Yeditepe Fatih Dergisi

Tarihî esnaf lokantaları, dürümcüler, kebapçılar, ciğerciler… Hızla akan günün ortasında hem dinlenip hem eşsiz lezzetleri tadabileceğiniz Kapalıçarşı’nın müdavimi bol, en eski ve en sevilen yeme içme mekânlarını sizler için derledik.

Eski dünyanın en büyük çarşısı (Grand Bazaar) sayılan Kapalıçarşı, kapalı çarşılar içinde de eskilerindendir. Eski dünya dememizin sebebi herhâlde anlaşılmıştır. Modern zamanların “iş merkezi” yahut “plaza” dedikleri gökdelenleriyle mukayese edildiğinde Kapalıçarşı’nın ne kadar da eski bir zamana ait olduğu hemen fark edilir. Tamamı zemine yayılmış olan bu devasa çarşının inşası şimdiki anlayışla...

İstanbul dışına çıktığımızda gerek Anadolu ve gerekse Trakya’daki herhangi bir şehrimize yolunuz düştüyse, genellikle “Taş Han” adıyla anılan ve eski kent merkezinin göbeğinde yer alan hanlarda kahve içmenin keyfini bilmeyeniniz yoktur. Edirne, Bursa, Sivas, Tokat, Afyon… İstanbul’da ise belki de en güzel çaylar bu tip hanlarda demlenir, eski, ahşap bir sandalyede oturulup, masa vazifesi gören, te...

Türk musiki tarihinin büyük bestekârlarının başında gelen ve Dede Efendi olarak nam salan Hammâmîzâde İsmail Dede Efendi, 9 Ocak 1778’de Şehzadebaşı civarında bir evde dünyaya geldi. Babası Süleyman Ağa, Sayda valisi Bosnalı Cezzar Ahmed Paşa’nın mühürdarlığında bulunmuş ise de Rauf Yektâ’nın Esâtîz-i Elhân ’da aktardığına göre, Paşa’nın gaddar ve kan dökücü bir kimse olmasından dolayı hizmetinden...

Çarşı geleneği İslam mimarisinin en önemli unsurlarından birini teşkil eder. Mekke’de ortaya çıkan İslam dini, yayılım gösterdiği alanın ticari merkezler üzerinde konumlanmasından dolayı bir “şehir dini” hüviyeti taşır. Nitekim İslam peygamberi Hz. Muhammed de gençliğinde ticaretle iştigal etmiştir. İslam’ın yayılmasında kervan güzergâhları önemli bir rol oynar. Hemen bir asır sonra İslam Devleti’...

Şeyh Hamdullah ile başlayan Osmanlı hüsnühat geleneğinin yaşayan önemli temsilcilerinden Hasan Çelebi. Elli yılı aşkın süredir üretkenliğinden taviz vermeden sanatını sabırla ve bitmeyen bir aşkla icra etti. Bu sanata ilgi duyan yüzlerce insanın elinden tuttu, yolunu aydınlattı. Yazılarıyla birçok caminin kubbe ve mihraplarını, kuşaklarını ayet ve hadislerle bezeyen Çelebi’nin güzelin peşindeki yo...

Kapalıçarşı (Çarşu-yı Kebir, Sûk-ı Sultânî)’nın güney cihetinde, Tavukpazarı denilen bölgede, Çenberlitaş Atik Ali Paşa Camii ile Nûruosmaniye-Kapalıçarşı arasındaki han, arşiv kayıtlarında Esir Hanı, Esir Pazarı, Han-ı Pazar-ı Esir, Esir Pazarı Hanı gibi isimlerle anılır.1 İçindeki mescit de çeşitli kaynaklarda Esirci Mescidi, Esir Pazarı Mescidi, Esir Hanı Mescidi, Mescid-i Han-ı Esir, Esirhane...

1930’ların sur içi İstanbul’unda kayıt altına alınmış 637 anıtsal eser var. Pek çok araştırmacı ve yazarın başvuru kaynağı olan Encümen Arşivi dijitale aktarılıyor.  Tarihi oluşturan hafızayı ortaya çıkarmanın bir yolu da, tarihî varlıkları korumak, onları günümüz koşulları içinde muhafaza edebilmektir. Eski Eserler Koruma Kurulu-Osmanlıca adıyla Muhâfaza-i Âsâr-ı Atîka Encümen-i Dâimîsi'nin...

