ธรรมบรรยาย โดย พระอาจารย์นาวี ปิยทัสสี

"ญาณทัสสนะระดับพระอนาคามีจะบ่งบอกว่า  ไม่กลับมาสู่โลกนี้อีกนะไม่กลับมาสู่กามภูมิอีก . . . คำว่าไม่กลับมาสู่โลกนี้ก็คือโลกของกามภูมิ  กามสัญญา่ไม่กลับมาแล้ว  เพราะอะไรไม่กลับมาเพราะเป็นผู้ที่ได้ดับ  นันทิดับความเพลินดับความยินดีในกามธาตุได้แล้วเหลือแต่รูปธาตุ  " * * * * " ปัจจุบันขณะมาอยู่กับสภาวะที่ไม่สร้าง สักพักนึงกำลังของตัวปัญญา กำลังของตัวสถิติดร็อปลงลดลง แรงตัวอุปทานมันก็จะดึง...

ก่อน 22 ก.ค. 2564 การรับรู้ทั้งปวงรวมลงที่เวทนา เวทนาทั้งปวง กุศล อกุศล วิบาก รวมลงที่ใจ ----- จุดศูนย์กลางแห่งการรับรู้ หลัง 22 ก.ค. 2564 สมองคือจุดศูนย์กลางแห่งการรับรู้ในส่วนกุศล วิบาก กิริยาจิต {- ฌานจิตเป็นกุศลธรรมเบื้องสูง -} ใจเป็นจุดศูนย์กลางแห่งการรับรู้ในส่วนอกุศล {ที่ยังจิตให้เศร้าหมอง}

องค์ความรู้เรืองปัญญาที่ช่างแตกต่างกันโดยสิ้น เชิงกับเรืองปัญญาในของตะวันออกเมื่อ 500 ปีก่อนคริสต์กาล  เรืองปัญญาในที่นี้หมายถึงตัววิปัสสนา  ตัว enlightenment ตัวนี้คือตัวสัมมาทิฏฐิ  ซึ่งผู้ที่ค้นพบตัววิปัสสนา  องค์ปัญญาตัวเนี่ยโดยที่ไม่มี  ใครบอกกล่าวหรือไม่ได้รับประสิทธ์ประสาทประสบการณ์จากคนอื่นเลยนั่นก็คือ "สิทธัตถะ" 

เมื่อจิตไม่รู้เท่าทันสุขเวทนาหนึ่งใดเกิดขึ้น ก็มีความเพลิน มีความยินดี ปรารถนาให้มากยิ่ง  แรงปราถนานี้เกิดบ่อยครั้งมากครั้งบ่อยครั้งมากครั้ง  มันทำให้จิตที่มีอวิชชาอยู่  ไปหลงยึดติดในกระบวนการเหล่านี้ว่ามีตัวตน นี่ไงฉัน ฉันเพลินได้ ฉันมีความสุขอยู่กับสิ่งนั้น ฉันฉันและก็ฉัน  แทนที่จะมองเป็นเวทนากลับไปยึดติดในเวทนาไปเพลินในสุขเวทนานั่นแหละตัวอุปาทานนะ  ------ ความคิดช่างซับ...

ธรรมชาติจิตจะมีความคิดอดีตอนาคตเป็นอารมณ์ เมื่อใดที่จิตอิสระจากพฤติกรรมของความคิด อดีต-อนาคต จิตก็จะอยู่กับความรู้สึกอันเป็นปัจจุบันโดยที่ไม่ต้องมีการควบคุม ไม่ต้องหาอุบายวิธีใดๆ 

