Ekokozmopolitan

Bu programda Barbare Studio’nun ikinci sergisi “Temas Bölgesi”ni konuşuyoruz. Konuğum sergini küratörü Melis Golar ve sergideki sanatçılardan Kıymet Daştan ve Ayça Ay. Barbare Studio’nun ikinci sergisi “Temas Bölgesi”, 14 Haziran’da T. Melis Golar küratörlüğünde Tekirdağ’da yer alan Barbare Bağları’nda açıldı. Üç senedir Barbare Studio bünyesinde rezidans küratörü olarak çalışmalarını yürüten Meli...

Konuğumuz Fatma Özer ile Boleka Dergi 'yi ve Aslı Erdoğan edebiyatını konuşuyor; tanıklık ve kurmaca arasındaki sınırları değinerek, okurun başkasının kırılganlığı ile etik bir ilişki kurmaya nasıl çağrıldığına değiniyoruz.

20. yüzyılın en önemli edebiyat kuramcılarından biri olan Erich Auerbach’ın (1892–1957) hayatı, çalışmaları ve İstanbul’daki yıllarını ele alıyor; kendisinin İstanbul’daki entelektüel mirasının günümüzde nasıl yeniden değerlendirildiğini; filoloji, dünya edebiyatı ve sürgün deneyimi üzerinden İstanbul’un bu önemli akademik tarihteki rolünü konuşuyoruz. 

Konuğumuz Gülhan Balsoy ile bireysel trajedilerle toplumsal kaygıların nasıl iç içe geçtiğini ortaya koyan Osmanlı’da Avare Kadınlar kitabını konuşuyoruz.  

Mia Couto’nun başyapıtı kabul edilen Uyurgezer Ülke üzerinden, savaşın yıkımı, doğa ile insan arasındaki ilişkiler, yerel bilgi biçimleri ve eko-dayanışma kavramlarını konuşuyor; romanın postkolonyal ve ekolojik katmanlarını keşfediyoruz.  

Maria Tumarkin’in Axiomatic kitabı üzerinden; travma, kayıp, bellek ve gündelik hayatta sorgulamadan doğru kabul ettiğimiz klişeleri ele alıyor, bu “aksiyomların” hangi acıları görünmez kıldığını konuşuyoruz. 

Konuğumuz Sema Kaygusuz ile Metis Yayınları’ndan çıkan son romanı Saf Canavar ’ı konuşuyoruz. 

İmgeyi ve duyguyu incelikli, insandan öte, içimizdeki yabansılıkla buluşturan şair Elif Sofya'nın şiirlerini konuşuyoruz. Elif Sofya, hayatını dün kaybetti ve biz de bıraktığı mirası ve yarattığı ekopoetikayı konuşuyoruz.  

Nükleer okuryazarlığı konuştuğumuz bu programda Çernobil'in yalnızca geçmişte kalmış bir nükleer felaketi anmak anlamına gelmediğinden bahsediyoruz. Çernobil’i 40. yılında nasıl hatırlıyoruz? 26 Nisan 1986’da patlayan 4 numaralı reaktör, sadece Sovyetler Birliği’nin teknolojik ve siyasal krizini açığa çıkarmadı; aynı zamanda radyasyonun bedenlerde, toprakta, ormanlarda, gıdada ve kuşaklar arası ha...

Alexis Pauline Gumbs'ın Undrowned kitabından ilhamla Siyah Feminist Spekülatif Bilgi ve Deniz Memelileri üzerine konuşuyoruz.  

Jean-Thomas Tremblay’in Breathing Aesthetics (2022) adlı kitabını konuşuyoruz.  ​​​​​​​Kitap, nefesin ve solunumun, küresel krizlere verilen bir yanıt olarak çağdaş sanat, edebiyat ve sinemada nasıl merkezi bir odak haline geldiğini inceliyor. Jean-Thomas Tremblay, kirlilik, pandemiler ya da devlet şiddeti gibi nedenlerle ortaya çıkan “zor nefes alma” durumunun, riskin farklı toplumsal gruplar ara...

Konuğumuz Kaliforniya Üniversitesi, Santa Cruz’da Film ve Dijital Medya Bölümü’nde Doçent ve Belgesel Sanatlar ve Araştırma Merkezi’nin eş yöneticisi Selmin Kara ile Antroposen sineması, ekofilm ve atığın estetiğini konuşuyoruz. 

