Shan Herald Agency for News (Burmese Edition)

၂၀၂၄ ခုနှစ် UNODC ရဲ့ မြန်မာဘိန်းစစ်တမ်း အစီရင်ခံစာမှာ မြန်မာနိုင်ငံဟာ ဘိန်းစိုက်ပျိုးမှုနဲ့ ထုတ်လုပ်မှုမှာ အများဆုံးနိုင်ငံအဖြစ်နဲ့ မှတ်တမ်းဝင်နေဆဲဖြစ်ပါတယ်။ အဆိုးဆုံးကတော့ သျှမ်းပြည်ထဲမှာ ဘိန်းစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုကတော့ ၈၈ ရာခိုင်နှုန်းနဲ့အများဆုံးဖြစ်နေပါတယ်။ ဘိန်းစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုများလာတာနဲ့အတူ သုံးစွဲမှုတွေကများပြားပြီးတော့ အသက်မပြည့်သေးတဲ့ လူငယ်တွေကစ မူးယစ်ဆေးဝါးကို သုံးစွဲလာတက်ကြပြီဖြစ်...

စစ်တပ်နှိပ်စက်မှုကြား အားကိုးရာမဲ့ မိခင်များ “ကျမကို သေနတ်နဲ့ ဝိုင်းချိန်ပြီး အဲ့ထဲက တစ်ယောက်က သေနတ်ဒင်နဲ့ ဉီးခေါင်းကို ထုတယ်။ စစ်ဖိနပ်နဲ့ ရင်ဝကို ကန်တယ်။ ကျမ အသိစိတ်တွေပါ ပျောက်သွားတယ်” မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းမှာ အာဏာရှင် ရဲ့ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုတွေကြောင့် မိသားစုတွေ ပြိုကွဲသွားခဲ့ရတာ အများအပြားရှိနေပါတယ်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီနောက်ပိုင်းမှာတော့ စစ်ကောင်စီရဲ့ ဖမ်းဆီးမှု သတ်ဖြတ်မှုတွေကြောင့် ခွဲ...

ခေတ်အဆက်ဆက် ဥပေက္ခာပြုခံနေရတဲ့ တောင်ပေါ်ဒေသ ကျန်းမာရေး ကျန်းမာခြင်းသည် လာဘ်တစ်ပါး ဆိုတဲ့အတိုင်း ကျန်းမာရေးကောင်းနေရင် စိတ်ချမ်းသာရပါတယ်။ ကျန်းမာရေးကောင်းဖို့အတွက် မိမိကိုယ်ကိုယ်ဂရုစိုက်ကြရပြီ နေမကောင်းဖြစ်လာတဲ့အခါမှာ ဆေးရုံ ၊ဆေးခန်းသွားပြီ ကုသကြရပါတယ်။ တစ်ချို့ဝေလံခေါင်းဖြာတဲ့ကျေးရွာတွေဘက်မှာဆိုရင် ဆရာဝန်တွေမရှိတာကြောင့် ရိုးရာတိုင်းရင်းဆေးတွေနဲ့ကုသကြတာတွေလည်းရှိပါတယ်။ အလားတူပါပဲ မြန်မာနိုင်ငံတွင်...

သျှမ်းပြည်ညီညွတ်ရေး အလှမ်းဝေးနေလား “အမတို့ဆို ဘာမှမရှိတော့ပါဘူး။ ဆုံးရှုံးသွားတာတွေ ဘယ်သူတွေက ဘာလုပ်ပေးကြမှာလဲ။ ကိုယ်ချင်းစာ တရားလေး ထားကြစေချင်တယ်” ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်းမှာ ပြည်သူတွေထိခိုက်နစ်နာမှုကတော့ အများဆုံးဖြစ်နေတယ်လို့ ပြောရင်လည်းမမှားပါဘူး။ လေယာဉ်ပစ်ခတ်မှုကြောင့် ၊ လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှုကြောင့် ပျက်စီးသွားတဲ့ပြည်သူတွေရဲ့ အိုးအိမ်ပစ္စည်းတွေကို ဘယ်သူက တာဝန်ယူပြန်ဆောင်ရွက်ပေးမလဲဆိုတာကိုလဲ အခု...

