Dönemler Arası: Kanonlar ve Karşı Sesler

Kanonlar ve Karşı Sesler’in bu haftaki bölümünde sanat tarihçisi konuğum Nurdan Yıldırım ile II. Dünya Savaşı sonrasında sanatın merkezinin Paris’ten Amerika’ya kayma sürecini, dönemin sosyo-politik ve ekonomik dinamikleriyle birlikte ele aldık. Amerikan soyut dışavurumculuğunun yükselişini ve bu akımın arkasındaki CIA ile MoMA gibi kurumların oynadığı ideolojik rolleri, kültürel hegemonya savaşı...

Perspektifin yalnızca teknik bir keşif değil, Rönesans’ın dünyayı algılama biçimini yansıtan kültürel bir bakış olduğunu ele alırken; ölçü, uyum ve oran üzerine kurulu bu düzenin içinde; Bosch’un tekinsiz dünyası ve Parmigianino’nun bozulan formları üzerinden, her kanonun kendi çatlaklarını ve karşı seslerini de yarattığına değiniyoruz.  

Bir önceki bölümde kısaca değindiğimiz, çoğu zaman karanlık olarak anılan Orta Çağ’ın dini ve siyasi arka planını bir kenara bırakıp, bu çağı müzikal açıdan nasıl anlamamız gerektiğini ve bugün “gelişim” dediğimiz birçok şeyin ilk adımlarının nasıl atıldığını konuğumuz Ozan Karagöz ile konuşuyoruz.  

Konuğumuz gotik arp sanatçısı Ozan Karagöz ile kilisenin merkezinde, dini yasaların yaşamın her alanına sirayet ettiği Orta Çağ'ın, ilahiler dışındaki ezgilerini, tek seslilikten çok sesliliğe geçişi ve trubadurları konuşuyoruz.  

Antik Yunan’ın kanonik yasayı nasıl inşa ettiğini, Platon’un İdeal Devlet’inde müziğe biçtiği rolü ve uyguladığı sansürü ele alırken; ethos teorisinin Antik Yunan müziği ve çalgılarındaki yansımalarını, Apollon ve Dionysos kültleri üzerinden örneklerle inceliyoruz.

Antik Yunan’dan 20. yüzyıla kadar Batı sanatında, plastik sanatlarda ve müzikte önemli dönüm noktalarını konuşacağımız Dönemler Arası: Kanonlar ve Karşı Sesler 'in ilk bölümünde 'Kanon nedir?' ve 'Batı sanatındaki kanonların temeli nereye dayanır?' gibi sorulara kısa cevaplar veriyor; önümüzdeki bölümlerde nelerin bizleri beklediğine değiniyoruz.