Het Vrijheidskwartiertje

we praten vandaag met Dr. Mr Marieke de Hoon. Ze is Hoofddocent internationaal strafrecht aan de Universiteit van Amsterdam. Ze doet onderzoek naar internationale misdrijven, verantwoording na oorlogen en de rol van staten in het internationaal recht. Daarnaast is ze oprichter en directeur van de Nederlandse afdeling van Public International Law & Policy Group, een organisatie die zich inzet voor...

We praten vandaag met politica en wetenschapper Tineke Strik. Haar politieke carrière begon in 2002 met een wethouderschap in Wageningen. Daarna zat ze voor GroenLinks twaalf jaar in de Eerste Kamer. Sinds 2019 zit ze namens GroenLinks-PvdA voor de Europese Groenen in het Europees parlement. Dat werk combineert ze met haar wetenschappelijke carrière. Sinds 2004 is ze verbonden aan het Centrum voor...

We praten vandaag met Jan Tijmen Ninck Blok. Hij is inhoudelijk verantwoordelijk voor het Humanitair Oorlogsrecht (HOR) namens het Nederlandse Rode Kruis. Als vereniging heeft het Rode Kruis vanuit internationale en nationale regelgeving een taak om kennis over het HOR te verspreiden. In Nederland wordt dat onder andere gedaan door een netwerk van vrijwilligers. Dit gebeurt bijvoorbeeld tijdens le...

We praten vandaag met Erik Laan. Hij is sinds maart 2022 Hoofd Pleitbezorger bij Artsen Zonder Grenzen. “Wij helpen waar de nood het hoogst is, wie dan ook, waar dan ook,” dat is het motto van de organisatie. Levens redden mag nooit levens kosten, maar dat doet het wel, steeds vaker. Ziekenhuizen worden gebombardeerd, zorgverleners worden aangevallen, patiënten worden gedood, elke dag. Vorig jaar...

We praten vandaag met Jan Pronk. Hij voer, toen hij economie studeerde in Rotterdam mee op de Henry Dunant, het vakantieschip voor gehandicapten van het Nederlandse Rode Kruis. Wellicht is daar zijn belangstelling voor het internationaal en humanitair oorlogsrecht al gewekt. In 1966 werd hij actief in de PvdA, eerst op lokaal en daarna op landelijk niveau. Hij was minister in vier kabinetten, van...

We praten vanuit de Capitulatiezaal van Hotel De Wereld in Wageningen met museummaker Theo Meereboer, een van de samenstellers van de tentoonstelling Oorlogsrecht | Grenzen aan Geweld, die tot eind 2026 te zien is op Slot Loevestein. We zien de geschiedenis van het humanitaire oorlogsrecht, van Hammurabi en de Wet van de Onschuldigen tot Hugo de Groots revolutionaire boek De Iure Belli ac Pacis ui...

We praten met Ed Dumrese. Hij was tot voor kort directeur van Slot Loevestein en hij is voorzitter van de Stichting Nederlandse Vrienden van Neve Shalom/Wahat al Salam (WaSNS). Ook was hij 13 jaar directeur van het Nationaal Comité Herdenking Capitulaties 1945. We bespreken de geschiedenis van het humanitaire oorlogsrecht en het belang van een plek waar Joden en Palestijnen vredig en gelijkwaardig...

In de laatste aflevering van dit seizoen bevinden we ons in het hart van het Vrijheidskwartier in Wageningen. Thera Westerhoud, programmaleider van Stichting Nationaal Vrijheidskwartier geeft ons een rondleiding door Visum Mundi, gevestigd in het gebouw van de voormalige aula van Wageningen University and Research. Eerst komen we langs de expositie Nationale Bevrijdingsverhalen, waarin 9 mensen op...

We praten met de Nederlands-Molukse schrijfster Sylvia Pessireron. Ze werd in 1958 geboren in Breskens, in het Molukse woonoord De Haven, dat doorgaans werd aangeduid als het ‘Ambonezenkamp’. Hier heeft zij haar eerste levensjaren doorgebracht. Toen zij meer dan vijftig jaar later haar eerste roman schreef, verwerkte zij daarin de herinneringen aan haar jeugd in Zeeland. Sylvia is de jongste in ee...

We praten met schrijver/fotograaf Ingeborg Kriegsman over de enorme stroom Belgische vluchtelingen die na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog naar het neutrale Nederland kwam. Ingeborg schreef het boek Hoop Op Toekomst, Verhalen van Belgische vluchtelingen en geïnterneerden die zij publiceerden tijdens hun verblijf in Nederland gedurende de Eerste Wereldoorlog. Het is geschreven aan de hand v...

We praten met filmmaker Jessica Gorter. Ze studeerde regie-documentaire en montage aan de Nederlandse Televisie Academie in Amsterdam. In haar jeugd woonde ze enkele jaren in de VS en na haar studie verbleef ze langere tijd in Rusland. Haar bekroonde films worden veelvuldig in binnen- en buiteland vertoond. Ze brak internationaal door in 2011 met 900 Dagen, over mythe en werkelijkheid van de blokk...

Vandaag spreken we voor de tweede maal met Hubert Nijgh, sinds 2021 voorzitter van Stichting Koopvaardijpersoneel 1940-1945. De stichting vraagt aandacht voor de erkenning en waardering van de rol die de Nederlandse koopvaardij speelde in de Tweede Wereldoorlog. Dat doet zij door verhalen te verzamelen, het belang van de moed van de zeelieden voor onze vrijheid te benadrukken en het opzetten van e...

We praten met Bart Nauta. Hij is onderzoeker bij het ARQ Kenniscentrum Oorlog, Vervolging en Geweld. Hij onderzoekt de psychosociale nasleep van daderschap. Genocide en misdaden tegen de menselijkheid hebben in de Twintigste en Eenentwintigste Eeuw het leven van miljoenen onschuldige mensen gekost. Duizenden daders waren direct of indirect betrokken bij massaal geweld tegen ongewapende burgers. In...