မဲနယ်တောင်လို့ပြောလိုက်ရင် အခုခေတ်လူငယ်တွေကြားမှာတော့ အပန်းဖြေစခန်း ၊ တောင်တန်းတွေနဲ့ လှပနေတဲ့ရှူခင်းတွေလို့ အရင်ဆုံးမြင်မိကြပါလိမ့်မယ်။ တကယ်တော့ မဲနယ်တောင်ဟာ လွန်ခဲ့တဲ့နှစ်ပေါင်း ၂၀ ကျော်က အာဏာသိမ်းဦးသန်းရွှေခေတ်မှာ ဘိန်းစိုက်ခင်းတွေနဲ့ နာမည်ကြီးတဲ့ဒေသပဲဖြစ်ပါတယ်။ မဲနယ်တောင်ဟာ သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း ဟိုပုံးမြို့နယ်ထဲတည်ရှိပြီ ၂၀၁၅ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမှာ တောင်တက်ခရီးကြိုက်တဲ့သူတွေအတွက် နာမည်ကြီးလာတဲ့...

နိုင်ငံရေး ၊ စစ်ရေးတွေရဲ့အခြေနေကြောင့် တပေါင်းပွဲတော်ကြီးဟာလည်း ယခင်တွေလို ကုသိုလ်အလှူပြုပွဲတော်မဟုတ်တော့ပဲ လောင်းကစားတွေနဲ့ တစ်ဖြည်းဖြည်း ပြည်လာခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီတစ်ပတ် Podcast အစီစဉ်ထဲမှာတော့ “ ရင်တထိတ်ထိတ်နဲ့ကြောက်နေရတဲ့ တပေါင်းပွဲ” ဆိုတဲ့ခေါင်းစဉ်နဲ့တင်ဆက်ပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။ သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ကြည်ရှူအားပေးနေတဲ့ စာဖတ်ပရိသတ်များအားလုံးပဲ မင်္ဂလာပါ။ သျှမ်းသံတော်ဆင့်ရဲ့ Podcast အစီစဉ်ကနေပြန...

အိပ်ရေးပျက်ညများစေတဲ့ စစ်မှုထမ်း နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းမှာ စစ်မျက်နှာဖွင့်ထားရပြီ စစ်ရှုံးနေတဲ့ စစ်ကောင်စီက စစ်သည်အင်အားလျော့နည်းလာတာနဲ့အတူ ပြည်သူတွေကို စစ်မှုထမ်းဖို့အတွက် ၂၀၂၄ ဖေဖော်ဝါရီလကစပြီးတော့ စစ်မှုထမ်းဥပဒေကို ပြဌာန်းပြီး ကျင့်သုံးလာခဲ့ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ ဇန်နဝါရီ 29 ရက်နေ့တုန်းကလည်း စစ်ကောင်စီက စစ်မှုထမ်း နည်းဥပဒေအသစ်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီးတော့ ယခင်ကထက် ပိုပြီတင်းကြပ်ပြီ ကောက်ခံသွားမှာဖြစ်သလို ဒီ...

ဖျော်ရည်သဘောနဲ့ ပိုသုံးစွဲလာကြတဲ့ "ဘိန်းစာရွက်ရည်" Podcast စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းမှာ သျှမ်းပြည်အတွင်း ဘိန်းစိုက်ပျိုး နှစ်စဉ် ၂၀ ရာခိုင်းနှုန်းတိုးမြင့်တက်လာသလို မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးစွဲသူတွေကလည်း များပြားလာခဲ့ပါတယ်။ ဒါအပြင် မြန်မာနိုင်ငံထဲမှာ သျှမ်းပြည်နယ်ဟာ မူးယစ်ဆေးဝါးထုတ်လုပ် စိုက်ပျိုးမှုအများဆုံးဖြစ်သလို ကမ္ဘာမှာလည်း မြန်မာနိုင်ငံဟာ မူးယစ်ဆေးဝါးထုတ်လုပ်မှု အများဆုံးဖြစ်တယ်လို့ကုလသမဂ္ဂ မ...

