Zo simpel is het niet – Stellinga & Schinkel over economie

Het vinden van een huurhuis of een studentenkamer is op veel plekken een bijna onmogelijke opgave geworden. Al jaren proberen politici in Den Haag daar wat aan te doen, maar inmiddels zijn zowel huurders als verhuurders duizelig van alle veranderingen. Hoe nu verder?  Maarten en Marike bespreken de geschiedenis van het Nederlandse woonbeleid en onderzoeken een aantal recente veranderingen, wa...

In de jaren dertig van de vorige eeuw ontstond er een hiaat tussen de vertrekkende macht Groot-Brittannië en opkomende macht de Verenigde Staten, wat de crisis van destijds alleen maar erger maakte. Maarten en Marike bespreken wat er gebeurt nu de mondiale machtsverhoudingen opnieuw veranderen. De risico’s die hierbij ontstaan zijn samengevat als de ‘Kindleberger Trap': een theorie over een gevaar...

Maarten en Marike zien, na weer een onstuimige week, twee vechters in de boksring staan. De VS en China. 's Werelds grootste consument, versus 's werelds grootste producent. De twee economische grootmachten bieden tegen elkaar op met torenhoge onderlinge importheffingen. Maar ze zijn niet alleen tegenstanders: deze economieën zijn sterk met elkaar verbonden. Hoe zal de strijd verlopen? Maakt de VS...

Economen noemen Trumps beleid waanzin. Maar moet je de handelsoorlog wel door een economische bril bekijken? Of is dat op dit moment de verkeerde analyse? In deze aflevering bespreken Maarten en Marike de heftigheid van de aangekondigde handelstarieven, de reacties op de beurzen en wat er (niet) klopt aan Trumps bizarre formule. Maar daarna kijken ze verder. Zijn we hier getuige van de opkomst van...

De wereldeconomie is een Jenga-toren. En Donald Trump morrelt aan de onderkant. Intussen weten consumenten, bedrijven en beleggers steeds minder waar ze aan toe zijn, wat er te gebeuren staat en op wie ze nog kunnen rekenen.  Maarten en Marike onderzoeken de invloed van het dalende vertrouwen op de economie. Zijn we, zonder het te beseffen, al in een crisis beland? En is Trump nu het resultaa...

In de financiële wereld praat iedereen erover: Donald Trumps dreiging en intimidatie richting bondgenoten zouden onderdeel zijn van een groots en riskant plan. Er circuleert namelijk een essay, geschreven door het nieuwe hoofd van de Council of Economic Advisers van Trump, dat in detail voor lijkt te schrijven wat Trumps grote strategie zou moeten worden. Maarten en Marike hebben het enorme docume...

Wij hebben een weekje vrij! Volgende week zijn we terug met een nieuwe aflevering. Marike was deze week wel te gast bij de podcast ‘Europa draait door’. Die aflevering is via alle podcastkanalen te beluisteren, bijvoorbeeld Spotify of Apple Podcasts: https://open.spotify.com/episode/0BHlBRIfKhgVjun9U9f47U?si=KMm89srcSXqF0cIDu4uyJw https://podcasts.apple.com/nl/podcast/europa-draait-door/id14790109...

Een zoektocht door de Europese defensie-industrie stemde Maarten deze week optimistisch: Europa kan al best veel zelf. Marike richtte haar blik op Rusland: hoe financiert Poetin de oorlog? In deze aflevering beantwoorden we jullie vragen. Waar liggen de kansen en uitdagingen voor een Europese defensie-industrie? Beweegt Europa al richting een voorstadium van een oorlogseconomie? Wat is een oorlogs...

De Verenigde Staten pauzeren alle militaire hulp aan Oekraïne. En dus zal Europa razendsnel veel meer moeten investeren in defensie. Dat leidt tot koortsachtig overleg in de Europese Unie en daarbuiten. In deze aflevering willen Maarten en Marike weten hoeveel geld er nodig is om de Europese defensie op orde te krijgen en waar Europa dat geld vandaan moet halen. Hoe gaat Europa de gaten die de Ame...

Het is al jaren een punt van discussie: stijgen de lonen in Nederland voldoende mee met de hoge levenskosten? Vakbonden zeggen van niet, de lonen stegen lang veel minder hard dan de inflatie. Maar werkgevers waarschuwen. Straks verliest Nederland zijn concurrentiepositie. Bovendien: stijgen de prijzen niet juist omdát de lonen stijgen? Tijd om de cijfers en de economische wetten er weer bij te hal...

Het grote gevaar voor Europa is op dit moment twijfel. Bedrijven verkeren in onzekerheid, omdat de échte stap naar groene energie maar niet gemaakt wordt. Zolang overheden en de EU nieuwe markten niet voldoende stimuleren, blijft investeren in hernieuwbare energie riskant.  En dat is zonde, omdat Europa juist nu een bijzondere kans heeft om te vergroenen. Hernieuwbare energie is namelijk niet...

Al heeft liefde een „prijselasticiteit van likmevestje“; de economie is wel degelijk van invloed op onze relaties. Zo kun je economisch verklaren waarom in welvarende landen minder kinderen geboren worden. Je kunt observeren dat er de laatste jaren meer „superkoppels“ ontstaan zijn, maar ook dat er in steden een overschot aan hoogopgeleide alleenstaande vrouwen bestaat. Op de beurs kun je zien hoe...

De vertrouwensschade is groot, sinds Donald Trump dit weekend hoge invoertarieven tegen China, Mexico en Canada aankondigde. De plannen lijken misschien vooral over handel te gaan, maar als je verder kijkt zie je dat ze een kwetsbaar web van internationale samenwerking raken. En juist Nederland is erg afhankelijk van dat web. Maarten en Marike bespreken vandaag wat Trumps dreiging inhoudt. Ho...

