Pogawędnik Filozoficzny

Zapraszamy na opowieść o humanistyce – jej specyfice i zadaniach jakie pełni. O humanistyce, o której być może zapominamy, zapatrzeni w techniczne nowinki i porwani przez pęd nowoczesnego świata. Humanistyka z reguły nie przynosi zysków, nie gwarantuje zawodowego sukcesu, ale nie umiemy się bez niej obyć. Staramy się nie tylko uzasadnić jej istnienie, ale i wskazać na jej nieodzowność. Czy naprawd...

26 października opowiemy o humanistyce – o jej specyfice i zadaniach jakie pełni. O humanistyce, o której być może zapominamy, zapatrzeni w techniczne nowinki i porwani przez pęd nowoczesnego świata. Humanistyka z reguły nie przynosi zysków, nie gwarantuje zawodowego sukcesu, ale nie umiemy się bez niej obyć. Postaramy się nie tylko uzasadnić jej istnienie, ale i wskazać na jej nieodzowność. Czy n...

Zapraszamy na rozmowę o jednym z najważniejszych filozofów XX stulecia – Ludwiku Wittgensteinie .  Nasz Gość, profesor Rafał Gruszczyński z Katedry Logiki Instytutu Filozofii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, opowiada o pierwszej fazie twórczości tego nietuzinkowego myśliciela oraz o przełomowej książce pt. „Traktat logiczno-filozoficzny”. Gawędzimy o logicznym dziedzictwie „Traktatu”, za...

5  października zapraszamy na rozmowę o jednym z najważniejszych filozofów XX stulecia – Ludwiku Wittgensteinie.  Nasz Gość, profesor Rafał Gruszczyński z Katedry Logiki Instytutu Filozofii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, opowie nam o pierwszej fazie twórczości tego nietuzinkowego myśliciela oraz o przełomowej książce pt. „Traktat logiczno-filozoficzny”. Będzie mowa o logicznym dziedzic...

Rozmowa z czwórką bardzo utalentowanych osób: Niną Czają, Jakubem Jagielskim, Lilianną Kłos i Łukaszem Krasoniem – młodymi adeptkami i adeptami sztuki teatralnej z Akademii Teatralnej im. A. Zelwerowicza w Warszawie Filią w Białymstoku.  Gawędzimy o tym, na czym polega specyfika pracy aktorów lalkowych, jak ożywia się nieżywe postaci, jak wypracowuje się ich charakter i z jakimi wyzwania się to wi...

Zapraszamy na krótką wakacyjną pogawędkę o ty, co czeka nas latem, co działo się w minionym roku w „Pogawędniku”, dlaczego robimy krótką przerwę, choć wciąż o Was myślimy oraz o naszych planach na jesień. Dziękujemy za wsparcie naszym wiernym Patronom i Patronkom: Andrzejowi Dziedzicowi, Marcinowi Lorancowi, Robertowi Małeckiemu, Maciejowi Michałowskiemu, Marcinowi Sadłowskiemu, Annie Waw oraz gru...

Tym razem rozmawiamy o religii i przemocy. Nasz Gość, dr Antoni Torzewski (UKW w Bydgoszczy) opowiada o sceptycyzmie, tolerancji, śmierci Boga i miłości, czyli o religii postmetafizycznej. Jest to filozoficzny koncept, osłabiający niektóre roszczenia religi, która dążyć ma do tego, żeby na pierwszym miejscu postawić działanie wobec drugiego człowieka. Omawiane w rozmowie obrazy to: “ Pokłon Trzech...

Zapraszamy na rozmowę o doskonałości . Ale nie byle jakiej, bo doskonałości naukowej . Naszym Rozmówcą jest dr Jakub Krzeski (IF UMK), badacz teorii krytycznej, filozofii nauki, ontologii politycznej oraz filozofii społecznej miary i kwantyfikacji.  Pochylamy się nad raportem pt. „ Narodziny dyskursu doskonałości naukowej z ducha terapii szokowe j”, który Zespół w składzie Jakub Krzeski, Olga Łoje...

