Wetenschap Vandaag | BNR

De kleinste robot van de wereld kruipt over een tijdje misschien wel door je aderen.  Onderzoekers van Northwestern University hebben een piepklein robotje ontwikkeld die op afstand bediend kan worden en beweegt als een krab in reactie op warmte. Het robotje is minder dan een millimeter breed en daarmee klein genoeg om door een ader te passen.  Uiteindelijk zouden dit soort robotjes blok...

Eén van de camera's van ruimtetelescoop Plato - een nieuwe exoplaneetjager die naar verwachting in 2026 de ruimte in zal gaan - is succesvol getest in een speciaal daarvoor ontworpen ruimtesimulator. We bespreken met systems engineer Wouter Laauwen van SRON wat Plato precies in de ruimte gaat doen en hoe de nieuwe ruimtesimulator precies in elkaar zit.  Lees meer: Eerste tests exoplane...

Kan een kunstmatig evenwichtsorgaan mensen met een evenwichtsstoornis helpen? In Maastricht zijn ze begonnen aan een test met een implantaat speciaal voor deze groep patiënten. Hoeveel mensen precies last hebben van een evenwichtsstoornis is moeilijk te zeggen, omdat wordt gedacht dat er heel veel mensen met symptomen rondlopen zonder dat ze weten dat dit hierdoor komt. Naar schatting gaat he...

Het lukt steeds beter om robots te maken die lijken op de mens, of op dieren. Is dat misschien waar het heen moet gaan met dierentuinen en aquaria?   In Californië glijdt er al eentje door het water: een hyperrealistische robotdolfijn. Bijna niet van echt te onderscheiden, op het gevoel van de huid en een snoertje aan de onderkant na. Over een tijdje zijn die problemen ongetwijfeld ook o...

Een kunsthuid voor robots met daarin warmtesensoren moet het een stuk veiliger maken om als mens met robots samen te werken. Het is natuurlijk al een tijdje zo dat, zeker in de industrie, mensen samenwerken met robots. De risico's daarvan zijn bekend en dus worden mens en robot vaak van elkaar gescheiden. Door een wandje bijvoorbeeld, of door de robot in een aparte ruimte te plaatsen. Dat is allee...

In 2015 won een onderzoeker een prijs met een mooi idee om het stropen van schildpadeieren tegen te gaan: nep-eieren met GPS die de route van stropers verraden. En ze blijken echt te werken. In totaal werden 101 van deze goed lijkende nep-eieren in nesten geplaatst en de eerste resultaten die nu gepubliceerd zijn laten zien dat 5 eieren succesvol de routes van stropers hebben blootgelegd. Sommigen...

Onderzoekers van North Carolina State University hebben een zelfstandig bewegende soft robot ontwikkeld die lijkt op fusilli-pasta. Het materiaal van de spiraalvormige robot reageert op temperatuur. Komt de onderkant ervan in aanraking met een oppervlakte dat minstens 55 graden is (een stuk warmer dan de lucht) dan trekt het materiaal daar samen, terwijl de bovenkant dit niet doet. Dit zorgt ervoo...

Wilde paarden, tamme paarden en varkens kunnen het verschil tussen negatieve en positieve geluiden horen als ze luisteren naar soortgenoten, maar ook als wij ze toespreken horen ze dat verschil. Bij het idee van een paardenfluisteraar of kletsen met varkens moeten de meeste mensen waarschijnlijk een beetje gniffelen. Maar uit nieuw onderzoek van de Universiteit van Kopenhagen zou blijken dat dit z...

In een zinkgat in het zuiden van China hebben grotonderzoekers een bos gevonden met oeroude bomen van wel 40 meter hoog.    Natuurlijke zinkgatten ontstaan op plekken waar oplosbaar gesteente, zoals zout of kalk, in de grond zit. Dit gesteende kan door de aanwezigheid van water oplossen waardoor er lege ruimtes onder de grond ontstaan.   De omgeving waar het bos is gevonde...

In Engeland vind je Nature's Safe: een vriezer van min 196 graden waarin stukjes weefsel van nu al 100 verschillende diersoorten worden bewaard.  Net als biobanken voor plantenzaadjes moet deze biobank voor levend weefsel bijdragen aan het beschermen van de biodiversiteit op aarde. Het idee is dat soorten die in de toekomst verdwijnen dankzij deze samples weer teruggebracht zouden kunnen word...

Waarom zijn mannetjes muizen bang voor bananen? Op die vraag hebben onderzoekers nu een antwoord gevonden. Ze kwamen er per ongeluk achter toen ze in het lab een onderzoek naar hoogzwangere vrouwtjesmuizen deden. Het viel ze op dat mannetjes in de buurt zich vreemd gedroegen. Dit gebeurde ook als ze alleen maar de geur van de zwangere vrouwtjes roken. En dus gingen de onderzoekers op zoek naar de...

Het namaken van menselijke eicellen in een lab is om heel veel redenen gigantisch moeilijk. Toch hebben wetenschappers nu een belangrijk stap in het mechanisme doorgrond waarmee het iets dichterbij is gekomen. Ze hebben in dit onderzoek naar de cellen gekeken waaruit onze eicellen en spermacellen ontstaan: germ cells. Voordat deze cellen succesvol een voortplantingscel worden, moet er een heleboel...

