Prachatai Podcast

หมายเหตุประเพทไทยสัปดาห์นี้พูดคุยกับเก่งกิจ กิติเรียงลาภ จากคณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ชวนอ่านขั้วอุดมการณ์ทางการเมือง "อนุรักษนิยม เสรีนิยม สังคมนิยม" ไปจนถึง "ฝ่ายซ้าย ฝ่ายขวา" ทำความเข้าใจจุดยืนของพรรคการเมือง กลุ่มทางสังคมในสังคมโลกและสังคมไทย เหตุใดอนุรักษนิยม เสรีนิยม มองเรื่องเดียวกันแต่มีจุดยืนแตกต่างกัน และตัวเรามีจุดยืนอยู่ตรงไหนเมื่อเทียบกับอุดมการณ์ทางการเมืองขั้วต่างๆ และเมื่...

ติดตามประเด็นสังคมวิทยาทุนจีนข้ามชาติที่ลงทุนประกอบธุรกิจในไทยหลากหลายเฉด จากทุนจีนขาวถึงทุนจีนเทา ในหมายเหตุประเพทไทย [Live] "ทุนจีนเทาใกล้ฉัน"

หมายเหตุ: เนื้อหารายการเปิดเผยส่วนหนึ่งของสารคดี The Lost Princess (2024) หมายเหตุประเพทไทยสัปดาห์นี้ ชานันท์ ยอดหงษ์ และประภาภูมิ เอี่ยมสม รีวิวหลังชมสารคดี The Lost Princess (2024) ผลงานกำกับของ กรภัทร ภวัครานนท์ หลานสาวของ "เจ้ายาย" ผู้บันทึกช่วงชีวิตบั้นปลายของเจ้าดวงเดือน ณ เชียงใหม่ ในบริบทที่เจ้านายฝ่ายเหนือยังคงมีบทบาทในเชิงสังคมและวัฒนธรรม ขณะที่หมดอำนาจทางการเมืองไปแล้วนับตั้งแต่ยุคสยามผ...

"เรามักจะนึกว่ามนุษย์เราเป็นใหญ่ มีศักยภาพเป็นศูนย์กลางของทุกสิ่งทุกอย่าง ทำให้เรามีความฮึกเหิม มีความทะนงตัวที่จะควบคุมจัดการทุกอย่างของโลกใบนี้ แต่ว่าการมองแบบมนุษยวิทยาพ้นมนุษย์เริ่มทำให้เราเข้าใจมากขึ้นว่า จริงๆ แล้วเราไม่สามารถที่จะจัดการควบคุมโลกใบนี้ ได้อย่างเบ็ดเสร็จเด็ดขาดได้ ทำให้เราถ่อมตัวลงมามากขึ้น" 'มานุษยวิทยามหาสมุทร' ฟังดูเป็นสาขาที่ชวนสงสัยว่าคืออะไร ศึกษาอะไร  BookBar สนทนากับจั...

หมายเหตุประเพทไทยสัปดาห์นี้ขอร่วมส่งอำลาและรำลึกถึงการจากไปของอาจารย์ตุล คมกฤช อุ่ยเต็กเค่ง อาจารย์ประจำภาควิชาปรัชญา คณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร หรือที่โลกโซเชียลรู้จักในนาม "เชฟหมี" ยูทูปเบอร์รุ่นบุกเบิกแห่งรายการ "ครัวกากๆ" ทั้งนี้บทบาทของคมกฤชในโลกศาสนาและวิชาการ เป็นผู้สนใจและเผยแพร่ความรู้ในประเด็นศาสนาฮินดู พุทธศาสนาวัชรยาน เทพเจ้าจีน รวมทั้งส่งเสริมให้ความเชื่อทางศาสนาปรับตัวให้สอดคล...

