Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

To jeden z najważniejszych głosów amerykańskiej literatury. Pierwsza i jak dotąd jedyna czarnoskóra pisarka, która została uhonorowana literacką Nagrodą Nobla. Bohaterką tego odcinka Raportu o książkach jest Toni Morrison. Powieść, o której dziś porozmawiamy, zadedykowała 60 milionom i więcej. 60 milionów i więcej to liczba zniewolonych ludzi – tych z przeszłości, teraźniejszości i przyszłości. W...

W niedzielę w Szwecji wybory powszechne. Po czterech latach rządów prawicy Szwedzi ograniczyli migrację i podjęli zdecydowaną walkę z gangami, które paraliżowały życie w wielu miastach. Dlaczego zatem rząd Ulfa Kristerssona nie jest pewny wygranej? Jaką rolę w wyborach odegra antyimigrancka partia Szwedzcy Demokraci? Co ma Szwedom do zaproponowania koalicja socjaldemokratyczna? I jakie znaczenie w...

Ukraiński Prokurator Generalny podał się do dymisji w związku z dochodzeniem Narodowego Biura Antykorupcyjnego Ukrainy (NABU) i Specjalnej Prokuratury Antykorupcyjnej (SAP). Rusłan Krawczenko złożył rezygnację po spotkaniu z prezydentem Zełenskim. Wcześniej NABU przeprowadziło rewizję w biurze Krawczenki związaną z podejrzeniami o istnienie grupy przestępczej w biurze Prokuratora. Na jej czele mia...

Bohaterką tego odcinka jest znakomita nigeryjska pisarka Chimamanda Ngozi Adichie. W swojej najnowszej powieści „Bilans snów” kreśli historie czterech kobiet, których losy splatają się w skomplikowany, pełen wewnętrznych sprzeczności i napięć krajobraz afrykańskiej tożsamości. „Trzeźwy realizm, ale naznaczony czułością. Portret przede wszystkim ludzki, a nie - ideologiczny, ponieważ ideologia zamy...

We wrześniu trzy wybory regionalne w Niemczech, pierwsze z nich w landzie Saksonia-Anhalt w niedzielę. Pokażą one siłę Alternatywy dla Niemiec, która cieszy się dziś wśród Niemców rekordową popularnością. Skąd bierze się ta popularność? Jak wygląda program AfD i czym byłoby utworzenie przez tę partię choćby jednego rządu regionalnego w RFN? Czy partie głównego nurtu mają realne narzędzia, by powst...

Islandczycy zagłosowali w referendum przeciwko wznowieniu rozmów w sprawie członkostwa tego kraju w Unii Europejskiej. Rozmowy były zawieszone od 2013 roku. Islandia jako kraj należący do Europejskiego Obszaru Gospodarczego przyjęła większość ustawodawstwa Unii nie mając realnie głosu w sprawie tworzenia tego ustawodawstwa. Dlaczego zatem Islandczycy zdecydowali się odrzucić szansę na pełne członk...

Co to za świat, w którym chowanie zmarłych, stawianie im grobu jest poza prawem? Co to za świat, w którym porodówki podobne są do kostnicy? Co to za świat, w którym miasta pełne są łysych kobiet, które sprzedają swoje włosy, żeby kupić jedzenie? Co to za świat, w którym ludzie zarażeni wirusem niepamięci muszą uciekać przez szczyty wysokich, nieprzyjaznych gór? Nie, nie są to obrazy wzięte z dysto...

W Ameryce Północnej wojna na cła. Stany Zjednoczone zwiększyły wysokość taryf na niektóre produkty importowane z Kanady o 50 proc. Donald Trump – który wcześniej mówił o tym kraju jako o potencjalnym 51. stanie USA – specjalnym dekretem zmienia nazwę jeziora Ontario na „Jezioro Ameryka”. Ottawa odpowiada jednak twardo, a premier Mark Carney mówi wprost: „zostaliśmy zaatakowani”. Analitycy przewidu...