เมื่อใดที่สภาวะประกอบด้วยกาลสิ้นสุด  ตัวมันลงแล้ว  สภาวะที่ไม่ประกอบด้วยกาลก็ปรากฏ เป็นอากาลิโกเป็นอสังคะตะไม่ปรุงแต่ง  เป็นสภาวะที่ไม่เคลื่อน  จงใช้ความเบา ความนิ่ง ที่เกิดจากการหยั่งลงสู่ความจริง  มาหยั่งลงสู่ปัจจุบันขณะ ไม่พลาดจากปัจจุบันขณะ ส่วนการเคลื่อนจากหยาบไปละเอียดนั้นเค้าจะเคลื่อนไปเอง จะเคลื่อนไปเอง 

จิตที่มีอวิชชาจะหลงอยู่ในปารฏการณ์ของตัวตน ไม่ม่ีตัวตนใดที่จะเต็ม  มันโหยหาการเติมเต็มอยู่ตลอด

จิตรับรู้อารมณ์นี้ประกอบด้วยความไม่พึงพอใจอยู่ ถูกความไม่พึงพอใจครอบงำอยู่ จิตรู้อารมณ์แบบนี้มีความพึงพอใจ นันทิเกิดความเพลินอยู่ ถูกนันทิถูกความเพลินปรารถนาได้มากยิ่งขึ้นครอบงำอยู่ ก็รู้ชัดประจักษ์ชัด กับสภาวะที่กำลังดำเนินอยู่เกิดและดับอยู่ อันนี้แหละอันนี้แหละที่ว่า "ย่อมเป็นผู้กำจัดเสียซึ่งอภิชชาและโทมมัส

ความตายนั่นคือการสิ้นสุดลงของ ของสิ่งที่เราไปรู้ของสิ่งที่ถูกรู้  ความสืบต่อ ของความรัก  ความสืบต่อของความสมหวังผิดหวัง ความสืบต่อของความสัมพันธ์  มันจะสิ้นสุดลง นั่นคือนิยามของความตาย   เราจะไม่ได้อยู่กับความสัมพันธ์อีกแล้ว  เราก็จะไม่ได้รับรู้กับความรักเราจะไม่ได้รับรู้กับสิ่งที่เราครอบครองอีกต่อไป  มันจะสิ้นสุดลง นั่นคือนัยยะนิยามความหมายของคำว่าความตาย  ...

ความคิดไม่ใช่ตัวอุปสรรคหรือปัณหา แต่การไปยึดติดในความคิดนั่นคือปัญหา ความคิดมาจากความทรงจำ หากไม่มีความจำความคิดก็ผุดขึ้นไม่ได้ . **** เราจะอิสระจากความคิดได้ (โลกแห่งความสัมพันธ์ โลกอัตลักษณ์ โลกแห่งการปรุงแต่ง) เราต้องเข้าสู่จุดศูนย์กลาง(ของเวลา)แห่งวงกลม คือปัจจุบันขณะ มันจะไม่เคลื่อนไปอีกละ นั่นก็คือพื้นที่ของสมาธิ 7 ขั้นนั้นเอง ความสืบต่อของเวลาที่เป็นขณะหนึ่งสู่ขณะหนึ่ง เมื่อไดที่เราสัมผัสขณ...

วิปัสสนามิใช่การแสวงหา วิปัสสนาคือ ศิลปะแห่งการเฝ้ามองการเคลื่อนที่กำลังปรากฏในปัจจุบันกาล "อดีตใดที่จิตไปพัวพันอยู่ อดีตนั้นตั้งอยู่ในขอบเขตแห่งความสัมพันธ์ จิตจะโลดแล่นอยู่ในโลกแห่งความสัมพันธ์เท่านั้น จิตจะถูกร้อยรัดให้ติดอยู่ในมิติแห่งความสัมพันธ์ สัมพันธ์ในความรักความชัง ยิ่งความสัมพันธ์ลึกมาก ความยึดติดยิ่งมาก โดยมี เรา เป็นจุดศูนย์กลางในโลกแห่งความสัมพันธ์นั้นๆ"

