Tarihin gör dediği

Açılışından bir asır sonra yeniden canlandırılması gündeme gelen Hicaz Demir Yolu nasıl bir ihtiyaçtan doğdu? Projenin hayata geçmesinde rol oynayan tarihi şahsiyetler kimlerdi? Türkiye’yi Hicaz eksenine bağlayacak yeni koridor işlerlik kazanırsa Ortadoğu’daki jeopolitik dengeler nasıl değişir? Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zekeriya Kurşun ile konuştuk.

İslam dünyasında Hüccetü'l-İslam olarak anılan İmam Gazali Avrupalı filozofların hangi tezlerini çürüttü? Hayatını ve öne çıkan çalışmalarını Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Öğr. Üyesi Dr. Mustafa Koçak ile konuştuk.

Osmanlı literatüründe ‘ben-anlatıları’ çerçevesinde Yeniçeri Mustafa’nın Malta esaret hatıralarını ve Osmanlı edebiyatında kişisel anlatıların yerini İzmir Demokrasi Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Selim Karahasanoğlu ile konuştuk.

Mahremiyet esaslı mekan kurgusuna sahip ‘Türk Evleri’nin ayırt edici özellikleri neler? Anadolu Türk Evi olarak bilinen ‘Geleneksel Türk Evi’nin tarihsel gelişimini ve mimari inceliklerini, Mimar Serkan Akın ile konuştuk.

Osmanlı haritacılığının modernleşme evresi nasıl gerçekleşti? Piri Reis’in küresel vizyonundan Katip Çelebi’nin bilimsel devrimine uzanan süreçte neler yaşandı? Mühendishanelerin kurulmasıyla coğrafya çalışmalarında neler değişti? İstanbul Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ahmet Üstüner ile konuştuk.

Osmanlı coğrafyasında haritacılık nasıl gelişti? Antik dünyanın rehberi Batlamyus’un mirası İstanbul’a nasıl ulaştı? Tarihsel süreci ve nadir haritaların hikayesini İstanbul Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ahmet Üstüner ile konuştuk.

Kudüs’ün tarihsel süreçteki haritalandırma çalışmaları nasıl başlamış? 19. yüzyılda çizilen Kudüs haritaları şehri nasıl tasvir etmiş? Batılı zihniyet ideolojik bir ‘metin’ olarak Kudüs haritalarını hangi yöntemlerle kurgulamış? 19. yüzyılda Osmanlı'da nasıl bir Kudüs vardı? Pamukkale Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yasemin Avcı ile konuştuk.

Kudüs’ün surlarla çevrili Eski Şehri’ne yükselen Kubbetü’s Sahra, İslam mimarisinin de bilinen ilk kubbeli eseri. Kubbetü’s Sahra’nın dinler tarihindeki yerini ve mimari özelliklerini, AA Kitap’ın yayımladığı Oleg Grabar’ın Kubbetü’s Sahre eserinin çevirmeni Salim Korkmaz ile konuştuk.

Piri Reis’in Kitab-ı Bahriyye’si üzerinden Akdeniz’deki Türkçe yer adlarının tarihsel kökenini, kültürel izlerini ve bölgesel hakimiyetin dil üzerindeki etkilerini, Tarihçi ve Yazar Dr. Muhammed Emir Tulum ile konuştuk.

19. yüzyılda peş peşe görülen kolera salgınlarında neler yaşandı, hangi tedbirler alındı? Salgınlar Osmanlı Devleti’ni nasıl bir diplomasi mücadelesinin içine çekti? Osmanlı’da karantina Meclisi’nin kurulması nasıl gerçekleşti? İstanbul Medeniyet Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Elif Gültekin ile konuştuk.

Sultan 2. Abdülhamid’in 1900’de temellerini attığı Hicaz Demir Yolu, Osmanlı’nın siyasi, dini ve stratejik bütünlüğünü koruma hedefinin simgesiydi. Şam’dan Medine’ye uzanan bu dev proje nasıl hayata geçirildi, kimler engel olmaya çalıştı, ne tür sonuçlar doğurdu? Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Bilim Tarihi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mustafa Kaçar ile konuştuk. 

Hristiyanlığın inanç esaslarını belirleyen ve bugünkü kilise yapısının temelini atan Birinci İznik Konsili, 325 yılında Bursa’nın İznik ilçesinde toplanmıştı. Papa 14. Leo’nun da bu yıl 28-30 Kasım tarihlerinde bu alanı ziyaret etmesi bekleniyor. Peki bu bazilika neden önemli? Birinci İznik Konsili’nde alınan kararlar Hristiyanlığın temel esaslarını nasıl belirledi? Uludağ Üniversitesi Öğretim Üye...

