Zo simpel is het niet – Stellinga & Schinkel over economie

Steeds vaker worden economen geraadpleegd om de toekomst te voorspellen, om vooruitzichten te bieden. Eigenlijk heeft Marike daar niks mee („het zien van het heden is al ingewikkeld genoeg!“), maar toch doet ze samen met Maarten vandaag een poging. Het wemelt namelijk van de prognoses, voorspellingen en ramingen voor volgend jaar. Hoe ga je daar mee om, en zijn ze wel zinvol? Eén ding is zeke...

Steeds vaker zien we hoe landen de economie inzetten als een wapen. Denk aan blokkades en heffingen of het creëren van afhankelijkheden. Vanuit die context kun je ook naar de escalatie rondom het Nederlandse chipbedrijf Nexperia kijken. Demissionair minister Karremans greep in om te voorkomen dat de Chinese eigenaar kennis en productie naar China zou verplaatsen. Toen China als reactie de export v...

In onder andere Nederland en de VS is de werkloosheid laag en groeit de economie lekker door. Maar het consumentenvertrouwen blijft in beide landen opvallend laag. Hoe kan dat? Leven we in een vibe-cessie: iets wat geen recessie is, maar kennelijk wél zo voelt?  Maarten en Marike bespreken wat je eigenlijk meet, wanneer je vertrouwen in de economie onderzoekt. Zorgt e...

Maarten vraagt zich af: wat is de vibe in de nieuwe Tweede Kamer? En valt daaruit op te maken welke richting Nederland op gaat? Sluiten ook wij ons meer af voor de rest van de wereld? Of juist niet? Marike telde de zetels op verschillende onderwerpen en ontdekte verrassende meerderheden. En hoe staat de nieuwe Tweede Kamer tegenover expats en eurobonds? Shownotes: De aflevering over de doorrekenin...

Op dit moment zijn we getuige van een ontwikkeling die de geldwereld kan veranderen. Crypto komt namelijk in het gewone geldsysteem terecht, in de vorm van 'stablecoins': cryptomunten die evenveel waard zijn, en blijven, als een dollar. Hoe werken deze tokens, wat kun je ermee en gaan er binnenkort ook dollars in de Europese economie circuleren? Hoe helpen stablecoins Donald Trump bij&nb...

De grootste Amerikaanse AI-bedrijven zijn samen bijna de helft van de totale omvang van de Amerikaanse economie waard. Bedrijven en investeerders gaan kennelijk uit van een gouden toekomst voor kunstmatige intelligentie. Hoe riskant is dat? Vandaag willen Maarten en Marike weten wat ons staat te gebeuren als deze AI-hype een zeepbel blijkt. Leidt AI automatisch tot innovatie? En profiteert iederee...

Dit jaar is de doorrekening van het Centraal Planbureau nóg leuker en spannender dan normaal. Er doen namelijk weer meer partijen mee (hulde!), er staan opmerkelijke verrassingen in en door de hogere defensieuitgaven zijn politieke partijen gedwongen om te kiezen wat ze écht belangrijk vinden. Vandaag bespreken Maarten en Marike wat hen opviel in het driehonderd pagina's tellende document, waarin...

Nu al loopt de (hyperactieve) Nederlandse economie tegen zijn grenzen aan. Bedrijven staan in de rij voor een aansluiting op het stroomnet. We hebben te weinig grond om op te bouwen. Er is krapte op de arbeidsmarkt. De natuur heeft het zwaar. En in de toekomst zal er nóg meer ruimte nodig zijn. Voor defensie bijvoorbeeld. En om klimaatvriendelijker en -bestendiger te worden.  Vandaag bespreke...

Trump is al maanden bezig de president van de Fed, de Amerikaanse centrale bank, onder druk te zetten om de rente fors te verlagen. En nu probeert hij ook om een van de bestuursleden, Lisa Cook, te ontslaan. Voorlopig mag ze blijven, bepaalde het Amerikaanse hooggerechtshof woensdag. Maar als het Trump uiteindelijk toch lukt, dan zou dit ontslag wel eens het einde van de onafhankelijkheid van...

Opeens was-ie daar weer, die aloude politieke splijtzwam: de hypotheekrenteaftrek. Vandaag bespreken Maarten en Marike wat er gebeurt als je dit belastingvoordeel weghaalt. Is het een quickfix voor de wooncrisis of de financiële ongelijkheid tussen huurders en kopers? Of bestaan er betere oplossingen? We beantwoorden een vraag van luisteraar Jos, een starter op de huizenmarkt. En we willen we...

Maatschappelijke onenigheid, problemen voor hardwerkende Nederlanders en ontevreden bedrijven: de troonrede klonk dit jaar somber. Je zou bijna vergeten dat onze economie er eigenlijk heel goed voor staat. Vandaag kijken Maarten en Marike door de politieke spin heen en bespreken de cijfers uit de Miljoenennota en de Macro Economische Verkenning. Zijn alle zorgen over het Nederlandse vestigingsklim...

Marike liet de karaoke achter in Japan en Maarten heeft het whisky drinken op een boot naar IJsland weer verruild voor de spreadsheets. We blikken terug op een wilde zomer. Hoe duwde Donald Trump de Indiase president Modi in de handen van Poetin en Xi Jinping (letterlijk)? Wat staat er eigenlijk in de nieuwste handelsdeal tussen de VS en de EU? Heeft Trump Europa hiermee op de knieën gekregen? En...