Zapraszamy do wysłuchania opowieści o pewnym poszlakowym procesie, mającym udowodnić oryginalność słynnej tezy immaterialiistycznej.  W 1710 roku George Berkeley ogłosił swój "Traktat o zasadach poznania ludzkiego", w którym dowodził, że materia nie istnieje.  Trzy lata później mało znany duchowny na angielskiej prowincji Arthur Collier opublikował niewielkie dziełko "Clavis univers...

Zapraszamy na rozmowę o literaturze kryminalnej, nie tylko hiszpańskiej i iberoamerykańskiej. Naszą Rozmówczynią jest dr Magdalena Tosik z Katedry Literatury Włoskiej i Hiszpańskojęzycznej Instytutu Literaturoznawstwa UMK. Dr Tosik opowiada o hiszpańskim pisarzu Manuleu Vázquezie Montalbánie , autorze serii o detektywie Pepe Carvalho, który pali w kominku książkami ze swojej biblioteki oraz  twier...

Zapraszamy na pogawędkę o nieco mniej znanym aspekcie filozofii Johna Locke’a .  Powszechnie znany jako teoretyk poznania i ojciec brytyjskiego empiryzmu, a także orędownik liberalizmu politycznego, tym razem objawia się jako filozof religii .  Próbujemy zastanowić się nad znaczeniem jego próby pogodzenia wiary i rozumu, korzystając z tego, że stara się pisać o tych zawiłych kwestiach niezwykle zr...

Zapraszamy na pierwszy odcinek PF w siódmym roku naszej działalności, bo oto stuknęło nam sześciolecie. Ale to nic wobec dostojnego jubileuszu 25-lecia działalności naszych Rozmówców: Joanny Górskiej i Rafała Góralskiego z Galerii Rusz - inicjatywy artystycznej, która przez ostatnie dwadzieścia pięć lat na stałe wrosła w tkankę naszego miasta. Gawęzimy o tym, jak eksponuje się sztukę w sferze publ...

Zapraszamy na pogawędkę z Adamem Kowalkowskim , który oprócz tego, że jest doktorantem historii w Akademii Artium Humaniorum (Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych, Teologicznych i Artystycznych UMK), pracuje także w Muzeum Okręgowym w Toruniu – Muzeum Twierdzy Toruń . Jest więc najlepszą osobą do tego, by opowiedzieć nam o fortyfikacjach naszego miasta, o których nie tylko turyści, ale i mieszk...

Gawędzimy z Dr. Jackiem Kołtanem , filozofem i politologiem, od 2008 roku związanym z Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku. Głównym tematem jest najnowsza monografia naszego Gościa pt. „ Solidarność i nowoczesność. Przemiany pojęcia solidarności od rewolucji francuskiej do pokojowej rewolucji 1980 roku ”, ECS , Gdańsk 2025. To pierwsze wyczerpujące studium poświęcone idei solidarności, preze...

W ostatnim odcinku Pogawędnika Filozoficznego w roku 2025 rozmawiamy o  pierwszych dniach pełnoskalowej wojny w Ukrainie  z docent Zofią Butko ,  prodziekan Wydziału Filologicznego ds. współpracy z zagranicą Charkowskiego Uniwersytetu Narodowego im. Wasyla Karazina .  Głównym tematem rozmowy jest studencki projekt " Dziennik czasów wojny " opisujący doświadczenia młodych ludzi po napaści...

Zapraszamy na rozmowę o rodzimowierstwie . Naszym Gościem jest prof. Piotr Grochowski z Katedry Kulturoznawstwa Instytutu Nauk o Kulturze UMK, autor głośnej książki pt. „ Polskie rodzimowierstwo. Dziedzictwo przedchrześcijańskich Słowian w świecie późnej nowoczesności ”, Toruń 2025. Gawędzimy o wierze dawnych Słowian, kontrowersjach z związanych z jej rekonstrukcją. Próbujemy odpowiedzieć na pytan...

Zapraszamy na pogawędkę o Hugonie Ballu – artyście, filozofie, publicyście, poecie, teologu, mistyku i współtwórcy dadaizmu.  Naszą Rozmówczynią jest dr Magdalena Krasińska z Wydziału Filozofii Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, autorka książki Rewolucja smutku. Hugo Ball i dadaistyczna estetyka odkupienia, Bydgoszcz, 2025 . Rozmawiamy o szwajcarskim kabarecie, artystycznym ruchu Dada...

