Tell Me Why เรื่องนี้มีอยู่ว่า...

อีพีนี้เราจะมาพูดถึงเรื่อง U-curve of happiness กัน ซึ่งกราฟตัวยูแห่งความสุขนี้ หมายถึง สุขภาวะทางจิตของมนุษย์ตลอดชีวิต ซึ่งจะเป็นไปตามลักษณะของกราฟรูปตัวยู (U-shape) ขนาดใหญ่ โดยจะมีความสุขมากที่สุดในช่วง 20- 30 ปี หลังจากนั้นความสุขจะลดลงเรื่อย ๆ และไปแตะจุดต่ำสุดที่อายุประมาณช่วง 40 ปี แต่เมื่อหันมามองสังคมในความเป็นจริงทำไมสมัยนี้คนรุ่นใหม่ในวัยเลขสองกลับมีความสุขต่ำลง ในขณะที่วัยเลขสี่ หลายคน...

เราเติบโตมากับคำสอนว่า “ความพยายามอยู่ที่ไหน ความสำเร็จอยู่ที่นั้น” แต่ในโลกความจริง คนที่ขยันมักไปถึงเป้าหมายจริงหรือไม่ หรือแท้จริงแล้วยังมีตัวแปรอื่นที่ส่งผลทำให้คน ๆ นึงประสบความสำเร็จไม่แพ้กัน?

การตัดสินใจหลายอย่างของเราถูกขับเคลื่อนด้วย “บรรทัดฐานทางสังคม” มากกว่าที่คิด ส่งผลให้หลาย ๆ ครั้งคนเรารู้สึกไม่มีความสุข Tell Me Why ตอนนี้ชวนตั้งคำถามว่าทำไม บรรทัดฐานทางสังคม ส่งผลต่อความคิดของเราและการหลุดจากกรอบเหล่านี้เป็นไปได้ไหม?

การเปิดคาสิโนในไทยอาจส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของประชาชนมากกว่าการเปิดในประเทศอื่นจริงหรือ วันนี้ Tell Me Why จะชวนคุณผู้ฟังมาขบคิดถึงเรื่องของการเปิด entertainment complex ที่มีคาสิโนเป็นส่วนหนึ่งว่าถึงแม้จะส่งผลดีต่อเศรษฐกิจของประเทศไทย แต่ในเชิงของพฤติกรรมของคนในสังคมจะส่งผลอย่างไรเมื่อเทียบกับประเทศอื่นที่มีคาสิโนแต่มีบริบทของสังคมและมีกฎหมายที่แตกต่างออกไป

เคยไหม เวลารู้สึกเบื่อ มือก็เริ่มคว้าโทรศัพท์ เปิดตู้เย็น หรือแม้แต่ลุกขึ้นมาจัดบ้าน Tell Me Why เราจะชวนคุณมาสำรวจกับสิ่งที่เรียกว่าด้วย “ความเบื่อ” ทำไมมนุษย์เราเวลารู้สึกเบื่อ ต้องหาอะไรสักอย่างทำ ความเบื่อเป็นสิ่งที่แย่หรือไม่ แล้วเราจะใช้ความเบื่อของเราให้เป็นประโยชน์อย่างไร

พอพูดถึงความโลภ หลายคนอาจเคยสงสัยว่าจริง ๆ แล้วมนุษย์เรามีความโลภมากจริงหรือไหม ความโลภนั้นขึ้นอยู่กับปัจจัยอะไรบ้าง แล้ว Civic honesty คืออะไร สามารถนำมาอธิบายเรื่องความโลภได้อย่างไร Tell Me Why เอพิโสดนี้จะชวนมาหาคำตอบ

เป็นความจริงที่ว่า "ความสำเร็จ" ไม่ว่าจะธรรมดาหรือใหญ่โตก็ล้วนควรค่าแก่การเฉลิมฉลองทั้งสิ้น แต่จริง ๆ แล้วเราควรฉลองกับความสำเร็จทุก ๆ ความสำเร็จ ถึงแม้สิ่ง ๆ นั้นจะไม่ได้ใหญ่โตอะไรมากก็ตามไหม Tell Me Why จะชวนมามองในอีกมุมหนึ่ง ภายใต้ความธรรมดานั้นอาจทำให้เราตกอยู่ใน The Mediocrity Trap (กับดักความธรรมดา) ซึ่งอาจส่งผลเสียต่อการทำงานก็เป็นได้...

