with the Russian revolution, the failure of Lenin's "right of nations to...

W 38. odcinku rozmawiamy ze Zbigniewem M. Kowalewskim o jego nowej książce "Ukraińskie rewolucje". Autor opowiada m.in. o wielonurtowej ukraińskiej rewolucji narodowej w dobie rewolucji w Rosji w 1917 r., niezależnym od Moskwy ukraińskim ruchu komunistycznym w tamtym czasie. Rozmawiamy też o faktycznym fiasku hasła Lenina o "prawie narodów do samookreślenia aż do oderwania się" i o rosyjskim imper...

W 37. odcinku mamy zaszczyt rozmawiać z Claudią Salazar Jiménez (California Polytechnic University, Pomona, znaną peruwiańską pisarką, redaktorką i krytyczką literacką. Jej głośna i znakomicie przyjęa powieść "Krew o świcie" ukazała się w języku hiszpańskim w 2013 r., a w 2023 możemy czytać ją w tłumaczeniu na polski (tłum. Tomasz Pindel), które wydało wydawnictwo Art Rage. Rozmawiamy o historii k...