de Volkskrant

Ondertussen in de kosmos

Alles wat zich afspeelt in de kosmos - en dus ook op planeet Aarde - wordt in deze wekelijkse podcast besproken door de wetenschapsredactie van de Volkskrant. Tonie Mudde, zijn verslaggevers en academici bekijken de wereld met een onderzoekende bril.

Não deixe de visitar o site do podcast e apoiar quem o produz: volkskrant.nl

Autor

de Volkskrant

Categoria

Science

Site do podcast

volkskrant.nl

Último episódio

16 de nov de 2026

Onde ouvir?

Podcasts no app Replaio Radio Em breve

Os podcasts estão chegando ao app. Instale agora e seja o primeiro a descobrir um jeito totalmente novo de curtir podcasts

Baixe no Google Play Instale grátis Android 10 mi+ downloads · nota 4,7+ iOS em breve

Episódios

Waarom is hulp vragen vaak zo moeilijk? (En goed hulp geven ook) 16.11.2026

Problemen met je relatie, je werk, met geld of iets heel anders? Veel mensen blijven er opvallend vaak alleen mee rondlopen omdat de drempel om hulp te vragen groot is. ‘Vraagverlegenheid’ noemen wetenschappers dat ook wel. En dat terwijl mensen het vaak juist leuk vinden om iemand hulp te géven. Hoe werkt deze mismatch in hulp vragen en geven? En hoe kan het beter? De vraag van...

Herfstdip? Daar kun je wat tegen doen! 09.11.2026

Kortere dagen, kou, regen. Veel mensen worden wat somberder in de herfst en winter, soms zelfs met een heuse winterdepressie tot gevolg. Wat zijn precies de oorzaken van de herfstblues? En hebben wetenschappers al oplossingen bedacht om vrolijker deze maanden door te komen? (Spoiler: ja!) Ook geven we antwoord op een intrigerende vraag van een luisteraar: waarom zitten mensen zo vaak met hun benen...

Maken chatbots ons dommer? 02.11.2026

In korte tijd zijn mensen massaal generatieve AI gaan gebruiken. Voor het eerst beginnen wetenschappers nu te zien wat dat doet met onze hersenen en prestaties. Maken chatbots ons lui en dom? Of kun je chatbots zo inzetten dat ze je juist slimmer maken? Met AI-redacteur Laurens Verhagen en redacteur psychologie&brein Kaya Bouma. Lees hier het Volkskrant-artikel van Kaya Bouma en Laurens Verhag...

Een radicaal nieuwe kijk op de hersenschudding 26.10.2026

Bij een valpartij tijdens het fietsen liep Volkskrant-journalist Aimée Kiene een hersenschudding op, een letsel waar alleen al in Nederland jaarlijks 100 duizend mensen mee te maken krijgen. 'Doe rustig aan, niet te snel weer beginnen!' zeiden vrienden en kennissen tegen haar. En lang was het advies inderdaad om het brein na een hersenschudding zo min mogelijk te prikkelen. Maar daar zijn a...

Hoe ziet het bos van de toekomst eruit? 19.10.2026

Bomen lijden ernstig door droogte, hittegolven, branden en plotselinge hevige regenval. En dat wordt allemaal heftiger door klimaatopwarming. Soorten zullen verdwijnen, bossen moeten veranderen. Maar hoe precies? Natuurjournalist Jean-Pierre Geelen ging met experts op zoek naar het bos van de toekomst. Bekijk ook de video.    Presentatie: Tonie Mudde Montage: Lorenzo de Leeuw Eindredacti...

Ebola: het virus is terug en gevaarlijker dan ooit 12.10.2026

Alweer een uitbraak, met duizenden doden. Precies vijftig jaar geleden nadat het ebolavirus voor het eerst werd ontdekt, is dat de trieste stand van zaken in Oeganda en Democratische Republiek Congo. Inmiddels dringt de vraag zich op: waartoe is dit virus nog meer in staat? Muteren tot iets wat vliegt misschien? Met wetenschapsjournalist Maarten Keulemans, die onder meer sprak met éé...

Is dan eindelijk het mysterie van donkere materie gekraakt? 05.10.2026

Het heelal moet er vol mee zitten, anders vallen de bewegingen van de sterrenstelsels niet te verklaren. Al decennialang zoeken wetenschappers naar zogeheten donkere materie; alom aanwezig spul dat je niet kunt zien, maar dat een enorme aantrekkingskracht uitoefent. Bij een experiment onder een berg denken wetenschappers nu voor het eerst een glimp van die donkere materie te hebben gezien. Met: Ge...

Hoe maak je een moordenaar minder gevaarlijk? 28.09.2026

Ze zijn veroordeeld voor de meest verschrikkelijke delicten, zoals moord en verkrachting. En ze mogen pas weer terug de samenleving in als ze geen gevaar meer vormen. Maar hoe behandel je een tbs'er? Welke therapie werkt? Wetenschappers beginnen de eerste antwoorden te vinden op die cruciale vragen. Redacteur psychologie&brein Kaya Bouma sprak met wetenschappers en bezocht een tbs-kliniek, waa...

