Ιστορικές Διαδρομές Astra 92.8

Συνομιλούμε με τον σκηνοθέτη και παραγωγό του ντοκιμαντέρ «Η ιστορία του Χαλκού στην Κύπρο», Σταύρο Παπαγεωργίου. Μεταξύ άλλων αναφερόμαστε στο πότε ξεκινά η εποχή του χαλκού στην Κύπρο, γιατί τα πετρώματα της Κύπρου περιέχουν μεγάλες ποσότητες χαλκού. Μαθαίνουμε ότι η Κύπρος συγκαταλέγεται μέσα στις 5 μεγαλύτερες περιοχές χαλκού στον κόσμο, ότι στην αρχαιότητα η Κύπρος είχε το μονοπώλιο στην πώλη...

Στο δεύτερο μέρος της συνομιλίας με τον ερευνητή και μελετητή, Αλέξανδρο Μιχαήλ Χατζηλύρα, μιλούμε για το ποιο είναι το κριτήριο για να θεωρείται μια ομάδα ως θρησκευτική στην Κύπρο, γιατί οι κύπριοι αντιτάχθηκαν στην έλευση Αρμενίων προσφύγων για εγκατάσταση στην Κύπρο στο τέλος της δεκαετίας του 1920, για τον πολιτισμό των Αρμενίων της Κύπρου, τα σχολεία τους, τις περιοχές που κατοικούσαν κι άλλ...

Συνομιλούμε με τον ερευνητή και μελετητή, Αλέξανδρο Μιχαήλ Χατζηλύρα για την άγνωστη σε πολλούς ιστορία των Αρμενίων της Κύπρου. Μιλούμε μεταξύ άλλων για την Αρμενία μέσα στους αιώνες, την καταγωγή των Αρμενίων, τη θρησκεία τους, το πολιτισμό τους. Για τους Αρμένιους της διασποράς και της Κύπρου και τις διαφορές τους, τα γλωσσικά ιδιώματα και πότε εμφανίστηκαν για πρώτη φορά οι Αρμένιοι στην Κύπρο...

Για πρώτη φορά «βγαίνουν στον αέρα» πληροφορίες για το ποιοι, πώς και γιατί δολοφόνησαν τους Ντερβίς Αλί Καβάζογλου και Κώστα Μισιαούλη στις 11 Απριλίου 1965. Ο Ηλίας Δημητρίου, επικεφαλής του Γραφείου Επαναπροσέγγισης του ΑΚΕΛ μιλά για το ντοκιμαντέρ που ετοίμασε το ΑΚΕΛ με αυθεντικές και άλλες μαρτυρίες γύρω από τους δύο ηρωομάρτυρες της ελληνοτουρκικής φιλίας στην Κύπρο. - Ποιοι ήταν οι Καβάζογ...

Νέα στοιχεία από τη ζωή του ανθρώπου Γρηγόρη Αυξεντίου καταθέτει στο 2ο μέρος της εκπομπής ο βετεράνος δημοσιογράφος, Σπύρος Κέττηρος. Αναφέρεται και σε άγνωστες πτυχές, όπως το επεισόδιο που ο Αυγουστής Ευσταθίου παρολίγο να εκτελέσει κατά λάθος το Νίκο Κόσιη αντί του Ανδρέα Κεραυνού. Ξεκαθαρίζει επίσης το θέμα κατά πόσον ο Αυξεντίου ορίστηκε όντως από τον Γρίβα ως υπαρχηγός της ΕΟΚΑ και τονίζει...

Ο βετεράνος δημοσιογράφος, Σπύρος Κέττηρος, συγχωριανός και συγγενής του Γρηγόρη Αυξεντίου μιλά για την προσωπική έρευνα που ο ίδιος έκανε αναφορικά με τον Γρηγόρη Αυξεντίου. Αποκαλύπτει άγνωστες πτυχές της ζωής του, όπως ότι ο στόχος του Γρηγόρη δεν ήταν να γίνει στρατιωτικός αλλά… φιλόλογος και εξηγεί πώς κατέληξε στη σχολή Εφέδρων Αξιωματικών. Τονίζει ότι ο Αυξεντίου ήταν άνθρωπος της προσφορά...