Kinderen die opgroeien met honden, of veel familieleden, zouden wel eens beter beschermd kunnen zijn tegen het krijgen van de ziekte van Crohn.  De ziekte van Crohn is een chronische ontstekingsziekte van de darm. Nou waren wetenschappers benieuwd wat de rol van omgevingsfactoren is bij het krijgen van deze ziekte. Ze spraken met meer dan 4000 eerstegraads familieleden van mensen met de ziekt...

Een Chileense wetenschapper denkt een boom te hebben gevonden die ouder is dan alle andere bomen op aarde. Meer dan 5400 jaar zou hij zijn.  Omdat de boom uit de orde van coniferen met een diameter van 4 meter gigantisch is, lukte het niet om een sample te boren waarmee de jaarringen allemaal geteld konden worden. Voor de rest van de berekening gebruikte de onderzoeker modellen. En die modell...

Vooral de trilhaartjes in het slakkenhuis in ons oor kregen de schuld van doofheid of slechthorendheid. Dat is terecht, ze spelen een rol, maar een vijftig jaar oude theorie dwingt wetenschappers nu ook naar andere oorzaken te kijken. Het betreft de theorie van de Stria Vascularis , een klein orgaan, in de zijkant van het slakkenhuis, dat fungeert als een batterij die stroom levert voor de signaal...

In Kharkov, Oekraïne, staat een meer dan honderd jaar oude genenbank. In deze genenbank wordt, net als in andere genenbanken op de wereld , plantaardig genetisch materiaal bewaard. Plantveredelaars hebben dat materiaal nodig voor het maken van nieuwe gewassen, en de bank kan ook van pas komen als er grote rampen zijn gebeurd. Landbouwers kunnen met de zaden die zijn bewaard opnieuw beginnen.&...

In 2016 werd in de jungle van Borneo een 'Mystery Monkey' op de foto gezet. De aap was niet thuis te brengen, tot nu. Het blijkt een hybride, een kruising tussen een Neusaap en een Muts-langoer. Dat is heel bijzonder, de twee soorten primaten leven al meer dan 9 miljoen jaar als aparte soorten, en worden niet geacht zich samen voort te planten. Bram Langeveld van het Natuurhistorisch Museum Rotter...

In de tweede week van Mei was er een beving op Mars , met een kracht van 5 op de schaal van Richter. Nooit eerder werd zo'n zware beving op Mars gemeten. De data die uit de recente meting afkomstig is zal ons veel leren over het binnenste van onze rode buurplaneet. Vooraanstaand seismoloog Arwen Deuss is vooral benieuwd naar de geschiedenis van het magneetveld van Mars. Eerst was er wel een veld,...

In het oudste Museumgebouw van Amsterdam, het Hoofdgebouw naast Artis, is sinds vandaag het Groote Museum geopend. Een totaal eigenzinnig museum dat nauwelijks te vergelijken is met andere musea. Door een reis langs lichaamsdelen leer je over planten en dieren, geuren en kleuren, en over hoe alles op onze aarde met elkaar samenhangt.  Er is moderne kunst, interactieve gaminginstallaties, mees...

Tijdens het nuttigen van een hap eten zijn er verschillende smaakfases. En dat is belangrijke informatie voor een robot die een carrière als chef ambieert.  De robot in dit onderzoek had al geleerd om smakelijke omeletten te maken op basis van feedback van een testpanel van hongerige mensen. Vervolgens hebben ze de robot ook geleerd om een simpel gerecht van roerei met tomaat in versch...

De afgelopen drie maanden waren ontzettend spannend voor het technisch team van de James Webb Telescoop. Hoog tijd voor een update.  We bespreken met systems engineer Maurice te Plate van ESA hoe het er nu voorstaat, waarom één instrument extra koud moest worden en een ander niet alleen gebruikt gaat worden om de ruimte mee te bestuderen, maar ook is ingezet om de enorme spiegel...

Het is niet voor het eerst dat op een rijtje is gezet welke hondenrassen het langst leven, maar niet eerder is zo'n grote en betrouwbare dataset gebruikt.   Het gaat om een dataset van Britse dierenartsen. Bovenaan de lijst eindigt de jack russell, die met gemiddeld 12.7 jaar het oudst wordt. Ook border collies (12.1 jaar) en de springerspaniël (11.9 jaar) doen het goed. Hippe...

Ja, dat klinkt nogal vies. Maar dat is precies waar onderzoekers naar gekeken hebben: kan het transplanteren van poepmicroben veroudering tegengaan?  Het transplanteren van deze microben van de ene persoon naar de andere heeft al langer de aandacht van onderzoekers. Zo is al gekeken of op die manier problemen met darmflora opgelost kunnen worden. Dan worden de goedwerkende microben van een do...

We kunnen al een heleboel lichaamssignalen meten met vrij simpele draagbare apparaatjes. Onderzoekers hopen daar nu ook de gassen die door onze huid naar buiten komen aan toe te voegen.  Net als uit bloed en zweet, kan uit lichaamsgassen belangrijke informatie over onze gezondheid worden gehaald. Sommige gassen kunnen gemeten worden met behulp van een ademtest, maar dat vraagt om een actieve...

Morgen vindt in Franeker het Expeditie Next festival plaats. Er zijn maar liefst 100 wetenschapsactiviteiten te bezoeken en kinderen kunnen er terecht met vragen over van alles. Bijvoorbeeld: hoe werkt verliefdheid? Of ruzie? We spraken alvast met twee onderzoekers die er morgen bij zijn: sociaal wetenschapper Linda Duits - zij weet veel over verliefdheid - en Thirza Lagewaard van de VU - zij kijk...