Zapraszamy do naszego etycznego laboratorium. Przed dekadą, gdy ukazała się książka Sześć cnót mniejszych , którą przygotowaliśmy z Piotrem Domerackim i Marcinem Jaranowskim (Instytut Filozofii UMK w Toruniu), obiecaliśmy sobie, że spróbujemy napisać część drugą, poświęconą mniejszym przywarom. Od dłuższego czasu borykamy się z tym pomysłem, który okazał się trudniejszy niż nam się na początku wyd...

 W odcinkach O genius loci , czyli wycieczce do Chełmna | PF 97 oraz O mieście, które zadaje pytania | PF 104 próbowaliśmy zmierzyć się z ideą miasta na przykładzie Chełmna i Wałbrzycha.  Teraz chcieliśmy wysłuchamy kogoś, kto bada idęę miasta od strony tzw. marki. Naszym Gościem jest dr Michał Grala z Instytutu Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Wrocławskiego, badacz i specjalis...

Rozmawiamy z red. Agnieszką Lichnerowicz , związaną z Radiem TOK FM, w którym  prowadzi m.in. programy „Światopodgląd” i „Wieczorem”. Specjalizuje się w tematyce międzynarodowej oraz w zagadnieniach transformacji społecznych, polityki historycznej i ideologii gospodarczych. Nasza Gościni jest autorką książki pt.  Idzie wojna? Spodziewaj się najlepszego, przygotuj na najgorsze , która jest zbiorem...

Zapraszamy na trzeci i ostatni odcinek z cyklu pogawędek na tematy Olimpiady Filozoficznej 2025 . Tym razem gościmy dr. hab. Marka Nowaka z Zakładu Filozofii Religii Wydziału Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego, opiekuna naukowego tematu nr 11:  "Księgi święte i ich interpretacja. Czy można interpretować księgi święte? Jakie są stosowane metody? A może wszelka interpretacja jest zabroniona?...

Zapraszamy na kolejną dyskusję o XXXVIII Olimpiadzie Filozoficznej 2025.  Tym razem rozmawiamy o temacie nr 8 :  Czy zgadzasz się z myślą Elzenberga, że: „śmierć w żaden sposób sama przez się nie jest nieszczęściem, tak samo jak życie samo w sobie nie ma żadnej wartości” Opiekun naukowy: dr hab. Kinga Kaśkiewicz, prof. UMK. W dyskusji udział biorą: Piotr Domeracki, Marcin Leźnicki, Dawid Wincław i...

Zapraszamy do krótkiego rozwinięcia tematu XXXVIII Olimpiady Filozoficznej. Chcemy naszą pogawędką pomóc Uczestniczkom i Uczestnikom tej edycji  przygotować się do pierwszego etapu konkursu. Tematu nie wyczerpujemy – ledwie sygnalizujemy niektóre jego elementy. Omawiamy temat nr 10: Niezależnie od postępu technicznego i nowych wyzwań związanych z tzw. sztuczną inteligencją, w mocy pozostaje klasyc...

Zapraszamy na pogawędkę o pewnym irlandzkim filozoficznym skandaliście.   Znany jest tylko jeden portret Johna Tolanda (1670-1722), uważanego dziś za najwybitniejszego irlandzkiego filozofa. Urodzony i wychowany na irlandzkim półwyspie Inishowen, podróżował po jedenastu stolicach Europy. Władał dziesięcioma językami, a mimo to nieustannie fascynował się swoim ojczystym językiem gaelickiem, którego...

Zapraszamy na wycieczkę do Olenderskiego Parku Etnograficznego w Wielkiej Nieszawce koło Torunia. Kim byli Olendrzy? Dlaczego i kiedy przybyli do Polski? Czego tu szukali i co po sobie zostawili? Jak układały się ich relacje z okoliczną ludnością? Kiedy i dlaczego zniknęli z naszego kraju? Na te wszystkie pytania próbujemy odpowiedzieć z naszą Przewodniczką – Joanną Sójką , historyczką sztuki i mu...