Gazze’nin tarihi ve sosyal yapısı nasıldı? 1516'dan 1917'ye kadar bölgedeki Osmanlı idaresinde neler yaşandı? İsrail’in Filistin topraklarını işgal yöntemlerinin arkasında ne var? Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zekeriya Kurşun ile konuştuk.

Kudüs’ün en eski Müslüman mahallesi Silvan’da 1880’lerde bulunan ve bugün İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde muhafaza edilen Silvan Kitabesi’nin tarihini ve bu yazıtın modern İsrail siyaseti açısından neden sembolik bir değer taşıdığını Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Eldar Hasanoğlu ile konuştuk.

İslam dünyasında tıbbi çalışmalar nasıl başladı? Birçok ilke imza atan Müslüman tabiplerin, tıp ve eczacılık çalışmaları nelerdi? İslam dünyasında hastaneler nasıl çalışıyordu? Prof. Dr. Ahmet Ağırakça ile konuştuk. 

Süleyman Mabedi’nin yıkılışına denk gelen Tişa BeAv günü dolayısıyla fanatik Yahudi grupların Mescid-i Aksa’ya baskınları arttı. Aksa baskınlarının tarihsel ve teolojik arka planında ne var? Etiyopyalı Yahudiler neden ilk defa bu yıl baskınlara dahil edildi ve Musa Operasyonu ile İsrail’e nasıl getirildiler? Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Abdullah Altuncu ile konuştuk.

11. yüzyılda İsmaililik’ten ayrılarak ortaya çıkan Dürziler kimdir? İnançlarının temel unsurları neler, hangi yönleriyle İslam’dan ayrışıyorlar? Osmanlı sonrası Orta Doğu’da nasıl bir siyasi ve toplumsal konum kazandılar? İsrail’in desteğini ne zaman ve nasıl aldılar? Detayları Prof. Dr. Cengiz Tomar ile konuştuk.

Yıldırım Bayezid tarafından 20 kubbeli olarak yaptırılan, Mescid-i Haram, Mescid-i Nebevi, Mescid-i Aksa ve Emeviye Camisi'nden sonra "en yüksek mertebeli mabet" olarak bilinen 600 yıllık Ulu Cami’nin tarihçesini ve mimari özelliklerini Bursa Uludağ Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bilal Kemikli ile konuştuk.

Enderun’da nasıl liderler yetiştirildi? Günümüz yöneticileri Mimar Sinan’dan neler öğrenebilir? Osmanlı yönetici yetiştirme kurumlarından hareketle insan kaynakları ve proje yönetim metotlarını, “Bir Yönetim Modeli Süleymaniye” ve “Bir Yönetim Modeli Mimar Sinan” kitaplarının yazarı Dr. İbrahim Zeyd Gerçik ile konuştuk.

17. yüzyılda derin bir iktisadi ve askeri krizle sarsılan Osmanlı Devleti’nde, “Köprülüler Ailesi” otoritenin yeniden tesisi sürecinde nasıl bir rol üstlendi? Duraklama döneminde imparatorluğun eski gücünü ve itibarını yeniden kazanmasında Köprülü Mehmed Paşa’nın etkisi neydi? “Devlete Adanmış Bir Ömür: Köprülü Mehmed Paşa” kitabının yazarı Dr. Samet Tınas ile konuştuk.

Misak-ı Milli hangi koşullarda ortaya çıktı? Misak-ı Milli’nin kabul şartları nelerdi ve günümüze nasıl yansıyor? Detayları, İstanbul Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Budak ile konuştuk.

İngilizlerin “Britanya” kimliği nasıl oluştu? Hristiyanlık adaya nasıl girdi? Monarşi nasıl bu kadar uzun süre ayakta kaldı? İngiliz emperyalizmi diğer emperyalizmlerinden neden ayrı tutuluyor? İstanbul Medeniyet Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fatih Durgun ile konuştuk.

Osmanlı döneminde Ramazan ayı nasıl geçerdi? Osmanlı sarayında ve tebaasında Ramazan adetleri nelerdi? Diş kirası kime verilirdi? Detayları, ‘Osmanlı İstanbul’unda Ramazan Kültürü ve Ramazan Sofraları’ kitabının yazarı Fadime Aşık ile konuştuk.

İsrail’in “Vadedilmiş Topraklar” planı ne? “Arz-ı Mevud” olarak tanımlanan bölge neresi? Detayları, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Abdullah Altuncu ile konuştuk.

İslam medeniyeti nasıl oluştu? İlk Müslümanların fetih başarılarının arkasındaki faktörler neler? İslam medeniyetinin tarihi ne zaman yazılmaya başlandı? ‘Allah Yolunda: Arap Fetihleri ve İslam İmparatorluğu’nun Kuruluşu’ kitabının Türkçe çevirisini yapan, araştırmacı ve yazar Yusuf Selman İnanç ile konuştuk.