radioche | رادیوچه

🔺دست‌هایی که روزها دوزهای جنون‌آور ال‌اس‌دی و سم‌های ترور را اندازه می‌گرفتند، شب‌ها زیر نور شمع در کلبه‌ای بی‌برق سفالگری می‌کردند و شیر بز می‌دوشیدند. صاحب این دست‌های متناقض، رئیس بخش شیمیایی سی‌آی‌ای بود؛ مردی با لکنت زبانِ به‌جامانده از کودکی، که در تاریک‌ترین مرکز آزمایشگاهی ایالات متحده ایستاده بود. 🔺در این قسمت از رادیوچه به سراغ پرونده «سیدنی گاتلیب» رفته‌ایم؛ مردی که مرز میان علم پزشکی...

🔻بهار ۱۳۵۸، مأموران کاگ‌ب در سفارت شوروی تصور می‌کردند با انحلال ساواک، خیابان‌های تهران دیگر برایشان امن شده است؛ اما نمی‌دانستند درست از داخل همانجا در نوفل‌لوشاتو و پیش از مخابره‌ی گزارش‌ها به مسکو، یکی از افسران خودشان جزئیات قرارها و اسناد محرمانه را به طرف ایرانی تحویل می‌دهد. 🔻در این قسمت از «رادیوچه»، به‌سراغ پرونده‌ی «منبع اقبال» رفته‌ایم؛ روایتی براساس کتاب «سایه‌ی سرخ» نوشته‌ی محمدامی...

اپیزود ۵۴ رادیوچه منتشر شد 🔻یوگسلاوی؛ پروژه تجزیه با شکاف‌های قومیتی | قسمت دوم 🔻 سایه‌ی تک‌تیراندازها روی خیابان‌های پایتخت افتاده است و مردم برای یک کوزه آب از میان بارانِ خمپاره می‌دوند؛ جایی که مرزهای داخلیِ روی نقشه، یک‌شبه تبدیل به خطوطِ مقدمِ جنگ شدند. 🔻 در این قسمت از رادیوچه، به‌سراغِ دومین بخش از پرونده‌ی یوگسلاوی رفته‌ایم؛ روایتی از دگردیسیِ خونینِ بالکان که در آن، آتشِ ناسیونالیسم ا...

اپیزود ۵۳ رادیوچه منتشر شد 🔻 یوگسلاوی؛ پروژه تجزیه با شکاف‌های قومیتی | قسمت اول 🔻 تنه‌های سنگین درخت‌ها جاده‌های مواصلاتی را بسته‌اند و جنگنده‌های ارتش روی هلی‌کوپترهای پلیس قفل راداری می‌گیرند؛ جایی که همسایه‌ها روی هم اسلحه کشیده‌اند. 🔻 در این قسمت از رادیوچه، به دنبال دگردیسی یک کشوری رفته‌ایم که بعد از جنگ جهانی دوم با شعار «برادری و وحدت» شکل گرفت؛ فدراسیونی که با مرگ ژنرال تیتو، ویترین ه...

در این قسمت از «رادیوچه» برای اولین بار به‌سراغ پروندهٔ مهدی فرید رفته‌ایم؛ کارشناس ادارۀ پدافند غیرعامل سازمان انرژی اتمی که نه با طعمه و تلهٔ اطلاعاتی، بلکه خودخواسته اولین پیام را برای موساد فرستاد و قدم در مسیر خیانت گذاشت. 🔻مهدی فرید؛ این جاسوس هسته‌ای یک سال تاریخ انقضا داشت 🔻 بُرد الکترونیکیِ سبزرنگ از بدنهٔ هارد اکسترنال جدا می‌شود و درون پوستهٔ خالیِ باتری یک گوشی نو جا می‌افتد؛ ترفندی...

🔻با غرش جنگنده‌ها در آسمان طرابلس، بارانی از نُه‌میلیون اعلامیه بر سر جمعیتی شش‌میلیونی فرومی‌ریزد؛ کاغذهایی که پایان یک دیکتاتور را جار می‌زدند، اما سرآغاز سقوط سرزمینی شدند که خیلی زود در آتش و باروت تکه‌تکه شد. 🔻در این قسمت از رادیوچه به‌سراغ لیبی رفته‌ایم؛ سرزمینی که دگردیسی تاریخی‌اش از مقاومت خونین عمر مختار در برابر استعمار ایتالیا تا سیطرهٔ چهل‌ودوسالهٔ قذافی، سرنوشت یکی از ثروتمندترین ج...