Συνομιλούμε με την Χριστίνα Χριστόφια και τη Μέλανη Στέλιου για το έργο «Μητέρα», του διακεκριμένου Λιβανο-Καναδού δραματουργού, σκηνοθέτη και ηθοποιού Ουαζντί Μουαουάντ. Πρόκειται για ένα έντονα προσωπικό και βιωματικό έργο της προσφυγιάς μιας λιβανέζικης οικογένειας που μεταφέρει το δράμα της προσφυγιάς. Μέσα από το έργο, ο κάθε πρόσφυγας, ανεξάρτητα εθνικότητας, βλέπει μπροστά στα μάτια του τη...

Συνέχεια από την προηγούμενη εκπομπή με τον ερευνητή Αντώνη Κασάπη. Ενδιαφέροντα στοιχεία για τον πληθυσμό των Μαρωνιτών, ο οποίος μέχρι την οθωμανική κατάκτηση αριθμούσε μερικές χιλιάδες που κατοικούσαν σε 60 μαρωνίτικα χωριά. Μαρωνίτες υπήρχαν και σε μικτά χωριά. Ο Α. Κασάπης απαντά στο ερώτημα γιατί μειώθηκε αυτός ο αριθμός και περιορίστηκε τελικά στα τέσσερα γνωστά μαρωνίτικα χωριά. Αναφέρει α...

Η Μαρωνιτική κοινότητα είναι μία από τις τρεις θρησκευτικές ομάδες της Κύπρου. Είναι μια κοινότητα με πλούσια ιστορία η οποία ωστόσο είναι στην ουσία άγνωστη στον υπόλοιπο πληθυσμό της χώρας. Ο ερευνητής Αντώνης Κασάπης, μαρωνίτης ο ίδιος, μας δίνει χρήσιμες πληροφορίες για την κοινότητα του. Από πού κατάγονται οι Μαρωνίτες και πώς βρέθηκαν στην Κύπρο. Ποια είναι η γλώσσα τους, ποια είναι η θρησκε...

Ο λαογράφος Γιώργος Σοφοκλέους μιλά στην εκπομπή για τα ήθη και τα έθιμα του κυπριακού Πάσχα. Απαντά και σχολιάζει: Όλοι οι ορθόδοξοι χριστιανοί έχουν τα ίδια ήθη και έθιμα; Από πού προέρχονται τα πλείστα έθιμα που υπάρχουν μέχρι τις μέρες μας; - Είναι χριστιανικά ή προέρχονται από την περίοδο του πολυθεϊσμού; Οι λαμπρατζιές και το κάψιμο του Ιούδα.

Συνέντευξη με τον δημοσιογράφο, ερευνητή Κώστα Βενιζέλο με αφορμή την κυκλοφορία του νέου βιβλίου του «1974 Μυστικά και αλήθειες». Ο Κ. Βενιζέλος αναφέρεται σε σειρά γεγονότων που επεσυνέβησαν το μαύρο καλοκαίρι του 1974. Η άγνωστη περίπτωση του σχεδιασμού αντιπραξικοπήματος από το Τάσο Μάρκου και άλλους αλλά και τους σχεδιασμούς δημιουργίας αντάρτικου από διάφορες ομάδες. Ξεκαθαρίζει πως όλη η πλ...

Τι είπε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Τζον Κένεντι στον Μακάριο για τους κομμουνιστές της Κύπρου, όταν συναντήθηκαν στην Ουάσιγκτον; Στο ερώτημα αυτό δίνει απάντηση η βετεράνος δημοσιογράφος Παναγιώτης Παπαδημήτρης, ο οποίοςείδε τα σχετικά έγγραφα της Αμερικανικής κυβέρνησης. Δημοσιογράφος με μεγάλη εμπειρία αλλά και μάρτυρας των μεγάλων γεγονότων από το τα τέλη της δεκαετίας του 1950, ο Π. Παπαδημήτρης απαν...