เราจะอยู่ตรงกึ่งกลางของสมองหรือกึ่งกลางอุ้งมือซ้ายในสักพักนึง ไม่เกิน 15 นาที  เสร็จแล้วเราก็จะเลื่อนความรู้สึกมาสู่ฐานปกตินะ มาสู่ฐานปกติ  นิ่งอยู่เบาอยู่ กึ่งกลางของสองจุดนี้ จุดใดจุดหนึ่ง  ในขณะที่เราอยู่รู้สึกที่กึ่งกลางของสมองหรือกึ่งกลางอุ้งมือซ่้าย  อาจจะมีการรับรู้ลมหายใจไปด้วย มันเข้ามาแทรกของมันเอง ไม่เป็นไรนะ การรับรู้นี่ไม่ใช่เกิดจากเจตนา   เกิดจากความเคยชิน มั...

Choiceless awareness เป็นการตื่นรู้ ในสภาวะที่ไม่เลือก ถ้าไม่เลือกก็แสดงว่าไม่ปรารถนาไม่ต้องการ เมื่อไม่ปรารถนาไม่ต้องการก็แสดงว่า จิตก็ไม่มีการรอคอย ไม่มีการคาดหวังในอารมณ์ทั้งปวง เมื่อเราดำรงจิตแบบนี้ มนสิการแบบนี้ เข้าใจชัดแบบนี้ในการทำจิตให้อิสระจากการเลือกอารมณ์แบบนี้  ลักษณะจิตก็จะเป็นลักษณะมันมีความรู้สึกที่ว่าเบาเบา  เบาเพราะว่าไม่ต้องแบกแรงปรารถนาไม่ต้องคาดหวังไม่ต้องมุ่งหวัง คว...

ตอบคำถามในช่วง ธรรมสากัจฉา "ลักษณะจิตที่จะเข้าไปสู่ความมีภาวะความเป็นกลางในการเห็นการเกิดดับมันไม่มีกำลังพอ เพราะฉะนั้น ช่วงที่ว่ามันบีบมันเค้นอะไรในตอนนั้นสำคัญมาก  โยมอย่าลืมนะว่ากระบวนการบรรลุธรรมเนี่ยมันไม่ใช่เป็นกระบวนการที่เห็นการเกิดการดับ ไม่ใช่,  กระบวนการบรรลุธรรม คือกระบวนการของตัวธัมมะวิจยะ ที่น้อมลงในไตรลักษณ์ในกฎแห่งความเป็นอนิจจังทุกขังอนัตตา กระบวนมันจะน้อมเอาสภาวะของรูปน...

เมื่อตัวตนหยั่งลงสู่สภาวธรรมไม่ได้ แล้วอภิฌชาและโทมนัสก็ไม่มีที่ให้หยั่งลงได้

สุข เป็นเวทนาขันธ์ มีการเปลี่ยนแปลง มีการเกิดดับ จะไปแสวงความสุขในพื้นที่ของการเปลี่ยนแปลงได้อย่างไร . . . บนพื้นที่แห่งการเปลี่ยนแปลงจะไม่มี อวิชชา ตัณหา อุปาทาน อวิชชา ตัณหา อุปาทานจะไม่เกิดร่วมกับอารมณ์อันเป็นปัจจุบันขณะ เพราะอารมณ์นั้นปรากฏเพียงชั่วขณะเดียวแล้วก็ดับไป ไม่มีพื้นที่ให้ อวิชชา ตัณหา อุปาทาน หยั่งลงได้

เนื่องในโอกาสญาติธรรมร่วมกันปฏิบัติ ณ ศานติธรรมสถาน วัดขุนป๋วย

จะไม่เป็นผู้เข้าไปสู่มิติแห่งการเลือก อุปสรรคในการหยั่งลงสู่ปัจจุบัน คือแรงปรารถนา เจตจำนง มุ่งหวัง ละคลายอุปสรรคโดย ดำรงจิตให้ว่างจากการเลือกอารมณ์ จิตที่อิสระจากการเลือกอารมณ์นั้น..จะเบา คลื่นความคิดจะแผ่วลง ลดลง