Konuğumuz sanatçı ve akademisyen Zeynep Gürler ile Efteni Gölü çevresinde yürüttüğü çalışmaları, ekolojinin hafızayla kurduğu ilişkiyi inceleyen süreç temelli araştırmaları konuşurken; ayrıca enkaz ve yıkımla yaşamaktan radikal müştereklere uzanıyoruz.  

Marlen Haushofer’in Çatı Katı ’sını konuşmaya devam ediyor ve bu bölümde insandan ibaret olmayan bakımı, yazmayı ve insan-hayvan-canavar kesişimindeki yaratıcılığı konuşuyoruz. 

Avusturyalı yazar Marlen Haushofer’in Çatı Katı romanını konuşuyor; romandaki doğa, beden, bedensellik, engellilik görüntülerinden ve normlardan bahsediyoruz. 

Chloé Zhao’nun yönettiği ve senaryosunu Maggie O’Farrell ile birlikte kaleme aldığı 2025 yapımı Hamnet 'i konuşuyor; içinde büyüyüp saygı duyarak yücelttiği doğanın ta kendisiyle kanayan ve nefes alan bir kadının yasını, ormanla, ağaçla birlikte yas tutmanın estetiğini film aracılığıyla tartışmaya açıyoruz. 

Konuğumuz Tuba Emiroğlu ile peyzajda iz sürmeyi, İmroz'u, politik şiddeti ve insandan ibaret olmayan tanıklığı konuşuyor; bir sahada en çok hissedilen şey “sessizlik” olduğunda, araştırmacı neyi dinler diye soruyoruz.  ​​​​​​​İnsanların sustuğu yerde yıkıntılar, yabani doğa, keçiler ya da ağaçlar politik şiddetin ve hafızanın tanığına dönüşebilir mi? 

Konuğumuz Koç Üniversitesi, İngiliz Dili ve Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü’nde öğretim üyesi, şair ve çevirmen Nazmi Ağıl ile Emily Dickinson şiirini ve Bana Hiç Yazmayan Dünyaya adlı kitabını konuşuyoruz. 

Konuğumuz sinema ve hafıza çalışmaları alanında çalışan Esin Paşa Cengiz ile tarihsel filmlerin geçmişi nasıl temsil ettiğini, görünür kılınanlar kadar bastırılan hikâyeleri ve sinemanın kolektif hafıza üzerindeki etkisini konuşuyor; travma, gizli tarihler ve kadın anlatıları üzerinden “tarihi kim yazıyor?” sorusunu tartışıyoruz.  

Konuğumuz felsefeci, yazar Eva Meijer ile dilin sınırları ve çoktürlü sanat yaratımı üzerine konuşuyoruz.  

Mary Shelley’nin Son İnsan (The Last Man, 1826) romanındaki silvikültür geleneği ve romantik ormancılık arşivini konuşuyoruz.

Konuğumuz arkeolog İsmail Gezgin ile son kitabı Ötekilerin Arkeolojisi üzerine konuşuyoruz. 

Konuğumuz sanatçı Fulya Çetin ile Yapı Kredi Kültür Sanat'ta hala devam eden 'Bir Arada' sergisi ve ekofeminist sanat pratiklerinin yanı sıra; doğa, kent, beden ve hafıza konularını da konuşuyoruz.  

J. M. Coetzee’nin Elizabeth Costello (2003) romanı; hayvan hakları, edebiyatın sınırları ve insan olmanın anlamı üzerine sarsıcı sorular ortaya koyuyor. Kurmaca ile denemenin sınırlarında dolaşan kitap, Avustralyalı yazar Elizabeth Costello karakteri aracılığıyla ahlaki ikilemleri ve dilin yetersizliklerini tartışıyor.  J. M. Coetzee'nin bizi edebi bir yolculuğun yanında nasıl bir vicdani yüzleşme...

Olga Tokarczuk’u konuşmaya devam ediyor ve Tokarczuk'un eserlerinde kadınlara ve doğaya yönelik baskıya karşı ekolojik, feminist ve canavarımsı eğilimleri konuşuyoruz.