Gaan zwermen AI-agenten de mensheid uitroeien? 21.09.2026

Het gaat de laatste tijd wel érg hard met kunstmatige intelligentie. Onderzoekers laten groepen van duizenden zogeheten 'AI agenten' samenwerken, bijvoorbeeld om potentiële nieuwe medicijnen te ontdekken of om razendsnel wiskundevraagstukken op te lossen waar de knapste koppen zich al decennia op stuk beten. Tegelijkertijd zijn er risico's: zo braken ai agenten recent uit hun testomgev...

Zo redde één briljant idee het leven van duizenden Nederlanders 14.09.2026

Een aflevering met een persoonlijke aanleiding van presentator Tonie Mudde deze keer. Als iemand in Nederland een hartaanval krijgt, komen na het bellen van 112 vaak razendsnel uit alle hoeken mensen aanrennen om te helpen. Regelmatig zijn dit doodgewone buurtbewoners zonder medische opleiding, die alleen een reanimatiecursus hebben gevolgd. Ze zijn aangesloten bij HartslagNu, een app die alarm sl...

Liefde op het eerste gezicht? Zo kiezen we onze partner echt 07.09.2026

Tegenpolen die elkaar aantrekken? Die vonk bij de eerste ontmoeting? Een groeiende stapel onderzoek toont een ander beeld over romantische liefde. Anna van den Breemer vertelt over de nieuwste wetenschappelijke inzichten over hoe aantrekkingskracht werkt. Presentatie: Tonie Mudde Redactie: Josefien Overeem en Pleuntje Valkhoff Montage: Lorenzo de Leeuw Eindredactie: Julia van Alem en Corinne van D...

Giechelende muizen, schaterende apen: de evolutie van lachen 31.08.2026

Ooit een muis horen lachen?  Wetenschappers ontdekten de afgelopen jaren dat ook muizen, ratten, honden en apen hun eigen vorm van lachen hebben. In deze speciale aflevering van Ondertussen in de Kosmos duikt Maarten Keulemans in de fascinerende evolutie van de lach. Van giechelende muizen tot schaterende bonobo's: nieuw onderzoek laat zien dat ook de menselijke lach veel ouder is dan taal. P...

Zo remmen wetenschappers veroudering af (Lowlands live) 24.08.2026

De eeuwige jeugd, is het dan toch mogelijk? Bij experimenten slagen wetenschappers er al in om dieren spectaculair ouder te laten worden. Ondertussen investeren techmiljardairs miljoenen in de ontwikkeling van anti-verouderingsmiddelen, in de hoop zo zelfs de dood te kunnen afkopen. Met Maarten Keulemans en George van Hal. Natuurredacteur Jean-Pierre Geelen vertelt over dieren die extreem kort of...

Stress, slaap, stappen: hoe zinvol is het om je gezondheid door te meten met wearables? 17.08.2026

Miljoenen Nederlanders dragen inmiddels een wearable, zoals een smartwatch, die allerlei gezondheidseigenschappen meet. De fabrikanten claimen daarmee inzicht te kunnen geven in hoe goed je slaapt, hoeveel stress je hebt en of je wel genoeg beweegt. Hoe zinnig of onzinnig zijn dit soort hoogstpersoonlijke gezondheidsmetingen? Wetenschapsjournalist Ronald Veldhuizen liet zichzelf doormeten en sprak...

Eindelijk ontrafelen wetenschappers het geheim van bliksem 10.08.2026

Al zolang er mensen op aarde lopen kijken ze bij onweer gefascineerd naar boven. Dat zoveel geweld uit de hemel kan komen, hóé dan? Nieuwe technieken - waarbij Nederlandse wetenschappers onder meer onweer maken in hun laboratorium - onthullen hoe een bliksemschicht precies ontstaat. Wetenschapsjournalist George van Hal geeft ook antwoord op andere prangende bliksemvragen zoals 'hoe g...

Een nieuwe eeuw van uitbarstende vulkanen dreigt voor IJsland 03.08.2026

In IJsland wordt de aarde opnieuw wakker. Bij het vissersdorp Grindavík dwongen aardbevingen en lava honderden bewoners hun huizen te verlaten. Wat begon als een spectaculaire toeristische vulkaanuitbarsting, groeide uit tot een crisis die volgens wetenschappers nog eeuwen kan aanhouden. Onder het schiereiland Reykjanes liggen meerdere vulkaansystemen dicht bij elkaar. Onderzoekers vrezen d...