Steeds als de stikstofdiscussie oplaait, zoals nu ook weer het geval is, hoor je nogal uiteenlopende economische argumenten. Er zijn onderzoeken die aantonen dat de boeren het zwaar hebben. Maar het tegenovergestelde valt ook te bewijzen. Je hoort dat de agrarische sector van groot belang is voor de Nederlandse economie. Maar ook dat landbouw Nederland economisch niet zoveel oplevert. Hoe zit het...

Vijf van de tien rijkste mensen ter wereld waren aanwezig bij Donald Trumps inauguratie als Amerikaans president. Tech-miljardairs doneerden miljoenen voor zijn campagne en X-eigenaar Elon Musk is zelfs adviseur van Trumps kabinet. Hoe moeten we deze ontwikkelingen zien? Zijn de Verenigde Staten, zoals Joe Biden in zijn afscheidsspeech suggereerde, een oligarchie aan het worden? Hoe rijk zijn...

Er moet meer geld naar defensie. Secretaris-generaal van de NAVO Mark Rutte zei deze week te begrijpen dat er daardoor in veel landen minder kan worden uitgegeven aan sociale zekerheid, zorg en pensioenen. Maar is dat wel de enige optie? Kunnen we (ja, echt) niet de belastingen verhogen? In deze aflevering ontdekken Maarten en Marike dat de Nederlandse overheidsinkomsten relatief bescheiden zijn,...

De aandelenbeurzen bleven de afgelopen jaren maar uitbundig stijgen, terwijl er ook best veel slecht economisch nieuws was. Oorlogen, dreigende handelsconflicten en kwakkelende economieën, zoals de Duitse, de Franse en de Chinese. Hoe kan het dan dat het op de beurzen zo goed lijkt te gaan? Zit er logica in de stijgende koersen? Of zitten we op een zeepbel die wel moet barsten? Maarten en Marike o...

Economie lijkt een vakgebied dat vooral uitgaat van de rationele of zelfs de egoïstische kant van mensen. Maar gedragseconomen hebben juist ook veel onderzoek gedaan naar wanneer mensen onbaatzuchtig zijn. Wat vertellen deze onderzoeken over hoe vrijgevig Nederlanders zijn? Zijn rijke mensen zelfzuchtiger dan arme mensen? En is altruïsme niet stiekem ook een beetje egoïstisch?  Maar wat we oo...

Regeringen worden erop gevormd, kabinetten lopen erop stuk; rond de nationale begroting hangt ontzettend veel politieke lading. In deze aflevering prikken Maarten en Marike de politieke spin door en houden het begrotingsbeleid van dit kabinet eens goed tegen het licht. Geeft dit kabinet echt zoveel minder geld uit dan het vorige, zoals minister van Financiën Eelco Heinen suggereert? Hoe kan h...

De staatsschulden die je nu ziet, zag je vroeger alleen in oorlogstijden. Zijn deze historisch hoge staatsschulden gevaarlijk? Om die vraag te beantwoorden beginnen we deze aflevering bij de basis. Hoe ontstaat een staatsschuld en wat hebben landen eraan? Van wie lenen overheden geld en hoe werkt de obligatiemarkt? Maar we willen ook weten wat de economische voordelen van een hoge staatsschuld zij...

Het is de grote angst van veel politici en bestuurders: kan Europa de concurrentiestrijd met de VS en China nog wel aan? In deze aflevering onderzoeken Maarten en Marike niet alleen in hoeverre die zorgen terecht zijn, maar ook wat Europa moet doen om zijn positie in de wereldeconomie te versterken. Moeten wij meedoen aan industriepolitiek? Aan protectionisme? Hoe zorgen we dat jonge bedrijven mee...

Wat je ouders verdienen (en vooral bezitten) is bepalender aan het worden voor jouw kansen in de samenleving, zien Maarten en Marike. Als je kijkt naar inkomensgelijkheid staat Nederland in de wereldtop. Maar kijk je iets verder, bijvoorbeeld naar vermogen, kansengelijkheid in het onderwijs, de arbeidsmarkt of de woningmarkt, dan zie je een land waar winnaars de wind mee hebben, en opklimmers de w...

Deze week een aflevering over internationale handel. En nee, dat is niet saai of neoliberaal: handel gaat samen met vrede en wederzijds vertrouwen. Maar dat vergt onderhoud, en in plaats daarvan zien we de beperkingen langzaam toenemen. Donald Trump dreigt met importtarieven van 10 of 20 procent op producten vanuit Europa naar de VS. Maar Europa heft ook tarieven op veel Amerikaanse producten. Pre...

Deze week even iets anders dan de Amerikaanse verkiezingen: een aflevering over het grote tekort aan huizen. De betaalbaarheid van woningen is voor starters de afgelopen tien jaar met een kwart gedaald. Zoals Maarten zegt: „Toon mij een kansrijke starter op de woningmarkt en ik toon u een dodo op Mauritius.“ Er is een gigantisch tekort aan aanbod – en een overheid die de vraag naar woningen juist...

Europa was slecht voorbereid toen Donald Trump in 2016 tot Amerikaans president werd verkozen – Trump zelf ook. Dat is dit keer écht anders. Er staan mensen uit de ultraconservatieve hoek paraat om verstrekkende plannen uit te voeren, mocht Trump volgende week de verkiezingen winnen. In deze aflevering bespreken Maarten en Marike de consequenties van een zege van Trump bij de verkiezingen in...