"Żaden początek nie może się wydarzyć bez użycia przemocy”; „Wszelkie braterstwo, do jakiego zdolni są ludzie, wyrasta z bratobójstwa”; „Każda stworzona przez ludzi organizacja polityczna ma swe źródło w zbrodni” - tak pisała Hannah Arendt, wybitna myślicielka, filozofka, badaczka polityki, pamięci, zła i przemocy w życiu narodów. Państwa narodowe, również te, które dziś z dumą wyznają filozo...

Malta to kraj niewielki, by rzec – malutki. Tysiąc razy mniejszy od Polski. Ale historię ma olbrzymią. I gdyby chcieć znaleźć miarę, która najlepiej oddałaby charakter tej wyspy, byłoby nią zagęszczenie historii na metrze kwadratowym. To zagęszczenie historii, którą od tysiącleci budowali Fenicjanie, Arabowie, joannici, Francuzi, Brytyjczycy… Kto wie, może też olbrzymi i kosmici, wybrzmiewa w języ...

Mychajło Fedorow - popularny wśród Ukraińców były minister obrony - wezwał do zorganizowania wyborów prezydenckich. Wyzwanie rzucone Zełenskiemu tłumaczy korupcją oraz „systemowym kryzysem władzy”. Niemal równocześnie służby antykorupcyjne ogłosiły istnienie kolejnego układu przestępczego obejmującego urzędników związanych z prezydentem. Po doniesieniach prasy Zełenski zdymisjonował wiceszefową sw...

Memento Mori Dance Club to nazwa kolektywu muzycznego zawiązanego przez pszczelarzy, punkrockowców, twórców kultury, a przede wszystkim – przez sąsiadów z jednej z podolsztyńskich gmin. Badają oni związki między polskim tradycyjnym śpiewem religijnym a taneczną muzyką minionych wieków. Przez lata, od Roztocza po Podlasie, szukali pieśni religijnych, poznawali wiejskich muzyków. A potem odkryli, że...

Trzy dni przed śmiercią Paul Auster zwrócił się do swojej żony Siri Hustvedt ze słowami: „Chcę wrócić jako duch”. Paul Auster, jeden z najsłynniejszych amerykańskich pisarzy, zmarł w pokoju pełnym książek i światła w ukochanym domu pary na Brooklynie, dzielnicy, która tak często wracała w jego powieściach. Siri Hustvedt, także znakomita pisarka, po śmierci ukochanego zaczęła pisać „Księgę duchów”,...

Premier Izraela odrzuca 15-punktowy plan pokojowy dla Gazy. Benjamin Netanyahu zapowiada, że Izrael nie wycofa się z Gazy dopóki nie nastąpi całkowite rozbrojenie Hamasu. Rośnie liczba ataków osadników na Zachodnim Brzegu, od początku roku 76 Palestyńczyków zostało tam zabitych przez żołnierzy lub osadników. Jemeńscy Huti dokonali kolejnego ataku na statek na Morzu Czerwonym. Od kilku tygodni Huti...

Dziś porozmawiamy o tożsamości narodowej – i to bardzo specyficznej, w zasadzie historycznej i już nieistniejącej, choć ciągle obecnej w naszym polskim imaginarium. O Kresach porozmawiamy i o tym, kim byli ich mieszkańcy. Zmierzymy się – mam nadzieję – z kilkoma najbardziej żywotnymi mitami dotyczącymi Kresów Wschodnich. Jeden głosi, że była to arkadia, kraj mlekiem i miodem płynący, wielokulturow...

Wyobraźmy sobie… że II wojny światowej nie było, bo Hitler przegrał, zanim zdążył się na dobre rozkręcić, i kurz po wznieconym konflikcie opadł już w 1939 roku… Nie było więc Holocaustu ani nowego podziału Europy, który nigdy nie dokonał się w Jałcie. Nie było zimnowojennej rywalizacji między Związkiem Radzieckim a Stanami Zjednoczonymi, a Kresy nigdy nie oderwały się od Polski… Ale zaraz! Nie mus...

Rosja przeprowadziła trzy zmasowane ataki rakietowe na Kijów w ciągu tygodnia. Władze Ukrainy alarmują, że obrońcom nie udało się przechwycić żadnej z 24 rakiet balistycznych wystrzelonych w środę przez Rosję. Prezydent Zełenski apeluje o przyspieszenie dostaw broni dla Ukrainy, a prezydent Trump zaprzecza, jakoby Amerykanie mieli niedostatek amunicji, i zapowiada ściganie sprawców wycieków, wedłu...