نیمه‌شبِ پانزدهم ژوئیه، آنکارا زیرِ آتشِ جنگنده‌ها می‌لرزید و تانک‌ها به خیابان آمده بودند. در آستانهٔ سقوط، تصویرِ فیس‌تایمْ روی آنتنِ زنده، مردم را به خیابان کشید تا بازی در یک شب عوض شود. در این قسمت از رادیوچه به‌سراغ دگردیسی سیاسیِ رجب طیب اردوغان رفته‌ایم. مردی که از هندوانه‌فروشی در پس‌کوچه‌های استانبول شروع کرد و در ساختارِ تماماً سکولارِ ترکیه، قدم‌به‌قدم بالا آمد تا قدرت را به‌دست بگیرد....

🔻 تاریکی غلیظِ گورستان کلیمیان تهران را ولوله‌ای خاموش پر کرده بود؛ مسافرانی با چمدان‌های بسته که لای سنگ‌قبرها، شبانه و بی‌صدا راهی حیفا می‌شدند. در دل این اضطراب و التهاب، سررشتهٔ تمام ماجرا در دستان جوانی بیست‌وچند ساله از اصفهان بود؛ کسی که کارش را میان گورها آغاز کرد. 🔻 در این قسمت از رادیوچه، به سراغ مئیر عزری رفته‌ایم؛ کارگزار اطلاعاتی متبحری که با فهم زبان قدرت در تهران، مأمور دگرگون کرد...

🔻وقتی موشک‌ها آسمان دبی را روشن کردند، سربازان آمریکایی سنتکام به‌جای خط دفاعی، در لابی هتل‌های لوکس سنگر گرفتند؛ لحظه‌ای که فانتزیِ «دیزنی‌لندِ ثروتمندان» در سال ۲۰۲۶ فرو ریخت. 🔻در دومین قسمت از قصهٔ امارات در «رادیوچه» —پس از روایت تأسیس این کشور— به‌سراغ این دگردیسی رفته‌ایم؛ عبور از «مدارا»ی شیخ زاید و رسیدن به «اسپارتِ کوچکِ» محمد بِن‌زاید. داستان امیرنشینی رفاه‌زده که برای بقا، ارتش اجباری...

پشتِ برج‌های شیشه‌ای دبی و ابوظبی، واقعیتی پنهان شده که کمتر کسی مایل است از آن سخن بگوید: این سازۀ مدرن، حتی امنیتِ خودش را هم اجاره کرده است. در این قسمت از رادیوچه، به سراغ لحظه‌ای رفته‌ایم که پرده از این «اجاره‌نشینی ژئوپلیتیک» برافتاد. سال ۱۹۶۸، وقتی لندن اعلام کرد بریتانیا از خلیج فارس می‌رود، شیوخ کرانۀ جنوبی به تکاپو افتادند؛ نه برای استقلال، بلکه از سر وحشتِ بقا. آن‌ها کاری کردند که در تا...

قسمت چهل‌و‌ششم Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

چطور یک کلمۀ اضافه در رادیو بی‌بی‌سی، سرنوشت ایران را تغییر داد؟ نیمه‌شب ۲۴ مرداد ۱۳۳۲؛ ویلایی خلوت در کلاردشت. شاه با دست‌های لرزان به رادیو بی‌بی‌سی گوش می‌دهد. معمارِ این صحنه، نه ژنرال بود و نه یک مأمور اطلاعاتی مثل جیمز باند؛ زنی ۴۱‌ساله و استاد دانشگاه «لندن» به‌نام آن لمبتون. در این قسمت از «رادیوچه» به‌سراغ شرق‌شناسی رفته‌ایم که با شتر و گیوه به اعماق روستاهای ایران رفت، گسل‌های روانی ما ر...

صبح ۲۶ مرداد وقتی شاه به بغداد گریخته بود و واشنگتن دستور توقف عملیات را صادر کرد، کمتر کسی گمان می‌برد سناریوی اصلی سقوط نه متوقف، بلکه تازه در اتاق‌های محرمانهٔ خیابان روزولت کلید خورده است. در این قسمت از «رادیوچه»، برای نخستین‌بار تمام قطعات پراکنده، شبکه‌های موازی و اسناد کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ در یک قاب جامع کنار هم چیده شده است؛ روایتی که شطرنج کامل این واقعهٔ سرنوشت‌ساز را پیش روی شما می‌گذا...