"รักโรแมนติกมันจะสัมพันธ์ไปกับระบบของความเป็นทุนนิยม...มันมีภาวะของบริโภคนิยมซึ่งสอดคล้องไปกับความเป็นทุนนิยม คือคุณจะโรแมนติกไม่ได้ถ้าคุณไม่มีเงิน" ส่งท้ายเดือนแห่งความรักด้วยหนังสือ ‘รักสมัยใหม่ สังคมวิทยาความรัก’ #BookBar สนทนากับผู้เขียน วิลาสินี พนานครทรัพย์ จากคณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ชวนกะเทาะเปลือกความรักยุคใหม่ ความโรแมนติก บุพเพสันนิวาส ที่จะชวนให้คุณตั้งคำถามว่า...

หมายเหตุประเพทไทยสัปดาห์นี้ปองขวัญ สวัสดิภักดิ์ และต่อศักดิ์ จินดาสุขศรี พูดถึงนโยบายระหว่างประเทศของประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา 'โดนัลด์ ทรัมป์' ต่อประเด็นการผนวกกรีนแลนด์ และมาตรการขึ้นภาษีต่อเม็กซิโกและแคนาดา ว่ามีเบื้องหลังวิธีคิดอย่างไร พร้อมสำรวจภูมิหลังการขยายดินแดนและอิทธิพลในประวัติศาสตร์นับตั้งแต่สหรัฐอเมริกาก่อตั้ง ทั้งหมดนี้ติดตามได้ในรายการหมายเหตุประเพทไทย (Live) วันอาทิตย์ที่ 23 กุมภาพ...

ภาวิน มาลัยวงศ์ และชานันท์ ยอดหงษ์ ชวนคุยเรื่องการศึกษาวิชาศิลปศาสตร์ (Liberal arts) วิวัฒนาการที่เริ่มมาตั้งแต่สมัยกรีก ผ่านยุคตื่นรู้และการปฏิวัติอุตสาหกรรม มาจนถึงสมัยใหม่ และทิศทางในอนาคต ซึ่งล่าสุดเมื่อปี 2023 ที่สหรัฐอเมริกาตัดงบการศึกษาด้านศิลปศาสตร์ บางมหาวิทยาลัยอย่าง West Virginia University ก็ยกเลิกโครงการสอนวิชาศิลปศาสตร์มากกว่า 20 หลักสูตร และแนวโน้มของการศึกษาวิชาศิลปศาสตร์ในประเทศไท...

หมายเหตุประเพทไทยสัปดาห์นี้ชานันท์ ยอดหงษ์ และประภาภูมิ เอี่ยมสม พูดถึงเส้นทางอันยาวนานของการผลักดันกฎหมายสมรสเท่าเทียมซึ่งมีผลบังคับใช้แล้วตั้งแต่ 23 มกราคม 2568 อย่างไรก็ตามในประเด็นความเสมอภาคทางเพศของ LGBTQI+ ยังมีประเด็นผลักดันที่ท้าทาย ทั้งเรื่องกฎหมายคำนำหน้านาม ขจัดการเลือกปฏิบัติ นโยบายส่งเสริมด้านสาธารณสุข ฯลฯ นอกจากนี้การดำเนินนโยบายของรัฐยังต้องคำนึงถึงปัญหาและความจำเป็นต้องการของกลุ่ม...

หมายเหตุประเพทไทยสัปดาห์นี้พูดคุยกับลลิตา หาญวงษ์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ประจำภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พูดถึงพัฒนาการทัศนคติคนไทยต่อกับคนพม่าที่มีความเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา มิได้หยุดนิ่งในเรื่องสงครามเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2 แต่มีปฏิสัมพันธ์กันหลายมิติในยุคสมัยใหม่ตั้งแต่ความมั่นคง ผู้อพยพ ไปจนถึงประกวดนางงาม และโดยเฉพาะข้อถกเถียงล่าสุดเรื่องการไหล่บ่าเข้าเข้าสู่ตลาดแร...