Refik Halid Karay, Akşam gazetesinde 18 Mart 1945 tarihli sayısında yayımlanan “Kapalıçarşı’nın Romanı” başlıklı yazısında, bu çarşının aşağı yukarı beş asırlık tarihinde İstanbul’un giyim kuşam, süs ve zarafet hayatını belirleyip kadınına ve erkeğine dört yüz küsur yıl boyunca cazibeli elbiseler giydirdiği için önemli olduğunu ve feyizli bir kalemden çok emek verilerek yazılmış bir “Kapalıçarşı T...

Jake Michael Singer, fotoğraf ve kâğıt sanatıyla ilgileniyor. Yeteneğini en üst düzeyde gösterdiği alan ise heykel. Mutidisipliner bir sanatçı olarak tanımlanmayı tercih ediyor. Singer bugüne kadar dünya çapında birçok sanat fuarına katıldı ve Avrupa, Amerika ve Afrika’da kişisel sergiler düzenledi. Cibali, Küçükmustafapaşa Hamamı’nda sergilenen  enstelasyonu “Bennu Statis” onun son projesi....

“Büyük bir kütüphaneden başka neresi sana sığınak olabilir?” diye sorar İtalyan yazar Italo Calvino. Haksız da değildir. Kütüphaneler okumak,  çalışmak, dinlenmek, soluklanmak ama en çok da hayal kurmak için birebirdir. İnsanı dünyanın gürültüsünden çekip kurtaran büyülü bir girdap gibi, bambaşka bir âleme taşır. Yoğunlaşmamız gereken zihinsel gündemlerimiz varken günlük hayatın temposundan u...

Türkiye’de fuarcılık sektörünün ekonomik kalkınmaya destek verecek boyutta geliştiğini, yıl içinde düzenlenen fuar sayısından ve sektörel fuarların giderek genişlemesinden anlayabiliyoruz. Bu gelişime destek veren şehirlerin başında tabii ki İstanbul geliyor. Kültür sanat sezonu açılışı ile birlikte geçtiğimiz haftalarda sur içinde art arda birçok fuar organizasyonu gerçekleştirildi. Fuarlar aynı...

İstanbul peyzajının vazgeçilmez unsuru çınarlar… Çok eski devirlerden beri görenleri kendilerine hayran bırakmış bu ulu ağaçlar sur içinin pek çok yerinde tarihin dönüm noktasından duyulmadık haberler taşırcasına hâlâ ayaktadır. Kimi zaman şiirin mısralarından seslenir kimi zaman bir ressamın fırçasında cisimlenir, bir film sahnesinde veya bir fotoğraf karesinde ölümsüzleşirler. Tam da Lamartine’i...

Bütün dünyanın tanıdığı, İstanbul’un meşhur iç bedesteni, bir zamanlar Kapalıçarşı’nın en itibarlı, en kazançlı, en uğrak yeri idi. Birçok sayılı müzeler, zenginliklerini iç bedestene borçludurlar. Dünyanın her tarafındaki antika meraklılarının koleksiyonlarına, en nadide parçaları burası yetiştirdi. Erbabı, iç bedestenin bir dolabını bir bankaya değişmezdi… Zeminden, yüksek sedirlerin üstüne konu...

Çelik Gülersoy Kapalıçarşı’yı “İstanbul güzelinin çeyiz sandığı olan kapalı kutu” diye tarif eder. Bu çeyiz sandığı asırlar boyu Büyük Çarşı diye bilindi, gel zaman git zaman Kapalıçarşı diye anılır oldu. Tarih kitapları, çarşının çekirdeğinin Fatih zamanında yapılan Cevahir ve Sandal Bedestenleri olduğunu söyler. İmparatorluğun sınırları zamanla genişler, yedi iklime ulaşılır; Kapalıçarşı da benz...

Tarihte öyle kimseler vardır ki döneminde önemli işler başarmış, çevresinde sevilmiş, alanında kıymetli eserler vermiştir. Ancak kaderin cilvesi olsa gerek, vefatlarından sonra tarihin tozlu sayfalarına gömülüp gitmişlerdir. Onları sadece meraklı olanlar keşfedebilir, hayat hikâyelerinden ve eserlerinden istifade edebilirler. Baha bey de bu kimselerden biri. Yazıma başlamadan evvel bizlere Bahaedd...

