Yeryüzü Tanığı

Dünya ve Türkiye’nin iklim gündemini yakından takip eden, Avrupa İklim Eylem Ağı (CAN Europe) Türkiye İklim ve Enerji Politikaları Koordinatörü Özlem Katısöz ile COP'ların işlevini, Türkiye'nin COP31'de üstleneceği rolü ve iklim hareketinde doğanın hakları yaklaşımını konuşuyoruz. 

Konuğumuz doğa gözlemcisi, fizik mühendisi ve araştırmacı Mehmet Tavacı ile tek bir yurttaşın doğa koruma mücadelesinde nasıl fark yaratabileceğini konuşurken; Tol Gölü, Uyuz Gölü ve Mogan Gölü başta olmak üzere sulak alanların korunmasına yönelik çalışmalarını, bilimsel gözlemlerini ve "Kanatların İzinde" projesini ele alıyoruz. 

Son beş yıldır tamamen kurumuş olan Manisa'daki Marmara Gölü, bu yılki yağışlarla geri geldi. Göl için yıllardır yöre halkı ve sivil toplum mücadele veriyor. Göldeki son durumu göl kıyısındaki Tekelioğlu Köyü’nden Niğmet Sezen ve Doğa Derneği sulak alan uzmanı Burçin Feran’la konuşuyoruz. 

Konuğumuz antropolog Dr. Selcen Küçüküstel ile Moğolistan’dan Amazon’a eşitlikçi toplumların yaşam biçimlerini ele alıyoruz.  Bu topluluklarda avcı-toplayıcılık, bugünkü gibi keyfi bir öldürme, güç ya da başarı göstergesi olarak görülmüyor. Aksine ihtiyaç, sorumluluk, paylaşım ve adalet duygusuyla birlikte düşünülen çok daha derin bir ilişki biçimine dayanıyor. Doğanın sundukları, insanın üzerinde...

Giresun’da üç ayının öldürülmesi için alınan karara yönelik tepkileri, insan-yaban hayatı ilişkisini ve Karadeniz’deki son durumu Trabzon’da yaşayan ressam ve doğa savunucusu Gökçe Sümerkan ile değerlendiriyoruz. Ayrıca, 10 yılı aşkın süredir süren Vjosa–Narta Deltası mücadelesine göz atıyor; bölgede planlanan turizm projelerine karşı yükselen direnişin, günlerdir başkent Tiran başta olmak üzere t...

Turnaların izinde Anadolu’nun doğa ve kültür hafızasına uzanıyor ve halk bilimci Raziye İçtepe ile turnaların göç yolculuklarını, Anadolu insanıyla kurduğu derin bağı, türkülerden semahlara uzanan izlerini ve sulak alanların korunmasının önemini konuşuyoruz. 

Fatsa Doğa ve Çevre Derneği Başkan Yardımcısı ve TEMA Vakfı Çevre Politikaları Savunuculuk Koordinatörü Alaaddin Yılmazer ile fındık üretiminin altın madenciliğinden çok daha büyük ekonomik değerini, siyanür ve diğer zehirli atıkların yarattığı çevresel etkileri ve bölgede süren mücadelenin farklı boyutlarını konuşuyoruz. 

Dünyanın dört bir yanında doğa savunuculuğu örnekleri artıyor.  Savunuculuğun başarısı ya da başarısızlığındaki faktörlerini konuğumuz Karadeniz Ekolojik Kalkınma Derneği Başkanı Hakan Adanır ile konuşuyoruz ve kendisi 30 yıllık deneyim ve gözlemlerini bizimle paylaşıyor. 

Son aylarda artan yağışlar sonrası göllerden güzel haberler geliyor ancak sadece mevsimsel yağışlarla göllerin geri gelmesi mümkün olmuyor. Marmara Gölü, Eber Gölü ve diğer göllerin son durumunu değerlendiriyoruz.  

1 Mayıs vesilesiyle küresel çevre algısındaki çelişkileri, sosyal medya etkisini ve yaklaşan COP31 zirvesi etrafında iklim adaleti tartışmalarını ele alırken; Türkiye’de doğa politikaları ve avcılık kararları üzerinden ekolojik mücadelenin güncel durumunu değerlendiriyoruz. 

Yeterince gündemimize giremeyen İstanbul kuzey demiryolu projesini ve bu projenin şehrin doğasına etkilerini; nesli kritik derecede tehlike altına giren Afrika penguenlerini ve bu sene beklenen Süper El Niño ve kahve krizini konuşuyoruz. 

Zor kayıpların ve artan şiddetin gölgesinde insanın doğaya ve birbirine yönelttiği yıkımı tartışırken; doğanın iyileştirici gücü ve dayanışma örnekleri üzerinden yeni bir söz arayışını gündeme taşıyoruz. 