🔻 گاهی جهان تا مدت‌ها نمی‌داند که یک کشور دیگر «ابرقدرت» نیست؛ تا روزی که خطایی جبران‌ناپذیر، واقعیتِ زوالش را به چشم همگان عریان کند. بریتانیای ورشکسته در بن‌بست آبادان، برای پنهان‌کردن این ضعف و حفظِ توهم قدرت، در نهایت ناگزیر شد ناوهای جنگی را با چمدان‌های دلار و شبکه‌های تاریکِ نفوذ جایگزین کند؛ عقب‌نشینیِ شومی که نطفه‌ی یک کودتا را در اتاق‌های فکر وایت‌هال بست. ⭕به روایت ایوب آقاخانی #رادیو...

اپیزود ۴۲ رادیوچه منتشر شد روزبه وادی؛ ارزان‌ترین جاسوس موساد وقتی طعمۀ امنیتی به تله می‌افتد، سازمان اطلاعاتی اسرائیل برای نجاتش چه می‌کند؟ برای اولین بار، جزئیاتِ ناگفته‌ای از یکی از تلخ‌ترین پرونده‌های جاسوسی هسته‌ای ایران را روایت می‌کنیم؛ جزئیاتی که تا امروز مسکوت مانده بودند. روزبه وادی کارشناسِ مرکز نظام ایمنی هسته‌ای ایران بود، شاگردِ دکتر مجید شهریاری. دانشمندی که سانتریفیوژها را مهار می‌...

چگونه استانی که روزگاری پاره‌ی تن ایران بود، پشت یک نظرخواهیِ فرمایشی در سازمان ملل و معامله‌ای بزرگ، برای همیشه از نقشه این سرزمین جدا شد؟ در این قسمت از «رادیوچه» به‌سراغ یکی از جنجالی‌ترین پرونده‌های ژئوپلیتیک تاریخ معاصر رفته‌ایم؛ داستان جدایی بحرین. جزیره‌ای که از عصر هخامنشیان تا صفویه و قاجار، همواره بخشی از قلمرو و نفوذ ایران بود، اما در دهه ۴۰ شمسی سرنوشت دیگری برایش رقم خورد. قصه‌ای از ت...

پیکر آخرین #شاه ایران، دقیقاً در همان حجرۀ مسجد رفاعی #قاهره آرام گرفت که سی‌وشش‌سال پیش، جنازۀ پدرش #رضاشاه در آن به امانت مانده بود؛ گویی مرگ هم در این خاندان، آدرسش را عوض نمی‌کرد. در این قسمت از «رادیوچه»، به روزهای پایانی #محمدرضاشاه #پهلوی بازمی‌گردیم؛ مردی که تمام عمر کوشید از سرنوشت پدرش بگریزد، اما سرانجام درست به همان نقطه‌ای رسید که پایان پدرش بود. و در همان روزها، تکنوکرات‌های دربار؛ ه...

تشییع میلیونیِ رهبر شهید؛ پایانِ یک مسیر، یا تثبیتِ یک راهبردِ تاریخی؟ در این قسمت از «رادیوچه»، به‌مناسبتِ تشییعِ تاریخیِ آیت‌الله #خامنه‌ای، به یکی از زنجیره‌های مهم و خونینِ تاریخِ تشیع می‌پردازیم؛ زنجیره‌ای که پنج فقیهِ برجستهٔ #شیعه را در بر می‌گیرد و از حجره‌های پنهانِ #دمشق تا خیابان‌های مملو از جمعیتِ #تهران امتداد یافته است. آیا می‌دانستید عبای خونینی که بر دستانِ میلیون‌ها ایرانی بدرقه ش...

چگونه یک سخنرانی آتشین در اسکندریه، جرقۀ بزرگ‌ترین توطئۀ نظامی قرن را زد و کانال سوئز را به کانون یک بحران جهانی بدل کرد؟ در این قسمت از «رادیوچه»، به‌سراغ رمزگشاییِ ژئوپلیتیک و معمای پیچیدۀ افول کهنه‌استعمارگران در خاورمیانه رفته‌ایم؛ روزی که جمال عبدالناصر شاهرگ تجارت جهانی را از چنگ غرب بیرون کشید. اما ملی‌شدن کانال سوئز تنها پیش‌لرزۀ ماجرا بود. لندن، پاریس و تل‌آویو در نشستی فوق‌سری در حومۀ پا...