Nie ma w Polsce drugiego takiego miejsca, bo nie ma też drugich takich gór. Od XIX wieku po czasy współczesne Zakopane jest symbolem odpoczynku i czasu wolnego. W najbardziej oblegane weekendy w mieście i jego okolicach przebywa jednocześnie ponad 200 tysięcy turystów - niemal dziesięć razy więcej niż mieszkańców. W tym odcinku „Sezonu nieogórkowego” porozmawiamy o Zakopanem nie w kontekście gór,...

„Kim był prozaik i eseista, który przesunął mentalną granicę między Wschodem a Zachodem, choć sam uważał się jedynie za „hedonistę zmuszonego żyć w świecie upolitycznionym ponad wszelką miarę”?” - pyta Aleksander Kaczorowski, biograf Milana Kundery, w książce poświęconej życiu wielkiego czeskiego pisarza. Na to pytanie nie ma łatwych odpowiedzi - w każdej drzemie bowiem jakiś paradoks. Oto kilka p...

Tysiące migrantów z Maroka wdarło się na teren Ceuty, hiszpańskiej enklawy w północnej Afryce. Służby graniczne nie były w stanie opanować sytuacji, władze w Madrycie wysłały wojsko do Ceuty. Minister spraw wewnętrznych obarczył odpowiedzialnością za kryzys gangi dokonujące przerzutu ludzi do Europy. Włoska premier Giorgia Meloni zapowiedziała zawieszenie działania zasad strefy Schengen wobec Hisz...

Kim jest profiler i czym się zajmuje? Jak biegli psychologowie zaglądają w umysł niepoczytalnego sprawcy? I czym jest niepoczytalność? Gościem tego odcinka jest Jan Gołębiowski – profiler, psycholog kryminalny i biegły sądowy. Samo słowo „profiler”budzi zainteresowanie zwłaszcza wśród wielbicieli kryminałów i podcastów true crime: to biegły, który tworzy profil nieznanego sprawcy. Ale nasz gość ma...

To opowieść, która wraca do nas od 3 tysięcy lat. W różnych odsłonach i pod różnymi postaciami. W zależności od czasu i miejsca ujawnia różne sensy. Głód odczytywania na nowo historii herosa, który nie mógł wrócić do domu, pojawiał się najczęściej w momentach próby naszej cywilizacji. Nic więc dziwnego, że „Odyseja” tak bardzo nas dziś porusza. Porusza i dzieli – bo czy, kłócąc się o Homera, nie r...

Prezydent Zełenski dokonuje zmiany na stanowisku naczelnego dowódcy Sił Zbrojny Ukrainy. Odchodzi generał Syrski, w jego miejsca mianowany został generał Mychajło Drapaty. W tle konflikt prezydenta z odwołanym wcześniej ze stanowiska ministrem obrony Mychajło Fedorowem. Ukraińcom ta decyzja się nie podoba, na ulicach Kijowa i innych miast miały miejsce protesty.  Dlaczego Zełenski odwołał jednego...

Co zęby mówią o człowieku? Dlaczego ich leczenie jest tak drogie? Czy zdrowy, biały uśmiech stał się dziś wyznacznikiem statusu społecznego? W kolejnym odcinku „Raportu - sezonu nieogórkowego” porozmawiamy o dziedzinie medycyny, która na całym świecie jest coraz bardziej zaawansowana, a jednocześnie dla wielu osób coraz mniej dostępna. W Polsce ponad 65 procent pacjentów leczy zęby prywatnie, ale...

Zdominowany przez partię Tisza węgierski parlament nowelizuje konstytucję, wprowadzając radykalne zmiany w funkcjonowaniu najwyższych organów państwa, wymiaru sprawiedliwości oraz w zasadach stosowania najważniejszych ustaw. Parlament uchwalił między innymi przedterminowe zakończenie kadencji prezydenta kraju. Rządzący Węgrami Peter Magyar twierdzi, że posiada mandat do dokonywania tak radykalnych...