In de slotaflevering van deze driedelige zomerserie over technologie vertelt Timo Nijssen over de ongekend snelle opkomst van Temu, een spotgoedkope Chinese webwinkel die miljoenen pakketjes per dag naar Europa en de VS verscheept. Wat is het verdienmodel achter dat bedrijf? Hoe veranderen dit soort online-marktplaatsen de detailhandel? En wat zijn de gevolgen voor kopers en verkopers? Timo ziet h...

In de tweede aflevering van deze driedelige zomerserie over technologie laat redacteur Juurd Eijsvoogel zien hoe technologische ontwikkelingen oorlogen doen veranderen. In een permanente wisselwerking tussen het slagveld en laboratoria worden nieuwe toepassingen razendsnel ingezet, uitgetest en aangepast. Hoe verschillen huidige drones van de drones die de VS gebruikte tijdens de War on Terror?&nb...

In de eerste aflevering van deze driedelige zomerserie over technologie neemt redacteur Marc Hijink je mee in de wereld van humanoids: menselijke robots met een hoofd vol AI. Onder tech-investeerders zijn ze een ware hype: Elon Musk rekent op een ‘mens-robotratio’ van één op twee en zakenbank Stanley Morgan schat dat in 2050 de helft van de menselijke arbeiders vervangen kan worden door robot...

Maarten en Marike ontdekken dat de Nederlandse overheidsinkomsten relatief bescheiden zijn, maar dat de „belastingmix“ wel een beetje uit verhouding is. Is het verhogen van belastingen slechter voor de economie dan het verlagen van de uitgaven? Hoe hoog zou je belastingen in theorie kunnen maken? En hoe zou je zo'n impopulaire maatregel in de praktijk kunnen doorvoeren? Heeft u vragen, suggesties...

Economen noemen Trumps beleid waanzin. Maar moet je de handelsoorlog wel door een economische bril bekijken? Of is dat de verkeerde analyse? Zijn we getuige van de opkomst van wat steeds vaker de ‘geo-economie’ wordt genoemd? Zullen staten de macht die ze verloren met globalisering, weer terug proberen te pakken? En betekent deze handelsoorlog de terugkeer naar een multipolaire wereldorde, met Chi...

Allereerst willen we jullie bedanken voor een fantastisch jaar. We nemen deze zomer even vrij om uit te rusten en de zaadjes in onze hersens water te geven. Er komt een spannende tijd aan en we staan te popelen om jullie daarover straks weer bij te praten. Vandaag herhalen we een aflevering waar we trots op zijn, en die nog altijd relevant is. Want steeds als de stikstofdiscussie oplaait, hoor je...

Nederland dreigt te de-industrialiseren, hoor je vanuit bedrijven en de politiek. Is die waarschuwing terecht? Van oudsher heeft Nederland bijzonder veel zware industrie. Maar de sector heeft het moeilijk, vanwege hoge energiekosten en de druk om de uitstoot te beperken. Marike buigt zich samen met economieredacteur en ‘industriegoeroe’ Milo van Bokkum over een gigantische hersenkraker: moet de ov...

Momenteel staat Nederland er financieel fantastisch voor. Maar die gunstige situatie wordt niet gebruikt om toekomstige problemen op te lossen. Op welk achterstallig onderhoud stuit een volgend kabinet straks? Deze week hebben we een speciale gast: Vinzenz Ziesemer, econoom en oprichter van de onafhankelijke denktank Instituut voor Publieke Economie. Marike bespreekt met hem de aanstaande begrotin...

Vorige week verliet de rijkste man ter wereld (met een blauw oog) het Witte Huis. Vier maanden lang leidde Elon Musk het Departement voor Overheidsefficiëntie, een door hemzelf bedacht pseudo-ministerie waarmee hij miljardenbezuinigingen aankondigde. Nu hij vertrekt is de vraag: wat laat hij achter? In deze aflevering bespreken Marike en buitenlandredacteur Merijn de Waal, die de techmiljardair op...

‘One Big Beautiful Bill’, aan de naam zal het niet liggen. Toch klinken er zorgen op de financiële markten over de nieuwe begrotingswet van president Donald Trump. De Amerikaanse staatsschuld zal door deze wet nóg harder groeien. Openlijk wordt nu de vraag gesteld die je je tien jaar geleden nog nauwelijks kon voorstellen: hoe kredietwaardig zijn de Verenigde Staten nog?  Maarten en Marike wi...

Deze aflevering heeft de eerste NVD Applied Demography Award gewonnen! Over de vergrijzing hoor je vooral doemverhalen. Maar kloppen die wel? Maarten en Marike richten zich op de cijfers en worden positief verrast.  Nederland is, in vergelijking met andere Europese landen, opvallend goed voorbereid op de vergrijzingsgolf. De zeventigjarige van nu is cognitief vergelijkbaar met een 53-jarige v...

Onveranderlijk en begeerlijk. Maar ook onhandig en ouderwets. De goudprijzen rijzen de pan uit. Maar wie koopt er in dit digitale tijdperk goud, en waarom? In deze aflevering bespreken Maarten en Marike het verband tussen goud en geld. Nu, maar ook van oudsher. Waarom is goud al zo lang zo’n belangrijk transactiemiddel? Sinds wanneer stijgen de goudprijzen? Waarom werkte de goudstandaard niet...

Wij zijn er een weekje tussenuit. Deze aflevering werd oorspronkelijk gepubliceerd op 3 oktober 2024.  Een nacht op de intensive care kost omgerekend bijna een jaar aan zorgverzekeringspremie, ontdekte Maarten tijdens zijn onderzoek voor deze aflevering. Zorg is duur. En het wordt alleen maar duurder, de aankomende jaren. Marike kwam in verschillende rapporten alarmerende cijfers tegen, en ze...