لبخندهای سیاستمداران در اسلام‌آباد، تنها یک نمایشِ خوش‌رنگ‌ولعاب برای دوربین‌هاست. حقیقت اینجاست که سرنوشت پاکستان، نه در هیاهوی پارلمان، بلکه در سکوتِ سنگین و پشت درهای ستاد ارتش رقم می‌خورد. در این اپیزود، پرده از قدرتِ نامرئی برمی‌داریم. در این قسمت از «رادیوچه» به‌سراغ سید عاصم منیر رفته‌ایم؛ مردی که پله‌پله از تاریک‌ترین لایه‌های سرویس‌های اطلاعاتی صعود کرده تا بر صندلی فرماندهی کل ارتش تکیه...

آیا فرهنگ سوگواری برای مظلوم، از بیرون به این سرزمین رسیده، یا ایرانیان هزاران‌سال پیش از آن، خودْ این مسئله را در ذهن پرورانده بودند؟ در این قسمت از «رادیوچه»، به‌سراغ یکی از عمیق‌ترین لایه‌های ناخودآگاه جمعی ایرانیان رفته‌ایم؛ از قتل ایرج و نالۀ فریدون بر تابوت پسر، تا سوگ مظلومانۀ سیاوش در شاهنامۀ فردوسی. روایاتی که نشان می‌دهد ریختن خون یک بی‌گناه در این سرزمین، هرگز پایانِ یک ماجرا نبوده، بلک...

چگونه تشییع پیکر رضاشاه از یک وداع سادۀ خانوادگی، به یک پروپاگاندای تمام‌عیار برای پُرکردن جای خالی مشروعیت تبدیل شد؟ ماجرای بازگشت این جنازه به ایران، فقط ادای دین به یک پدر نبود؛ یک شطرنج پیچیدۀ سیاسی بود که در آن، یک مومیایی به مهرۀ اصلی بازی تبدیل شد. در این قسمت از «رادیوچه»، داستان پرفرازونشیب این تابوت را روایت می‌کنیم. از روزهایی که پیکر رضاشاه به خاطر اختلافات سیاسی و خانوادگی در مصر به ی...

سرنوشت قدرتمندترین حاکم جنوب چگونه رقم خورد؟ مردی که روزگاری در ازای سکه و سلاحِ بریتانیا تکه‌ای از جانِ خاک آبادان را پیشکش کرده بود، اکنون در خلوتِ کشتی تفریحی‌اش بلعیدهٔ همان امپراطوری‌ای شده بود که روزگاری او را «شوالیه» خطاب می‌کرد. در این قسمت از «رادیوچه»، به‌سراغ بازخوانی یکی از ملتهب‌ترین پرونده‌های ژئوپلیتیک و تاریخ معاصر رفته‌ایم: ماجرای مردی که خوزستان را مِلکِ طَلق خود می‌دانست و با ت...

چگونه قدرتمندترین ارتش‌های جهان، در خیابان‌های بیروت زمین‌گیر شدند؟ در این قسمت از «رادیوچه»، به‌سراغ بازخوانی یکی از پیچیده‌ترین پرونده‌های خاورمیانه رفته‌ایم: هجوم قدرت‌های خارجی به لبنان، عروسِ خاورمیانه. از ارتشِ متجاوزی که تانک‌هایش را برای بلعیدنِ لبنان و خلقِ یک دولتِ دست‌نشانده به حرکت درآورد و بستر فاجعۀ خونینِ «صَبرا و شَتیلا» را فراهم کرد، تا واشنگتن که گمان می‌کرد برندۀ این بازی‌ست اما...

چگونه «چشم و گوشِ» سی‌آی‌ای، ناگهان به هدفِ یکی از بزرگ‌ترین عملیات‌های هوابرد آمریکا تبدیل شد؟ در این قسمت از «رادیوچه»، به‌سراغ بازخوانیِ یکی از کثیف‌ترین پرونده‌های جنگ سرد رفته‌ایم: پروندۀ پاناما و مانوئل نوریگا. دیکتاتوری که سال‌ها حقوق‌بگیر واشنگتن بود و حیاط‌خلوتِ کشورش را به ایستگاه ترانزیت سلاح و کوکائین بدل کرد. اما وقتی این مهرۀ دست‌نشانده از کنترل خارج شد و به یک «مهرۀ سوخته» تبدیل گرد...