We praten met Jaap Meijer, hij schreef het boek Een Lint Van Wanhoop, naar aanleiding van een verhaal dat hij hoorde van zijn oom. Het ging over twee zussen die in de Tweede Wereldoorlog op de vlucht waren van onderduikadres naar onderduikadres. Uiteindelijk, toen niemand ze nog kon of wilde helpen, verdwenen ze. Jaap gaf ze 68 jaar later hun namen terug, Esther en Betje Cohen. Het boek Een Lint v...

In februari 2024 leidde Laura de Kaper ons rond door de monumentale voormalige aula van de Universiteit Wageningen. Hier tekenden de Duitsers en de Geallieerden op 6 mei 1945 de uitgewerkte capitulatievoorwaarden. De Aula, vlak naast de binnenstad van Wageningen, is niet alleen bijzonder vanwege zijn architectuur maar ook vanwege zijn betekenis. Hij symboliseert de verbinding tussen de Wageningse...

We praten vandaag vanuit Hotel De Wereld in Wageningen met Floor Vermeulen, hij is sinds juni 2021 burgemeester van deze stad van de vrijheid. Het Nationaal Bevrijdingsmonument en het Bevrijdingsvuur zijn bakens van herdenken, eren en vieren, met elk jaar op 4 en 5 mei veel aandacht voor vrede, vrijheid en veiligheid. Wat heeft Wageningen Nederland, Europa en de wereld te bieden? Hoe hou je het vu...

We zijn in Ellecom in de Turnhal die de SS in de Tweede Wereldoorlog liet bouwen op landgoed Avegoor. Het werd hier vroeger de Hel van Ellecom genoemd. 142 Joodse mannen werden hier te werk gesteld om onder vreselijke omstandigheden een sportterrein aan te leggen en de grond gereed te maken voor de bouw van de Turnhal. We praten met lokaal historicus John Striker en met Suzanne Her Harmsel en Anne...

We zijn in de Stingerbol in Ede. Deze bol was tijdens de Koude Oorlog één groot projectiescherm, waarop beelden van vijandelijke vliegtuigen werden getoond. Dienstplichtigen oefenden in het uit de lucht schieten van die vliegtuigen met Stingerraketten, die vanaf de schouder worden afgeschoten. De bol is nu Verdedigingserfgoed. In het weekend van 19-21 april 2024 vindt er een pupup-expositie plaats...

We praten vanuit Hotel De Wereld in Wageningen met Mady Paterernostre. De naam Mady komt van het Duitse Mädeln. Haar oma van moeders kant was Duitse en was in de Tweede Wereldoorlog getrouwd met een Haagse aannemer, haar opa. Die opa bouwde bunkers voor de Duitsers, terwijl haar andere opa, van vaders kant, in het verzet zat. Was de ene kant alleen maar goed en de andere fout? En welke sporen heef...

We praten met Martijn Docters. Toen hij ongeveer acht jaar was, ging hij met zijn ouders en opa op bezoek bij zijn tante. Dan ging het over de onderduik van zijn opa en soms hoorde hij de namen Edo en Lexje vallen. Maar als hij er dan bij kwam staan, vielen al die gesprekken over de oorlog stil. Alsof hij dat niet mocht weten... En daarom is hij later alles gaan uitzoeken over zijn neefjes Edo en...

We praten met Jeroen van den Eijnde, hij is directeur van Nationaal Monument Kamp Vught. Dat is een herinneringscentrum dat zich sinds 1990 bevindt op het terrein van het voormalige concentratiekamp Vught, dat in 1942 gebouwd werd. Het motto van het Nationaal Monument is: Herdenken is nadenken. Het wil een bijdrage leveren aan het morele bewustzijn en de herinnering levend houden aan de lotgevalle...

We praten met onderzoeksjournalist Rosanne Kropman. Ze werkt oa voor Follow The Money, de Volkskrant en Trouw. Vorig jaar schreef ze het boek Het Donkerste Donker, een geschiedenis van Sobibor. De Nazi’s hebben na de opstand die hier in 1943 uitbrak het vernietigingskamp gesloten en er alles aan gedaan om de sporen van deze immense moordmachine zoveel mogelijk te wissen. In 2014 werden door archeo...

We praten vanuit Hotel De Wereld in Wageningen met Bertien Minco. Ze is sinds mei 2022 algemeen directeur van Herinneringscentrum Kamp Westerbork. Kamp Westerbork was in de Tweede wereldoorlog een doorgangskamp. Daar werden Joden, Roma en Sinti bijeen bebracht, die vervolgens op transport werden gesteld naar de vernietigingskampen. Minco zei bij haar aantreden: “Maatschappelijke betrokkenheid en k...

We praten vanuit Hotel De Wereld in Wageningen met Prof. dr. Emile Schrijver. Hij is algemeen directeur van het Joods Cultureel Kwartier in Amsterdam. Dat omvat het Joods Museum, het Joods Museum junior, de Portugese Synagoge, de Hollandsche Schouwburg en het Nationaal Holocaustmuseum, dat op 11 maart 2024 zal openen. In het directeurschap combineert hij zijn museale, academische en maatschappelij...

Vandaag praten we vanuit hotel De Wereld in Wageningen met Jan Durk Tuinier. Hij is directeur van de Stichting Vredeseducatie. Hij heeft een lange ervaring in educatie en leren op het terrein van vrede, conflict, polarisatie, diversiteit, burgerschap, identiteit en de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog. Hij studeerde maatschappelijk werk in Ede, omgangskunde in Amsterdam en sociale pedagogiek...