ภาวิน มาลัยวงศ์ และชานันท์ ยอดหงษ์ พูดถึงบทบาทของอดีตประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา จิมมี คาร์เตอร์ (Jimmy Carter) ผู้ล่วงลับเจ้าของวาทะ "สิทธิมนุษยชนเป็นสิ่งสูงสุด" ผู้สนับสนุนสิทธิมนุษยชน ความเสมอภาคทางเพศ สิทธิสตรี และสิทธิ LGBTQ+ เคยเปิดทำเนียบขาวพูดคุยกับกลุ่ม LGBTQ+ เพื่อสะท้อนปัญหา ฯลฯ บทบาทคาร์เตอร์ยังเป็นต้นแบบให้กับประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกายุคหลังๆ ในประเด็นสิทธิมนุษยชนด้วย ทั้งหมดนี้ติดตามได้ใ...

หมายเหตุประเพทไทย [Live] พูดถึงจิมมี คาร์เตอร์ ประธานาธิบดีผู้มีอายุยืนยาวของสหรัฐอเมริกาซึ่งเพิ่งเสียชีวิตเมื่อ 29 ธันวาคมที่ผ่านมา คาร์เตอร์ดำรงตำแหน่งในช่วง 1977-1981 ในยุคหัวเลี้ยวหัวต่อก่อนสิ้นสุดสงครามเย็น และมีบทบาททางสังคมภายหลังสิ้นสุดวาระดำรงตำแหน่งประธานาธิบดี ทั้งนี้ผลงานการต่างประเทศของคาร์เตอร์ เขาได้ยุติปัญหาจำนวนมาก และมีความสำคัญอย่างยิ่งในปัจจุบัน อาทิ เจรจาสันติภาพระหว่างอิสราเอ...

“เด็กหลายคนพูดถึงสิ่งแวดล้อมและสุขภาพจิต ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญ แต่เราไม่ควรลืมว่าเยาวชนอีกหลายคนก็ลุกขึ้นมาเรียกร้องสิทธิทางการเมือง เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น และการแสดงออก แต่ทำไมเรื่องเหล่านี้กลับไม่ค่อยถูกพูดถึงในเวทีของรัฐ?”. มาร่วมฟังและสำรวจประเด็นเหล่านี้ใน Talk อะ Rights Podcast ตอนล่าสุดที่แอมเนสตี้ ประเทศไทยร่วมกับประชาไท มาชวนทุกคนแลกเปลี่ยนเรื่องนี้ไปกับ อันนา อันนานนท์ นักกิจกรรมเยาวช...

หมายเหตุประเพทไทยสัปดาห์นี้  ปองขวัญ สวัสดิภักดิ์ และชานันท์ ยอดหงษ์ แนะนำหนังสือ Never Forget National Humiliation (2012) ของเจิ้งหวัง ที่ชี้ให้เห็นว่าอัตลักษณ์ของจีนยุคใหม่ที่ก้าวขึ้นมาเป็นมหาอำนาจของโลก รวมถึงรูปแบบกำหนดนโยบายระหว่างประเทศแบบในปัจจุบันนั้น เป็นผลมาจากการออกแบบความทรงจำร่วมทางประวัติศาสตร์ที่พรรคคอมมิวนิสต์จีน ซึ่งปกครองแผ่นดินใหญ่นับตั้งแต่ปี 1949 ปลูกฝังอุดมการณ์จีนใหม่ผ่านการ...

ชวนย้อนไปสู่เหตุการณ์การต่อต้านคณะรัฐประหารของพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา เมื่อปี 2557 ยุคสมัยแห่ง 'การคืนความสุข' ลากยาวมาถึงการลุกขึ้นมาเรียกร้องความเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างของคนหนุ่มสาว ในการชุมนุมช่วงปี 2563  เราชวนเทวฤทธิ์ มณีฉาย อดีตบรรณาธิการบริหารสำนักข่าวประชาไท มาเล่าให้ฟังถึงสถานการณ์อันเข้มข้นและการทำงานข่าวในช่วงเวลาดังกล่าว #ประชาไทม์ #PrachaTime #prachatai #20ปีประชาไท #ประชาไท #podcas...