Dede Efendi'nin Şehnâz makamında ve Muhammes usûlündeki bestesini (Ne dehendir ü ne kâküldür bu) Üstâd Kâni Karaca seslendiriyor. Eseri takdim eden Mesud Cemil'dir. (1778-1846)

Saygıdeğer İstanbullular, Üç ayın sonunda, nihayet üçüncü sayımızla yeniden birlikteyiz. Bu sayımızda İstanbul’un tarihî semtlerine, abidelerine, büyük şahsiyetlerine, her zamanki gibi şehrin kalbinden, Fatih’ten bakmayı sürdüreceğiz. İstanbul’u, içeriden, Fatih’ten okuma çabası, hayatımızı bütün cepheleriyle şekillendiren bir yapıyı hakkıyla anlamanın yolunu önümüze açacaktır. Kuşkusuz İstanbul g...

Fatih’in yadigârı Yedikule Hisarı... Her köşesi tarihten silinmez izler taşıyor. Her adımda bizi mazinin derinliklerinde yolculuğa çıkarıyor. Yedikule Hisarı aynı zamanda bir dünya mirası olarak değer görüyor. Yapılan son restorasyonla yeniden güçlendi, artık yeni çehresiyle ve içinde gerçekleştirilen kültür sanat etkinlikleriyle İstanbulluları ağırlıyor. Yedikule Hisarı bu zamana kadar birçok fil...

“Şimdi her taraftan şu sualler geliyor kulağıma: ‘Ya Ayasofya? Ya Topkapı Sarayı? Ya sultan sarayları? Yedikule? Abdulaziz? Boğaziçi?’ Hepsini yazacağım, seve seve yazacağım, fakat evvela, her adım başında düşüncelerimi değiştirdiğim gibi, her sayfada başlık değiştirerek İstanbul’da biraz daha serbestçe dolaşmak ihtiyacındayım.” 19. yüzyılda İstanbul’u ziyaret eden İtalyan yazar Edmondo de Amicis...

İstanbul’un kent içi ve kentler arası yolcu ve yük naklini sağlayan ulaşım sacayaklarından birini teşkil eden demir yolu sistemi ile tanışması 19. yüzyılın son çeyreğine denk gelir. Şehrin topografyasının düz satıhlı hareketlere pek fazla imkân vermemesi ve demir yolunun uygun bir eğim izleyerek devam edebileceği alanların da son derece kısıtlı olmasından dolayı, Marmara sahillerine paralel şekild...

İstanbul çok katmandan oluşan “palimpsest” bir şehir. Farklı medeniyetlere yüzyıllarca ev sahipliği yapmış bu olgun şehrin, her dönemde farklı bir anlayış, kültür ve üslupla yeniden yorumlandığı görülür. Ayakta kalmayı başarabilmiş tarihî yapılarla günümüz yapıları arasındaki farklar buna örnek verilebilir. Yerini bugünkü binalara bırakmış nice mimari eserden geriye birkaç fotoğraf, gravür ya da ç...

Yaz hasadın da mevsimidir. Özellikle ağustos gelip çattığında bağ, bahçe, bostan bereketini gözler önüne sermeye hazırdır. Toprak bize emeğin ve üretmenin zevkini, sabrın nimetlerini bu aylarda cömertçe tattırır. Yeter ki toprağa hürmetle eğilmeyi, onunla yakınlık kurmayı başarabilelim. Hele büyük şehirlerde insan toprağın dostluğuna öyle çok ihtiyacı vardır ki. Onun sunduğu nimetler sadece bedenl...

15. yüzyıl Osmanlı şairi ve devlet adamı Tacizade’nin “Şehrin Gözleri” diyerek tanımladığı Yedikule Hisarı, 4. yüzyılın sonunda inşa edildiğinde Bizans imparatorlarının anıtsal bir zafer takıydı. İstanbul’un fethinden sonra Fatih Sultan Mehmed tarafından mevcut sur sisteminin iç kısmına 3 adet kule eklenmesiyle bir iç kale hâlini aldı ve sur içi İstanbul’unun ilk askerî yapısı oldu. Yedikule Hisar...

Fatih Sultan Mehmed, İstanbul’un fethinden bir yıl önce, 1452’de Rumelihisarı’nı inşa ettirmiştir. Fetihten hemen sonra da kuşatma sırasında harap olan kara surlarını tamir ettirmiştir. İnşası 1458 yılında tamamlanmış olan Yedikule Hisarı’nın planı beş köşe üzerinde yer alan kulelerle kurulan bir iç kale niteliğindedir. Yıldız biçimli hisar, 15. yüzyıl İtalya’sında tasarlanan yıldız kalelere benze...