ในความสัมพันธ์หลากมิติ  ความสัมพันธ์เหล่านี้จิตที่ยังมีอวิชชาจะเข้าไปมั่นหมายว่า มีตัวตนอยู่จริงในโลกแห่งความสัมพันธ์ แม้ในขณะอยู่เพียงผู้เดียว แต่โลกแห่งความสัมพันธ์นั้นมันกึกก้องอยู่ในระบบสัญญาความจำ แน่นอนว่าในโลกแห่งความสัมพันธ์จะไม่มีมิติเดียว ที่เราไปสมาทานโลกแห่งความสัมพันธ์เพราะจะเสพความสัมพันธ์เชิงบวก แต่..จะไม่มีใครสามารถประคองความความสัมพันธ์เชิงบวกได้ตลอด จิตที่มีอวิชชาจะเรียกร้อง...

อารมณ์ที่ตกค้างในชีวิตประจำวันจะอยู่ในรูปของความคิดสัญญาภาพ อารมณ์ที่เรารับรู้ปรากฏเพียงชั่วขณะเดียวแล้วดับสลายไป ไม่ว่าหยาบหรือละเอียด ดีหรือชั่ว สมหวังหรือพลาดหวัง การรับรู้ทางประสาทสัมผัสทั้ง 5 นั้นดับไปแล้ว แต่อารมณ์ตกค้างอยู่ในรูปของความทรงจำ จิตที่มีอวิชชา จะถูกแรงพึงพอใจไม่พึงพอใจ ความรักหรือชังในอารมณ์ที่ผ่านการรับรู้ในประสาทสัมผัสทั้ง 5  แรพึงพอใจไม่พึงพอใจนั้นจะร้อยรัดจิตผูกมัดจิตให...

การเอาความรู้สึกไว้ที่กึ่งกลางสมองหรือที่อุ้งมือซ้าย ไม่มีคำบริการ ไม่มีการสร้างภาพ กำลังความนิ่งสูงมาก และทันทีโดยไม่มีพิธีรีตรอง ลมหายใจเข้ายาวออกยาว การรับรู้ความรู้สึกจะชัดนิ่งอยู่จุดนั้น เมื่อลมหายใจลดลง  อาณาปานสติระดับที่ 2 ถึงระดับที่ 6  ลมหายใจจะสั้นลงๆไปเรื่อยๆ แต่พระองค์ท่านนิยามคำว่าสั้นลงเฉพาะระดับที่ 2 แท้จริงจาก 2 ไป 3 พระองค์ท่านนิยามว่า "จักเป็นผู้กำหนดรู้กายทั้งปวง" จาก...

จิตที่มีอวิชชาจะไปหยิบฉวยเอาเวลาในอดีตอนาคตมาสร้างภาวะว่า เคยมีตัวฉันในอดีต และฉันจะเป็นอะไรบางอย่างในอนาคต  นี่เป็นอุปาทาน เมื่อถึงจุดหนึ่งแล้วจะต้องคืนเวลาให้กับโลก อาการที่เราคืนถ่ายถอนเวลาให้กับโลกเรียกว่า "วิบาก" 

เหตุแห่งทุกข์คือสังขารที่มีมูลฐานจากอวิชชา  เมื่อไปรู้ไปเห็นองค์ประกอบความคิดตรงตามความเป็นจริง เหตุตัวนี้ก็ดับไป

ลมหายใจมีความสัมพันธ์กับสมาธิอย่างไร 

    ธรรมเหล่าใดมีความเกิดขึ้นเป็นธรรมด า  ธรรมเหล่านั้นย่อมมีความดับ"สิ้นสุด"เป็นธรรมดา    --- ปิยทัสสี ภิกขุ  --- สภาวะธรรม ความสืบต่อของรูปและนามได้ดับสิ้นสุดลง (ที่ความดับ ดับสุดท้าย)