แอมเนสตี้คือใคร ใครคือแอมเนสตี้❓ . 🔍ร่วมหาคำตอบไปด้วยกัน ทำไมเราถึงต้องเข้ามาทำงานเพื่อนรณรงค์เพื่อผลักดันประเด็นสิทธิมนุษยชนในประเทศไทย ทุกคำตอบของคำถามมีอยู่ทั้งหมดใน Talk อะ Rights Podcast ตอนพิเศษ ที่เราจะชวนคุณมาคุย มาล้วงลึกถึงประวัติความเป็นมาของแอมเนสตี้ . เราจะพาคุณไปเจาะลึกเรื่องราวต่างๆ ไปกับคนวงใน ปิยนุช โคตรสาร ผู้อำนวยการแอมเนสเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ประเทศไทย และสมชาย หอมลออ ที่ป...

#TalkอะRightsPodcast #วันยุติโทษประหารชีวิตสากล #ยุติโทษประหารชีวิต #Amnesty #AmnestyThailand #humanrights  เพราะการมีชีวิตคือสิทธิขั้นพื้นฐานของทุกคน แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนลจึงรณรงค์เพื่อให้มีการยกเลิกโทษประหารชีวิต เพื่อเรียกร้องให้มีการปรับเปลี่ยนรูปแบบการลงโทษผู้ที่กระทำผิด พร้อมทั้งนำตัวผู้กระทำผิดเข้าสู่กระบวนการที่มีความเป็นธรรม🕯️ . และการประหารชีวิตเป็นการละเมิดสิทธิขั้นพื้นฐานของมนุษย...

หมายเหตุประเพทไทยสัปดาห์นี้พูดถึง Freedom Schools โรงเรียนทางเลือกของคนดำหรือชาวแอฟริกันอเมริกัน ซึ่งเกิดขึ้นในช่วงขบวนการเรียกร้องสิทธิพลเมืองในทศวรรษที่ 1960 โดยโรงเรียนเหล่าตั้งอยู่ในรัฐมิสซิสซิปปี มีเป้าหมายเพื่อส่งเสริมความเสมอภาคทางสังคม การเมือง และเศรษฐกิจให้กับชาวแอฟริกันอเมริกัน โรงเรียนเหล่านี้จะสร้างแรงบันดาลใจและช่วยส่งเสริมความเท่าเทียมของคนดำ แต่ก็เผชิญกับปัญหาใหญ่ เช่น ถูกชุมชนคนขา...

หลังเหตุการณ์ที่ตำรวจบุกจับปาร์ตี้เกย์เมื่อเร็วๆ นี้ จนคำว่า "ปลาหมึกแถวบน" ซึ่งเป็นศัพท์ที่กลุ่ม LGBTQ+ ใช้แทนกลุ่มเกย์ที่มีคุณสมบัติ รูปลักษณ์ สถานะเป็นที่ต้องการของตลาด ฯลฯ กลับมาเป็นประเด็นโต้เถียงกันอีกครั้ง หมายเหตุประเพทไทยสัปดาห์นี้พูดถึง คำศัพท์แทนลำดับชั้น ช่วงชั้น ประเภทของเกย์ในไทยและต่างประเทศ ตั้งแต่ปลาหมึกแถวบน กุ้ง หมี ม้าน้ำ หมาป่า เผ่านมงู ฯลฯ และการไต่เต้า คัดง้าง และต่อรองกับ b...

หมายเหตุประเพทไทยสัปดาห์นี้ พบกับ ปองขวัญ สวัสดิภักดิ์ ประภาภูมิ เอี่ยมสม และติณณภพจ์ สินสมบูรณ์ทอง พูดถึงงานศึกษาภาคสนามเชิงชาติพันธุ์วรรณาในกลุ่มผู้สูงอายุในนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกากับการนินทา ไม่เพียงแต่เป็นปฏิสัมพันธ์ทางสังคมของผู้สูงอายุที่อยู่คนเดียว ที่มักนินทาผู้สูงอายุคนอื่นๆ ที่พวกเขาพบเจอเป็นประจำในชุมชน ซึ่งแม้จะเป็นพฤติกรรมเชิงลบ แต่การนินทาช่วยให้พวกเขาเชื่อมโยงและเข้าถึงการสนับสนุนทางส...