ကျားဖြန့်လုပ်ငန်းတွေ နည်းမျိုးစုံနဲ့ ကြီးထွားနေဆဲ “အရင်က ပြည်သူ့စစ်တွေရဲ့ ရော်ဘာခြံတွေကို အခု အကုန် မြေကော်ကား ကော်ပြီး လောင်းကစားရုံတွေ လုပ်နေကြပြီ။ တောထဲမှာပဲ တော်ရုံလူတောင် မဝင်နိုင်ဘူး၊ အလုပ်က ဒီဒေသက လူပဲခေါ်တာ တခြားဒေသဆို မယူဘူး။ လစာက ၁၅၀၀ ယွမ်က စတယ်” လို့ တန့်ယန်းမြို့ ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ မြန်မာ-တရုတ် နယ်စပ်မှာ ကြီးထွားလာနေတဲ့ အွန်လိုင်းကျားဖြန့်လုပ်ငန်းကို တိုက်ဖျက်မယ်ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်န...

"ပျက်စီးသွားတဲ့လူထုရဲ့ အသိုက်မြုံကို ဘယ်သူတာဝန်ယူမလဲ" " အိမ်တစ်လုံဖြစ်ဖို့ဆိုတာလုံးမလွယ်တဲ့ကိစ္စလေ။ တစ်သက်လုံးချွေတာစုဆောင်ပြီးလုပ်လာခဲ့တာ ။ အိမ်တစ်ခုလုံး ပျက်စီးဆုံးရှုံးသွားတဲ့အခါ အရမ်းကိုနှမြောမိတယ်" လို့ နန်ဆာက ပြောပါတယ်။ #shannews #SHANBurmese #Podcast

ဒီတစ်ပတ် သျှမ်းသံတော်ဆင့်ရဲ့ မြန်မာပိုင်း Radio Podcast အစီအစဥ်မှာ ဆိုရင်တော့ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့တွေထဲက "ဝ" ပြည်သွေးစည်း ညီညွှတ်ရေး တပ်မတော် UWSA အကြောင်းကို တင်ဆက်ပေးသွားမှာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ လက်ရှိ ကာလမှာဆိုရင် UWSA တပ်ဖွဲ့ဟာ အင်အားကြီးတဲ့ လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့တစ်ခုလည်း ဖြစ်နေပတယ်။ UWSA တပ်ဖွဲ့ဟာ ဘယ်လို ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ဖြစ်ခဲ့လဲ၊ အင်အားတည်ဆောက်မှု နဲ့ လက်ရှိ တပ်ဖွဲ့ရဲ့ ရပ်တည်ချက...

" သျှမ်းတော်လှန်ရေးက ဘယ်လဲ"

စစ်မီးတွေကြား ခေါင်းမဖော်နိုင်တဲ့ သျှမ်းနှစ်သစ်ကူး ပွဲတော် သျှမ်းနှစ်သစ်ကူးချိန် ရောက်လာတဲ့ နတ်တော်လဟာ အုံးစည်ဗုံးမောင်း အသံတွေနဲ့ သာယာလှပခဲ့ဖူးပေမဲ့ ယခုနှစ် သျှမ်းနှစ်သစ်ကူးကတော့ စစ်မီးတွေကြား မသာယာနိုင်တော့ပါဘူး။ သျှမ်းနှစ်သစ်ကူး အချိန် မဟာမိတ် တပ်တွေနဲ့ စစ်ကောင်စီ တပ်တို့အကြား ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကြောင့် သေနတ်သံ နဲ့ လက်နက်ကြီးထုသံတွေက သျှမ်းပြည်အတွင်းပျံ့နှံ့နေပါတယ်။ မြူနှင်းတွေအကြား ယမ်းငွေ့တွေဝေနေပ...