Πρόκειται για τις προσωπικές του εμπειρίες και τον τρόποπου βίωσε. Υπήρχαν και συγγενικές σχέσεις με Τουρκοκύπριους; Ο κοινός ο πόνος από όσα συνέβησαν στην Κύπρο. Πώς έζησε το πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή, ηπροσφυγιά, οι σπουδές στο εξωτερικό, η επιστροφή στην Κύπρο και η εμπλοκή τουστα κοινά. Μέσα από τις εμπειρίες στέλνει τα δικά του μηνύματα γιατην αναγκαιότητα λύσης του κυπριακού και...

Η συλλογή υπογραφών για την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα που έμεινε γνωστό ως «ενωτικό δημοψήφισμα» και που πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο του 1950 αποτελεί ακόμα θέμα συζήτησης για τους ιστορικούς και όχι μόνο. Στην εκπομπή αφιέρωμα στο δημοψήφισμα, οι ιστορικοί Αλέξης Αλέκου, Ρολάνδος Κατσιαούνης και ο ερευνητής Βασίλης Πρωτοπαπάς αναλύουν τις συνθήκες μέσα στις οποίες διεξήχθη το δημοψήφισμα...

Γιατί κηρύχθηκε από τους Βρετανούς παράνομο το ΑΚΕΛ τον Δεκέμβριο του 1955 τη στιγμή που το κόμμα ήταν εναντίον της ένοπλης δράσης και την ένοπλη δράση τηνεκτελούσε η ΕΟΚΑ; Γιατί το ΑΚΕΛ εκδήλωσε άρνηση στην εκδήλωση ένοπλης δράσης στην Κύπρο από οποιονδήποτε; Ο ιστορικός Νίκος Κουζουπής, ανάμεσα σ’ άλλα, απαντά σε αυτά τα ερωτήματα κι όχι μόνο. Αναφέρεται σε μια σειρά γεγονότων που οδήγησαν στο 1...

Το ζήτημα της συνεργασίας Ελλήνων με τους Γερμανούς – ναζί – κατακτητές της Ελλάδας ήταν για χρόνια πολλά ένα θέμα ταμπού στην Ελλάδα. Κατά καιρούς γράφτηκαν κάποια βιβλία όμως ξεχωρίζει το βιβλίο του ιστορικού Μενέλαου Χαραλαμπίδη που εκδόθηκε πρόσφατα με τον τίτλο «Οι δωσίλογοι». Ένα βιβλίο βασισμένο σε αρχεία που φέρνει νέα δεδομένα στο προσκήνιο, όπως το ότι η συνεργασία Ελλήνων με την ένταξή...

Η Εκπαιδευτική Λειτουργός Άννα Κουππάνου έγραψε το βιβλίο «Όταν μας άφησε η θάλασσα», ένα βιβλίο μυθοπλασία που βασίζεται στα πραγματικά γεγονότα της μεταφοράς ασυνόδευτων ανήλικων προσφυγοπούλων από την Κύπρο στην Ελλάδα το 1974. Η Εκπαιδευτικός Ξένια Στυλιανού ασχολείται, ανάμεσα σ’ άλλα για τη διαχείριση της απώλειας και της θλίψης που προκάλεσε στα παιδιά της Κύπρου η τραγωδία του 1974. Η εκπο...

Μια ενδιαφέρουσα συνομιλία για την αυθόρμητη εξέγερση των Κυπρίων τον Οκτώβριο του 1931 εναντίον των Βρετανών που έμεινε γνωστή ως «Οκτωβριανά. Συνομιλητής μας ο Λέκτορας νεότερης ιστορίας στο πανεπιστήμιο Νεάπολη Κυριάκος Ιακωβίδης.