หมายเหตุประเพทไทยสัปดาห์นี้พูดถึงการขึ้นสู่อำนาจของ ยุน ซอกยอล ประธานาธิบดีเกาหลีใต้จากพรรคอนุรักษ์นิยม ที่ขึ้นสู่อำนาจในช่วงที่สังคมเกาหลีแตกแยก เกิดปัญหาเศรษฐกิจ และกระแสต่อต้านเฟมินิสต์ อย่างไรก็ตามพรรคฝ่ายค้านยังคงครองเสียงข้างมากในรัฐสภา และต่อมาเกิดวิกฤตทางการเมือง เมื่อยุน ซอกยอล ประกาศกฎอัยการศึกเพื่อรวบอำนาจ แต่ก็ต้องพ่ายแพ้หลังพลังมวลชนลุกฮือ และรัฐสภาซึ่งฝ่ายค้านครองเสียงข้างมากคว่ำประก...

หมายเหตุประเพทไทย [Live] ปองขวัญ สวัสดิภักดิ์ และต่อศักดิ์ จินดาสุขศรี แนะนำหนังสือ Why Liberalism Failed (2018) ผลงานของ Patrick J. Deneen (Author) ซึ่งมีข้อเสนอเชิงวิพากษ์ต่อลัทธิเสรีนิยม ซึ่งเป็นอุดมการณ์กระแสหลักในโลกปัจจุบัน ซึ่งเขายังตั้งคำถามการที่ลัทธิเสรีนิยมประสบความสำเร็จอย่างล้นหลามนั้น อาจเป็นสาเหตุของความล้มเหลวในตัวมันเองหรือไม่ ทั้งหมดนี้ติดตามได้ในรายการหมายเหตุประเพทไทย [Live] วั...

หมายเหตุประเพทไทยสัปดาห์นี้ ประภาภูมิ เอี่ยมสม และภาวิน มาลัยวงศ์ พูดถึงภาพยนตร์มิวสิคัล Wicked (2024) เรื่องราวของ 2 แม่มดแห่ง Oz กลินดาและเอลฟาบา และพูดถึงวรรณกรรม ละครเวที และจักรวาลที่เกี่ยวข้องกับโดโรธี พ่อมดและแม่มดแห่ง Oz นับตั้งแต่ The Wonderful Wizard of Oz (1900), Dorothy and the Wizard in Oz (1908), Wicked: The Life and Times of the Wicked Witch of the West (1995) และ Wicked : The Untol...

ประภาภูมิ เอี่ยมสม และปองขวัญ สวัสดิภักดิ์ พูดถึง 'โดนัลด์ ทรัมป์' ที่ชนะเลือกตั้งกลับมาเป็นประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาครั้งที่ 2 โดยนอกเหนือจากความต้องการแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจ ช่วงที่ผ่านมายังมีการต้านกระแสตื่นรู้ หรือ 'Anti Woke' ที่เป็นกระแสตีกลับจนทำให้โดนัลด์ ทรัมป์สามารถเอาชนะการเลือกตั้งได้ อะไรบ้างคือ Woke และ Anti Woke ติดตามได้ในรายการหมายเหตุประเพทไทยสัปดาห์นี้ #หมายเหตุประเพทไทย #สหรัฐอเมริก...

ชวนย้อนเวลาไปสู่ช่วง 'คืนความสุข' โดย คสช. ยุคสมัยแห่งความพยายามทำให้การเมือง 'สงบราบคาบ' กดปราบรุนแรง และส่งผลให้การเมืองถอยหลังมาจนปัจจุบัน เราชวน 'จิรนันท์ หาญธำรงวิทย์' อดีตผู้สื่อข่าวประชาไท ที่ทำงานในช่วงรัฐประหารปี 2557 มาบอกเล่าเรื่องราวการทำงานในเวลานั้น และผลพวงที่เกิดขึ้น #รัฐประหาร #รัฐประหาร2557 #ประชาไทม์ #PrachaTime #prachatai #20ปีประชาไท #ประชาไท #podcast