Het Spreekuur

Je poetst trouw twee keer per dag en gaat elk jaar naar de tandarts. Maar wist je dat de gezondheid van je mond meer is dan alleen een stralende glimlach? Zo staat je tandvlees in directe verbinding met je bloedbaan, waardoor bacteriën niet alleen in je mond voor ontstekingen kunnen zorgen, maar ook in de rest van je lichaam - met een grotere kans op hartfalen of zelfs alzheimer als gevolg. E...

Het is warm. Héél warm. Met hitterecords die elk jaar opnieuw verbroken worden en warme periodes die steeds langer aanhouden, ligt een zonnesteek, hitteberoerte of zelfs een hartinfarct op de loer. Leonard legt uit wat een hittegolf met je lichaam doet en waar het behoefte aan heeft tijdens de heetste dagen van het jaar. Gelukkig staat de zomervakantie voor de deur voor wat ontspanni...

Het placebo-effect, bestaat dat echt of zit het tussen onze oren? Erik laat zien dat er wel degelijk iets in de hersenen gebeurt als je een pil zonder werkzame stof slikt, of een operatie ondergaat waarbij niets wordt uitgevoerd. Op welke manier kunnen we zo’n effect dan slim inzetten? En: microplastics zijn overal. In het water, ons eten en dus ook in ons lichaam. Wat betekent dat voor onze...

Bij een grote schok wordt gezegd dat je hart ‘even stil kan staan’. Maar, is dat echt wat er aan de hand is? En kan zo’n overslaande hartslag op iets serieuzers wijzen als een hartritmestoornis? Leonard legt je uit hoe je een onregelmatige hartslag en een stoornis als boezemfibrilleren kan herkennen en wat de risico’s zijn. Daarnaast krijg je in het geval van een hersenschu...

Na een avond flink stappen word je wakker met een flinke hoofdpijn: je hebt een gezellige avond achter de rug, maar beseft je dat je niet precies weet hoe je thuis bent gekomen. Tijdens je zoektocht naar een glas water en een paracetamol vraag je je af: hoe kan het dat veel alcohol ervoor zorgt dat je dingen vergeet? En ook voor de andere kant van de medaille blijken grote ambities niet altijd goe...

In 2018 doet een nieuw medicijn zijn intrede; het middel, dat je één keer per week injecteert, werd oorspronkelijk ontwikkeld voor mensen met diabetes type 2, maar blijkt ook een krachtige eetlustremmer. Gebruikers vallen in korte tijd soms tientallen kilo’s af en onderzoek laat zelfs zien dat ook het hart- en vaatstelsel ervan profiteren. Het duurt dan ook niet lang voordat af...

Tegenwoordig lijkt het wel alsof steeds meer mensen ADHD-symptomen vertonen: we zijn snel afgeleid, hebben moeite met overzicht houden en vinden het lastig om volledig tot rust te komen. Waar komt deze toename precies vandaan? Kunnen we ADHD met de kennis van nu gewoon beter herkennen, of is er iets anders aan de hand? Erik & Leonard laten je zien welke rol onze moderne leefstijl hierin speelt...

Angst is één van onze belangrijkste emoties, die we van oudsher nodig hebben om te kunnen overleven. Zo leert het je wanneer je in gevaar bent en bijvoorbeeld maar beter kan wegrennen van de giftige slang die voor je ligt. Maar wat gebeurt er als je brein niet meer goed in staat is om gevaar juist in te schatten en steeds vaker onterecht de alarmbellen in je hoofd laat afgaan? Deze w...

De plek waar je woont zegt meer over je gezondheid dan je misschien denkt. Zo worden mensen in de ene wijk gemiddeld jaren eerder ziek dan hun buren in de wijk ernaast, terwijl daar maar een paar straten tussen liggen. Waar komt die gezondheidsongelijkheid vandaan? Erik en Leonard laten zien dat de verklaring daarvoor niet zo makkelijk te geven is. Vaak blijkt een samenspel van langdurige (financi...

Een energiedrankje als snelle oppepper voor het sporten of juist uren ronddwalen door een museum; deze week onderzoeken we twee verschillende bronnen van energie. Want hoewel je energiedrankjes je binnen no-time weer volledig kunnen opladen, blijkt daar toch een ongezond mechanisme aan ten grondslag te liggen. Leonard vertelt hoeveel blikjes per dag geoorloofd zijn en wat het effect van een overda...

Even op de bank ploffen om een appje te beantwoorden en voor je het weet is het weer zover: je bent een half uur verder en inmiddels op Instagram beland, scrollend langs het laatste nieuws, uitgesproken meningen en goedbedoelde gezondheidsadviezen. Onderzoek wijst uit dat we als Nederlanders ruim 2 uur van onze dag op sociale media besteden, maar hoe werkt die eindeloze stroom content eigenlijk do...

Opgietingen in sauna’s of juist ijskoude dompelbaden - je lichaam aan heftige temperatuurverschillen blootstellen is populair! Maar: heeft al dat zweten en bibberen eigenlijk wel effect? Leonard denkt terug aan zijn duik in de Noordelijke IJszee en Brechje vertelt over haar saunaroutine. Erik gooit het over een andere boeg en neemt je mee in de wetenschap van het vergeten: is het bijvoorbeel...

Wanneer je hart niet meer voldoende functioneert, is het mogelijk om een nieuw hart te krijgen via een transplantatie. Hoe gaat zo’n ingreep in zijn werk? En kan je zomaar van iedereen een hart krijgen? Leonard vertelt hoe de allereerste harttransplantatie verliep, uitgevoerd door de roemruchte dokter Barnard, en welke problemen daarbij kwamen kijken. Want hoewel de operatie nog relatief sim...