เมื่อพูดถึงความตาย คนส่วนใหญ่มักมองว่าเป็นสิ่งที่ไม่อยากให้เกิด  อย่างไรก็ดี สิ่งที่หนีไม่พ้นก็คือคำถามที่ว่า แล้วการวางแผนสำหรับ "การจากไป" มีความสำคัญมากน้อยเพียงใด Tell Me Why จะชวนมาพูดถึงกรณีของ Daniel Kahneman นักจิตวิทยาชื่อดัง ผู้เขียนหนังสือ Thinking, Fast and Slow ที่ได้ตัดสินใจจากโลกนี้ไปด้วยวิธี "การุณยฆาต"

งานที่ใช่หรือเงินที่ชัวร์? เคยเจอทางแยกที่ต้องเลือกระหว่าง "งานที่รัก" กับ "งานที่รวย" ไหม Tell Me Why จะชวนมาคุยและแชร์มุมมองผ่านประสบการณ์และงานวิจัยที่จะช่วยวัยทำงานในการตัดสินใจเรื่องการทำงาน

ทำไมบุคคลในแวดวงวิชาการที่เป็นต้นแบบแห่งความรู้ถึงหันไปสู่การทุจริตทางวิชาการ (academic fraud) Tell Me Why จะชวนไปสำรวจถึงสาเหตุและโครงสร้างเบื้องหลังที่ทำให้นักวิชาการบางคนตัดสินใจทุจริตงานวิจัย แล้วจะมีวิธีไหนบ้างไหมที่จะทำให้การทำงานวิจัยของนักวิชาการมีความโปร่งใสมากขึ้น

"Most people prefer the certainty of misery to the misery of uncertainty" ทำไมคนเราหลาย ๆ คนอยากลาออกจากงานที่ทำอยู่ แต่กลับทำจริง ๆ ไม่ได้สักที Tell Me Why episode นี้จะชวนมาทำความเข้าใจจิตวิทยาที่อยู่เบื้องหลังความคิดของคนเราที่ทำให้การลาออกจากงานที่ทำให้ทุกข์ทนมาเป็นเวลานานเป็นเรื่องยาก

"นามสกุลมีความสำคัญมากแค่ไหน?" เวลาที่ AI ตัดสินใจเกี่ยวกับคน เช่น จะจ้างงานคน ๆนี้ดีไหม จะให้ลูกของคน ๆ นี้เรียนโรงเรียนแบบไหน คุณคิดว่า AI จะให้น้ำหนักกับคนที่มีนามสกุลชื่อเสียงในสังคมมากกว่าคนที่มีนามสกุลธรรมดา ๆ หรือไม่? Tell Me Why จะชวนมาหาคำตอบผ่านงานเปเปอร์ที่มีชื่อว่า "Algorithmic Inheritance: Surname Bias in AI Decisions Reinforces Intergenerational Inequality"

เราจะมาพูดถึงวิธีเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงานไปพร้อมกับการสร้างความสุขและความพึงพอใจในการทำงานให้กับคนที่ทำงานผ่านแนวคิดทางเศรษฐศาสตร์พฤติกรรม การเพิ่ม productivity ไปพร้อม ๆ กับความรู้สึกดีในการทำงานทำอย่างไร ร่วมหาคำตอบใน Tell Me Why อีพีนี้

"คอนเนคชันดีมีชัยไปกว่าครึ่ง" ประโยคนี้มีความเป็นจริงมากแค่ไหน คนที่มีคอนเนคชันดีจะมีโอกาสประสบความสำเร็จมากกว่าจริงหรือไม่ ไปหาคำตอบในอีพีนี้กัน

ในตอนนี้เราจะพูดถึงพฤติกรรมและจิตวิทยาที่อยู่เบื้องหลังความล้มเหลวในการออมเงิน พร้อมทั้งเคล็ดลับที่จะสร้างแรงจูงใจในการเก็บออมเงินผ่านการคำนวณดอกเบี้ยทบต้น

การให้เงินฟรีจะส่งผลกระทบกับคนอย่างไร สิ่งนี้จะทำให้คนมีความสุขในชีวิตมากขึ้นไหม แล้วระหว่างเงินฟรีกับเงินที่หามาเอง คนเราจะมีการใช้เงินต่างกันหรือไม่ Tell Me Why ชวนมาหาคำตอบผ่านงานวิจัยทางเศรษฐศาสตร์พฤติกรรม

เวลาเราเห็นคนที่มีความเชื่อผิด ๆ หรืออาจกำลังเชื่อในสิ่งที่ไม่ถูกต้อง เราจะทำอย่างไรให้เขาคนนั้นเปลี่ยนใจและเปิดใจกลับมาเชื่อสิ่งที่ถูกต้องดี?