"၁၀၂၇စစ်ဆင်ရေး"ထဲက ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့" မိုင်ဆုင်ခ - မင်္ဂလာပါ ဒီတစ်ပတ် သျှမ်းသံတော်ဆင့်ရဲ့ Podcast Radio အစီအစဥ်ကနေ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးမှာ ပါဝင်ထားတဲ့ မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ် တပ်မတော် (ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ - MNDAA) ရဲ့ ဖွဲ့စည်း တည်ဆောက်ပုံနဲ့ ရည်ရွယ်ချက် သမိုင်းကြောင်းတွေကို တင်ဆက်ပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအကြောင်းအရာ နဲ့ ပတ်သက်ပြီး အပြည့်အစုံကို သျှမ်းသံတော်ဆင့် ဝိုင်းတော်သူ ကျမ နန်း...

ထွက်ပေါက်မရှိ နယ်စပ်မျဥ်းပေါ် ပိတ်မိနေသူများ

ဒီတစ်ပတ်Podcasts အစီစဉ်မှာဆိုရင် ပညာရေးပိုင်းနဲ့ ပတ်သတ်တာကို နားဆင်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဟုတ်ကဲ့ပါ ။ဒီအစီစဉ်မှာ အဓိကတော့ ထိုင်းနိုင်ငံ ချင်းမိုင်မြို့မှာ ကျောင်းတက်ချင်တဲ့သူတွေအတွက် ဖြစ်ပါတယ်။ အခုလကစပြီးတော့ ချင်းမိုင်တက္ကသိုလ်မှာ ကျောင်းတက်ချင်တဲ့သူတွေအတွက် ကျောင်းသားတွေကို စခေါ်ယူနေပြီဖြစ်ပါတယ်။ ဒီကျောင်းကို တက်ဖို့ ဘာတွေလိုအပ်မလဲ၊ ဘယ်လိုမျိုးလျှောက်ယူရမလဲ။ တစ်နှစ်တာကျောင်းတက်ဖို့ကော ဘယ်လောက်ကုန်ကျမလဲဆ...

သျှမ်းမြောက်တိုက်ပွဲကြားက စစ်ဘေးရှောင်တွေရဲ့ အခြေနေ 

ဖယ်ခုံမြို့နယ်အတွင်း ကျေးရွာဒေသခံတွေ အရေပြားယားယံတဲ့ရောဂါခံစားနေရ

ငြိမ်းချမ်းရေး တည်ဆောက်မှုဆိုင်ရာ William P. Fuller Fellows အတွက် အမေရိကန် အခြေစိုက် The Asia Foundation က နေ ရွေးချယ်မှုမှာ မြန်မာနိုင်ငံက ပထမဆုံး နဲ့ တစ်ဦး တည်းသော အမျိုးသမီးအဖြစ် သျှမ်းတိုင်းရင်းသူ နန်းစံနွယ် က ရွေးချယ်ခံထားရပါတယ်။ Fellowship အတွက် ဘယ်လိုကြောင့် ရွေးချယ်ခံရလဲ၊ သျှမ်းပြည်ရဲ့ နှစ်ပေါင်း (၇၀) ကျော် တော်လှန်ရေး နဲ့ မြန်မာပြည် ငြိမ်းချမ်းရေး တည်ဆောက်မှုဖြစ်စဉ်နဲ့ အလားအလာတွေအပေါ် တို...

မူးယစ်သမားကြောင့် အသက်ပေးခဲ့လိုက်ရတဲ့ သမီးလေး နန်းခင်လပြည့်

သျှမ်းပြည် လောက်ကိုင်မြို့မှာ Hair Stylist တယောက်အနေနဲ့ ဘာကြောင့်စိတ်ဝင်စားရလဲ။ လူငယ်တယောက်အနေနဲ့ လောက်ကိုင်မြို့မှာ ဘယ်လိုရှာဖွေစားသောက်နေလဲ၊ ဘာတွေ ခက်ခဲနေလဲဆိုတာကို သျှမ်းသံတော်ဆင့် သတင်းထောက် နန်းနောင့်နောင့်က Hair Stylist စိုင်းဖကို တွေ့ဆုံမေးမြန်းထားပါတယ်။