23. Radyo Şenliği özel yayınında Yeryüzü Tanığı programının yapımcıları Dicle Tuba Kılıç ve Güven Eken, doğanın geleceğin aynası olduğunu ve ekoloji mücadelesinin aslında insanın kendi yaşamını koruma çabası olduğunu vurgularken, Apaçık Radyo’nun bu çok sesli yapıyla bu hikâyeleri görünür kılan bir dayanışma alanı olduğunu hatırlatıyor: “Doğada başlayan her şey, sonunda insanın hayatına ulaşır; bu...

Yücel Sönmez Zeytinyağı Kütüphanesi, İzmir Seferihisar’da açıldı. Açık Radyo programcısı olan ve çok erken yaşta aramızdan ayrılan canımız Yücel’in hayalini, onun ismiyle yaşayacak.  ​​​​​​​ Siz hiç ses kütüphanesi duydunuz mu? Zeytinyağının ardından özellikle su altındaki seslerin kaydedildiği bir ses kütüphanesi ve onun kurucusu İpek Oskay’ın çalışmaları gündemimizde. Ayrıca Anadolu'da bu hafta...

Akdeniz’in dört bir yanından gelen sivil toplum örgütleriyle, Tunus’tan Arnavutluk’a, Karadağ’dan Fas’a uzanan hatta suyun ve onun haklarını savunanların hikâyelerini konuşuyoruz.

Kıyılardan iç bölgelere, vadilerden-ovalardan dağlara uzanan coğrafyalarda bahar, farklı zamanlarda ve farklı biçimlerde yaşanıyor. Mart'tan Temmuz'a kadar Anadolu’nun farklı yerlerinde baharın nasıl yaşandığını gelin hep birlikte dinleyelim.

Leylekler, kırlangıçlar, ebabiller bir bir geliyor! Kuşların göçüyle başlayan baharı konuşuyoruz. İklim krizine sebep olan ülkelerin, iklim değişikliği üzerinde en az etkisi olan ülkelere verdiği iklim fonlarının kesilmeye başlaması, Kanada’nın risk altındaki türleri korumak için finanse ettiği projeler ve Kazakistan’ın kar leoparlarının yaşadığı milli parkı nasıl koruduğu ise diğer gündemlerimiz.

🔹Afyon'daki Eber Gölü’ne gittik, neler gördük?  🔹Yeni Gine’de yok olduğu sanılan iki memelinin yeniden bulunması 🔹İran’ın doğası 🔹Kadınların ve onların doğasının yok edilişi  

Küba’dan Hindistan’a, Brezilya'dan Fransa'ya başarılı Agroekolojik tarım örnekleri ve Türkiye’nin Kadim Üretim Havzaları üzerine konuşuyoruz.  

Anadolu'da daha önce benzerine rastlanmamış bir mücadeleye tanıklık ediyoruz: Eber Gölü'nü geri getirmek için yapılan çalışmaları değerlendiriyoruz.  Bir başka gündemimiz de denizin kıyılarını, nehirlerin taşkın alanlarını geri alması. Türkiye'nin dört bir yanında yaşanan felaketler engellenebilir mi? 

Kazakistan’ın doğa korumadaki başarılı çalışmalarını ele alıyoruz. Bu çalışmaların başında dünyanın dördüncü büyük gölü olan Aral Gölü’nün restorasyonu geliyor. 2000li yıllarda neredeyse tamamen kuruyan gölün tarım ve su politikalarındaki düzenlemelerle nasıl kurtarıldığını konuşuyoruz. ​​​​​​​ İkinci gündemimizde ise fevkalade güzellikteki Latmos Dağları ve bölgedeki madencilik çalışmaları yer al...

Deprem gibi doğa olaylarında insandan başka hiçbir canlı topluluğu büyük yıkımlar yaşamıyor. Yanlış inşa edilmiş şehirler, yaşamımızı elimizden alıyor. Biz de doğa ile uyumlu şehirleşmenin temel ilkelerini, dünyada bu konuda atılan adımları ele alıyoruz. 

🔹Bir penguen nereye gider? Peki dünya nereye gidiyor? Venezuela, Danimarka, İran... 🔹Ukrayna'da bombalanan baraj bir ekosisteme dönüşüyor.

Birleşmiş Milletler’in yeni raporuna görei dünyadaki tatlı su kaynaklarının yenilenme sınırı aşıldı! “Küresel su iflası” olarak tanımlanan geri dönülmez bir sürece girdiğimiz ortaya konuldu.  Yeni çalışmalar, Konya Havzası’nda zeminin çok yavaş ama sürekli biçimde çöktüğünü gösteriyor. Peki, bu çöküşten bir geri dönüş yok mu? 

Yaşam alanlarına el konulmasına karşı Akbelen ve İkizköy’de yükselen direnişi; özellikle kadınların ön saflarda yer aldığı bu mücadelenin ekolojik, hukuki ve toplumsal boyutlarıyla konuşuyoruz.