Klopt het dat je steeds lastiger nieuwe vaardigheden onder de knie krijgt als je ouder wordt? En hoe gezond is een dagelijks snufje zout over je avondeten? Erik en Leonard buigen zich over twee luisteraarsvragen en laten je zien dat hoewel een nieuwe hobby op latere leeftijd misschien meer inspanning kost, het best de moeite waard kan zijn om de centra in je hersenen scherp te houden. Daarentegen...

Een hersenbloeding of herseninfarct; dat kennen we in de volksmond als een ‘beroerte’, maar wat gebeurt er dan precies in je brein? En hoe kan het dat ook het hart hier een aandeel in heeft? Erik en Leonard leggen uit hoe een bloeding of stolsel in je hersenen kan ontstaan, waarom het van levensbelang is dat je dan zo snel mogelijk in het ziekenhuis belandt en hoe een beroerte door ver...

Wat doet een marathon rennen met je lichaam? Kun je een powernap inzetten om een slechte nacht te compenseren - of is dat juist funest voor je slaapritme? En is het gezonder om in een relatie te zitten, of kan je maar beter single blijven? In dit vragenvuur nemen Erik & Leonard je mee in de wetenschap achter je hartslag, dutjes en relaties. Je hoort hoeveel slagen ons hart meegaat, of een lage...

Bestaan er verschillen tussen de harten van vrouwen en mannen? En wat merken vrouwen van het feit dat medisch onderzoek zich jarenlang vooral op het mannenlichaam heeft gefocust? Het wordt steeds duidelijker dat vrouwen veel gezondheidsklachten niet op dezelfde manier ervaren als mannen. Ook over de verschillen in hartklachten hebben we de afgelopen jaren veel nieuws geleerd. Leonard legt uit hoe...

Dat het verlies van een dierbare een enorme emotionele impact heeft zal geen verrassing zijn, maar welke fysieke gevolgen merk je van een rouwproces? Erik legt uit dat de dood van iemand uit je omgeving een traumatische gebeurtenis kan zijn, waardoor je cognitieve functies tijdelijk achteruitgaan. In combinatie met een verminderde rem op je emoties en een beloningssysteem dat in overdrive raakt, i...

Maken mindfulness en meditatie je gezonder? Waar gebeurt er allemaal in de kleine hersenen, het onderdeel van je brein met de meeste zenuwcellen? En zijn cholesterolverlagers een goed idee, of niet? Erik, Leonard en Brechje bespreken de voordelen van meditatie, de functies van het cerebellum en hoe medicijnen als statines je kunnen helpen in de strijd tegen een hartinfarct. See omnystudio.com/list...

Kun je je stress al doorgeven aan je kind vóórdat het geboren is? En wat zijn de do’s en don’ts tijdens een reanimatie? Zo blijkt dat langdurige stress tijdens een zwangerschap het kinderbrein wel degelijk kan beïnvloeden. Maar, zo waarschuwt Erik, daarbij is het belangrijk om onderscheid te maken tussen gezonde spanning en schadelijke stress. Leonard vertelt wat je...

Dat genoeg water drinken van levensbelang is weten we inmiddels wel, want we worden doodgegooid met goedbedoelde waarschuwingen. Maar: waarom is dat nou eigenlijk zo belangrijk? Wat gebeurt er dan in je lijf als je te weinig drinkt? En kan je dan het beste een vruchtensapje, frisdrank of gewoon water in je glas gieten? Erik en Leonard vertellen wat water met ons hart en onze hersenen doet en geven...

De puberteit: Voor het eerst verliefd, een achtbaan van emoties en onverklaarbare honger om half elf ’s avonds. Er verandert veel met een lichaam tijdens de puberteit. Wat gebeurt er dan in het hart en de hersenen van die pubers? Groeit het hart bijvoorbeeld net zo snel mee met het lichaam in deze periode? Waarom is het niet goed voor je ontwikkeling om te snel volwassen te worden? En wat vo...

Hadden mensen in de middeleeuwen dezelfde hartproblemen die we nu kennen? En hoe kan het dat iemand die je vorige week nog zag, je in de supermarkt straal voorbij loopt? Net als vorige week vuurt Brechje een paar korte, nieuwsgierige vragen af op Erik en Leonard. Die leiden je langs het oude Egypte, de zoutvlaktes van Peru en de besneeuwde Alpen; hadden mensen toen dezelfde gezondheidsklachten als...

Hoe is het eigenlijk om hersenen vast te houden? Kan je smartwatch een hartritmestoornis opsporen? En gebruiken we écht maar 10% van ons brein? Dit Spreekuur gooien we het over een andere boeg: drie korte vragen over drie totaal verschillende onderwerpen. Erik kijkt terug op de magische keren dat hij het brein heeft mogen vasthouden en legt uit waarom het onmogelijk is om maar gedeeltelijk...

Pijn is het meest directe signaal dat je lichaam kent. Het kan scherp of zeurend zijn, plotseling opkomen of jaren aanwezig blijven. Soms weet je precies waar het vandaan komt, soms heb je geen idee. Maar wat is pijn nu precies: hoe komt het tot stand, hoe voel je het? En waarom kan het je leven volledig beheersen, terwijl het je ook beschermt? Erik legt uit hoe pijn ontstaat in de hersenen en wat...