လက်ရှိ နှင့် SSPP တည်ထောင်မှု (၅၂) ပြည့် ခရီး အခုနှစ် သြဂုတ်လ ၁၆ ရက်ဟာဆိုရင် ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ၊ ရှမ်းပြည် တပ်မတော် SSPP/SSA တည်ထောင်မှု သက်သမ်း ၅၂ နှစ်မြောက် ရှိခဲ့ပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ SSPP ဆိုတဲ့ ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီကို ၁၉၇၁ ခုနှစ်၊ သြဂုတ် ၁၆ ရက်နေ့မှာ SSA အဖွဲ့အစည်းရဲ့ ပထမညီလာခံကျင်းပတဲ့ အချိန် စတင်တည်ထောင်လာခဲ့တာပါ။ SSPP/SSA၏ သမိုင်းကြောင်းက ရှည်လျားပြီး ကနဦးတည်ထောင်စဉ်ကတည်းက သျှမ်အမျိုးသား...

တစ်ခေတ်တစ်ခါက စော်ဘွားတွေ နေထိုင်တဲ့ မိုင်းပွန်မြို့ ဆိုတာဟာ သာယာဝပြောတဲ့ နယ်မြေ ဒေသတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ သို့ပေမဲ့ မိုင်းပွန်စော်ဘွားကြီး စဝ်စံထွန်း ကွယ်လွန်ပြီးနောက် စစ်အာဏာလက်ထက် ရောက်လာတဲ့ အချိန်မှာတော့ မိုင်းပွန်မြို့ဟာ မထင်မရှားမြို့အဖြစ်သာ ရှိနေပါတယ်။ ခေတ်အဆက်ဆက် ပြုပြင် မွမ်းမံမှု ကင်းမဲ့ခဲ့တဲ့အတွက် မိုင်းပွန် ဟော်နန်းရဲ့ ပရိဝုဏ်ဆိုရင်လည်း ဝင်တဲ့ လမ်းလောက်ပဲ ကျန်နေပါတော့တယ်။ ဟော်နန်း အဆောက်အအုံ...

မိုင်ဆုန်ခ ၊ မင်္ဂလာပါ သျှမ်းသံတော်ဆင့် မြန်မာပိုင်း Podcasts အစီစဉ်ကနေ ကြိုဆိုလိုက်ပါတယ်။ ဒီတစ်ပတ် Podcasts အစီစဉ်မှာဆိုရင် တော်လှန်ရေးကာလအတွင်းမှာ အမျိုးသမီးလည်းဖြစ် ၊ Single Mother လည်းဖြစ်တဲ့ အင်းလေးသူ မယုလှိုင်သင်းနဲ့ တွေ့ဆုံးမေးမြန်ထားတဲ့ကို နားဆင်ရမှာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီးတဲ့နောက်ပိုင်းမှာ တော်လှန်ရေးကာလအတွင်းမှာ ကလေး ၂ ယောက် နဲ့ ဘယ်လိုတွေ သွားလာလှုပ်ရှားခဲ့လဲဆိုတာကို သျှမ်းသံတ...

သျှမ်းယဥ်ကျေးမှု ဓလေ့ထုံးတမ်း အငွေ့အသက်မဲ့တဲ့ ဟော်နန်းပုံစံတူ စစ်အာဏာသိမ်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ ခေတ်ကာလမှာ ဖျက်ဆီးခံရတဲ့ ကျိုင်းတုံဟော်နန်းကို လက်ရှိ စစ်အာဏာသိမ်း ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်က ငွေကြေးကုန်ကျ ပြန်ပြုပြင်နေပါတယ်။ ဒီပုံတူ ဟော်နန်းကို ပြန်လည်တည်ဆောက်တာဟာ သျှမ်းလူထုရဲ့ စိတ်ကို ပြန်လည်ကုစားပေးပြီး သျှမ်းလူထုရဲ့ ထောက်ခံမှုကို လိုချင်လို့လားဆိုတာ မေးခွန်းထုတ်စရာဖြစ်နေပါတယ်။ တခေတ်တခါက...