เศร้าจริงหรือเศร้าปลอม? Tell Me Why ชวนมารู้จักกับคำว่า "โศกาสาไถย" หรือ "sadfishing" พฤติกรรมการโพสต์หรือแชร์เนื้อหาที่มักเป็นเรื่องส่วนตัวที่แท้จริงแล้วไม่ใช่การระบายความทุกข์แต่เป็นการเรียกร้องความสนใจ

กระแสการย้ายประเทศของคนไทยนั้นมีมาเป็นระลอกและมีมาอย่างต่อเนื่อง จะเห็นได้จากกลุ่มในเฟซบุ๊กย้ายประเทศที่มีคนเข้าร่วมกลุ่มกว่าหนึ่งล้านคน แสดงให้เห็นว่ามีคนไทยจำนวนไม่น้อยที่มีความต้องการไปเริ่มต้นชีวิตใหม่ที่ประเทศอื่น แล้วการได้ย้ายไปอยู่ประเทศที่ตัวเองอยากอยู่ จะทำให้คนเรามีความสุขมากขึ้นจริงไหม Tell Me Why ชวนมาหาคำตอบโดยใช้มุมมองทางจิตวิทยาและเศรษฐศาสตร์พฤติกรรม ร่วมกันเจาะลึกถึงการตัดสินใจครั...

เพราะอะไรคนถึงโดนมิจฉาชีพหรือสแกมเมอร์หลอกลวง Tell Me Why ชวนมาหาคำตอบทางจิตวิทยา แล้วเราจะรับมือและระวังตัวอย่างไรไม่ให้ตกเป็นเหยื่อ

ถ้ามีคนทำนายว่าอีกสองวันหิมะจะตก แล้วมันเกิดขึ้นจริง ๆ คุณคิดว่าคน ๆ นี้เป็นคนที่ทำนายเก่งหรือไม่? . Tell Me Why ชวนมาหาคำตอบ จริงหรือไหมที่ว่า คนที่สามารถทำนายเหตุการณ์ที่มีความไม่แน่นอนสูง หรือดูเหมือนจะทำนายได้ยาก แต่กลับทำนายถูกต้อง มักจะไม่ใช่คนที่เก่งในการทำนายอนาคตโดยทั่วไป

หลายครั้งที่เราเจอเรื่องที่ทำให้เราเจ็บปวด แต่เวลาต่อมาก็สามารถฟื้นตัวกลับสู่สภาวะจิตใจปกติเหมือนเดิมได้ Tell Me Why จะชวนมารู้จักกับระบบภูมิต้านทานความผิดหวังทางจิตวิทยาที่เรียกว่า "Psychological Immune System" ที่ทำให้เราฝ่าวิกฤตทางด้านจิตใจมาได้โดยที่เราไม่รู้ตัว

หลาย ๆ คน เมื่อเดินทางมาถึงจุด ๆ หนึ่งของชีวิตในวัย ๆ หนึ่ง บางครั้งอาจมีความรู้สึกอิ่มตัว ไม่พอใจ มีความกดดัน และความไม่สมหวังกับชีวิตในเรื่องต่าง ๆ  ซึ่งบางคนอาจจะเรียกกันว่า Midlife Crisis หรือ "วิกฤตวัยกลางคน" แล้วสิ่งที่ว่านี้มีจริงหรือไม่ หรือเป็นสิ่งที่คนเชื่อ ๆ ตามกันไป Tell Me Why จะชวนมาหาคำตอบและวิธีรับมือ

 มิติของความสุขมีอะไรบ้าง แต่ละมิติแตกต่างกันอย่างไร แล้วเราจะสามารถนำความสุขแต่ละมิติมาประยุกต์ใช้ในชีวิตจริงอย่างไรให้มีความสุขมากขึ้น 

เคยสังเกตไหมว่า ในการแข่งขันกีฬา นักกีฬาที่ได้เหรียญทองแดงมักจะดูมีความสุขมากกว่าคนที่ได้เหรียญเงิน เพราะเหตุใดจึงเป็นเช่นนั้น ทั้ง ๆ ที่เหรียญเงินน่าจะดีกว่าแท้ ๆ แต่คนได้เหรียญทองแดงกลับดีใจมากกว่า Tell Me Why จะชวนมาหาคำตอบผ่านแนวคิดทางจิตวิทยาที่เรียกว่า "Counterfactual Thinking"