Όλοι στην Κύπρο γνωρίζουμε ότι πριν από το πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή, σχεδόν όλοι οι Τουρκοκύπριοι μιλούσαν και ελληνικά. Εκείνο που λίγοι γνωρίζουμε είναι αρκετοί Τουρκοκύπριοι, ιδιαίτερα μεγάλης ηλικίας, τα μιλάνε μέχρι σήμερα, ενώ υπάρχουν και αρκετοί νεότεροι σε ηλικία που μιλάνε και ελληνικά. Τι ελληνικά είναι όμως; Υπάρχουν διαφορές από μέρος σε μέρος καταγωγής των Τουρκοκυπρίων;...

Στα μέσα Σεπτεμβρίου του 1974, ένα μήνα μετά την δεύτερη φάση της τουρκικής εισβολής, ξεκίνησε η μεταφορά στην Ελλάδα ομάδων ε/κυπρίων προσφυγόπουλων τα οποία φιλοξενήθηκαν σε ιδρύματα, εκκλησιαστικά κι άλλα, αλλά και οικογένειες. Ο συνολικός αριθμός των παιδιών έφτασε τις 2000. Για το θέμα αυτό μίλησε στην εκπομπή ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ασυνόδευτων Παιδιών που φιλοξενήθηκαν στην Ελλάδα το 1974-...

Ο εκ Ομορφίτας Ανδρέας Μιχαήλ Λοΐζου μιλά για τις εμπειρίες που έζησε από παιδί στην ταραγμένη περιοχή της Ομορφίτας την περίοδο της ΕΟΚΑ και εντεύθεν. Αναφέρεται στις επιθέσεις Τουρκοκυπρίων εναντίον των Ελληνοκυπρίων της περιοχής αλλά και τις τρομοκρατικές ενέργειες της ΕΟΚΑ εναντίον ελληνοκυπρίων, κυρίως Αριστερών, που μπήκαν στο στόχαστρο της οργάνωσης. Μιλά επίσης για τα γεγονότα του 1963 και...

Στις 18 Ιουνίου του 1958 δολοφονήθηκε στον Άγιο Ιωάννη Αγρού ο Νικόδημος Ιωάννου. Πυροβολήθηκε εν ψυχρώ από μέλη της οργάνωσης στο χωριό του με την κατηγορία του προδότη. Ο Ιωάννου όμως δεν είχε καμία σχέση με προδοσία. Πώς εξελίχθηκαν τα πράγματα και ποιες ήταν οι συνέπειες στην οικογένεια από τη δολοφονία, μιλά στην εκπομπή ο γιος του, Ηλίας Ιωάννου.

Ο σκηνοθέτης Χρίστος Ζάνος μιλά για το πρόσφατο βιβλίο του με τον τίτλο «Ιστορίες εν μέσω πυροβολισμών». Πρόκειται για την καταγραφή προσωπικών ιστοριών – εμπειριών που κατά κάποιο τρόπο συνιστούν ένα αυτοβιογραφικό βιβλίο. Ο Χρίστος Ζάνος μιλά για την ενδιαφέρουσα ζωή του. Μας μεταφέρει σε μια άλλη εποχή, εντελώς διαφορετική από το σήμερα. Ξεχωρίσαμε δύο πτυχές, που αποτελούν προσωπικά του βιώματ...

Ο χαράκτης Χαμπής Τσαγκάρης μιλά για την χαρακτική, την ιστορία της και την πορεία του μέσα στο χρόνο. Το άνοιγμα των οριζόντων του μέσα από το σωματείο των Λαϊκών Οργανώσεων Κοντέας, η εργοδότηση του στη Χαραυγή, η μετάβαση του στη Μόσχα και η γνωριμία του με τον Έλληνα χαράκτη Τάσσο.

Η Παναγιώτα Νικολάου ήταν ένα 10χρονο κορίτσι που μαζί με άλλα 456 ασυνόδευτα προσφυγόπουλα της Κύπρου βρέθηκε στην Ελλάδα το 1974. Η άγνωστη περίπτωση αφορά τον αιφνίδιο θάνατό της και την περιπέτεια της εκταφής των οστών της και τη μεταφορά τους στην Κύπρο το 2020 και τη δικαίωσή της με την έκδοση πιστοποιητικού θανάτου τον Ιούλιο του 2023.