Met deze machine haalt IJsland CO₂ uit de lucht 27.07.2026

Op een winderige hoogvlakte in IJsland staat een machine die de planeet moet helpen afkoelen. Dag en nacht zuigt de installatie CO₂ uit de lucht, in de hoop de opwarming van de aarde een beetje af te remmen. Voor de ene is het een veelbelovende technologische doorbraak, voor de andere een gevaarlijke afleidingsmanoeuvre die echte klimaatmaatregelen uitstelt. Toch duiken zulke installaties op steed...

Kunnen vrouwen beter zoeken dan mannen? 20.07.2026

Alwéér je sleutels of je mobieltje kwijt? Het zoeken naar kwijtgeraakte spullen behoort tot een van de meer frustrerende activiteiten in een mensenleven. Soms kijken we zelfs straal langs objecten die we zoeken. ('Je oortjes? Die liggen op de plank voor je neus, schat.') We bespreken fascinerende wetenschappelijke inzichten over spullen kwijtraken én vinden. Met het verlossend...

Pas op, daar komt El Niño! 13.07.2026

De temperatuur op aarde loopt al op door klimaatopwarming, maar daar komt dit jaar nog iets bovenop: weerfenomeen El Niño. Wetenschappers signaleren dat er zelfs een 'Super El Nino' in aantocht is. Maar wat is dat nou eigenlijk, die El Niño? En wat waren de gevolgen van eerdere El Niño's? Maarten Keulemans sprak met wetenschappers en dook oude krantenarchieven in waar hij stui...

Waarom de tijd sneller gaat als je ouder wordt (Best Kept Secret LIVE) 06.07.2026

Het is overal om ons heen en toch zo slecht begrepen: de tijd. Vanaf het podium van het festival Best Kept Secret beantwoorden we intrigerende vragen over de tijd. Zoals: tikt de klok overal in het heelal even snel? Is tijdreizen mogelijk? Waarom lijkt de tijd gevoelsmatig sneller te gaan naarmate je ouder wordt? Met Anna van den Breemer en George van Hal. Bekijk deze aflevering ook met video.&nbs...

Hoe tweelingonderzoek onze kijk op de mens radicaal veranderde 29.06.2026

Of je gevoelig bent voor verslavingen, of je een hoog IQ hebt, of je meer risico loopt op een depressie. Telkens weer duikt de vraag op: in hoeverre leggen je genen dit vast, en in hoeverre speelt je opvoeding hierbij een doorslaggevende rol? Onderzoek naar tweelingen biedt verrassende antwoorden en inzichten, vertelt wetenschapsredacteur Maarten Keulemans. Met een bijrol voor de tweeling Annabel...

'1 drankje moet kunnen toch?' Wat alcohol écht met je doet 22.06.2026

Lang werd van alcohol gedacht dat alleen zware drinkers gezondheidsschade opliepen. Eén drankje per dag zou zelfs goed voor je hart zijn, suggereerden sommige studies. Maar nieuwe, onafhankelijke onderzoeken schetsen een radicaal ander beeld. De schade van alcohol begint al bij de eerste druppel. Journalist van het jaar Ellen de Visser neemt je mee op een reis door het lichaam, en legt uit...

Wat is echt, en wat is nep? Kom naar onze theatershow 17.06.2026

Leuk nieuws, Ondertussen in de kosmos gaat het theater in! Het thema van de avonden: wat is echt en wat is nep? Tijdens de avond ontdek je hoe AI beelden, massapsychoses en placebo's werken. Het is een show vol minicollege's, met zélfs een illusionist.  Kaarten beschikbaar via volkskrant.nl/live   Utrecht Tivoli Vredenburg - 10 september Rotterdam Oude Luxor - 16 septemb...

De bizarre macht van de techmiljardairs 15.06.2026

De wereld is in de greep van een handvol extreem rijke techmiljardairs, zoals Elon Musk en Peter Thiel. Deze 'techbro's' lezen opvallend graag science fiction waar ze hun dystopische masterplan voor de mensheid uit destilleren. Bij een uitverkochte liveshow in Amsterdam vertelden Volkskrantjournalisten George van Hal en Laurens Verhagen hierover. Ook aanwezig: Europarlementariër Kim van Sparr...

De kunst van het niets doen 08.06.2026

Regelmatig gewoon even he-le-maal niks doen. Dat is goed voor je hersenen en je gezondheid, maar velen lukt het slecht om die momenten te realiseren in het drukke leven. Wat doe je eigenlijk als je niks doet? Wat kunnen we leren van filosofen en wetenschappers? Volkskrant-journalist Wilma de Rek verdiepte zich in de kunst van het niets doen, en geeft tips voor wie er beter in wil worden.  ***...

Ouça o podcast Ondertussen in de kosmos no Replaio

Rádio e podcasts em um só app - grátis e sem cadastro. Instale hoje e não perca o lançamento

Baixe no Google Play

O Replaio não é o publicador dos podcasts; os nomes dos programas, as capas e o áudio pertencem aos seus autores e são distribuídos por feeds RSS públicos