Welkom in het Antropoceen

De poolkappen smelten. De zeespiegel stijgt. Het water komt. In 2100 kan de zeespiegel in Nederland al een meter zijn gestegen. Wat nu? Worden we overrompeld? Wordt het onbetaalbaar om de voeten droog te houden? Moeten we verhuizen naar hoger gelegen gebieden? Volgens Ties Rijcken, die publiceert en adviseert over waterveiligheid en waternatuur, kun je Nederland zien als één grote ‘watermachine’,...

Een revolutie is gaande in onze voedselproductie. Nieuwe technieken om gewassen te kweken en verbouwen hebben zich aangediend. Dankzij deze technieken kunnen we meer produceren op minder landbouwgrond met een lagere impact op het milieu. Maar: de Europese Unie zit ermee in de maag. Moeten we de technieken toestaan en meegaan in de ontwikkeling, of moeten we ze aan banden leggen, uit voorzorg voor...

Al ruim twintig jaar wordt in België gewerkt aan het realiseren van MYRRHA, een nieuwe kernreactor. Deze zal energie maken van bestaand kernafval. Hierdoor neemt de hoeveelheid hoogradioactief afval sterk af en hoeft er minder uranium te worden gemijnd. Ook zullen er in de reactor medische radio-isotopen worden geproduceerd die dienen voor diagnose en behandeling bij kankerpatiënten. Geestelijk va...

De mens staat niet naast of boven de natuur, maar is er onderdeel van. En sinds kort is de mens een geologische kracht geworden die meeschrijft aan het verhaal van de aarde. Sterker, de toekomst van de planeet ligt in onze handen. Dat is de boodschap van Manuel Sintubin, hoogleraar geodynamica aan de KU Leuven. In zijn onlangs verschenen boek Wij, aarde legt Manuel uit hoe hij als geoloog aankijkt...

Geïnspireerd door onze campagne voor een radicale omwenteling in voedselproductie om ruimte te maken voor natuur, hield Nilüfer Gündoğan onlangs een gloedvol betoog in de Tweede Kamer. Ze bepleitte het terugdringen van veeteelt en gaf haar steun aan de ontwikkeling van precisiefermentatie: een veelbelovende techniek op basis van micro-organismen waarmee dierenleed wordt voorkomen en eiwitten worde...

Nu al zijn de effecten van klimaatverandering merkbaar. We zullen er nog meer van merken. Hoe communiceren we daarover? Sommige voorspellingen berusten op complexe computermodellen en onzekere aannames. Wat moeten we aanvangen met de droge kennis van klimaatwetenschappers? Hoe maken we een juiste vertaalslag? Mag daar een activistisch sausje overheen? Hoe effectief is de stijl van Greta Thunberg?...

Als we onze eiwitten en vetten niet meer halen uit vee, maar uit micro-organismen kunnen we een groot deel van de landbouwgrond in de wereld teruggeven aan de natuur. Daarmee vergroten we de biodiversiteit, ontzien we het klimaat en voorkomen we dierenleed. Dat is de boodschap van Reboot Food, de nieuwe campagne van RePlanet. Mede dankzij de medewerking van de bekende milieuactivist George Monbiot...

Nu de gastheer van deze podcast een boek heeft geschreven, moet híj maar eens plaatsnemen als gast. Aldus krijgt Marco Visscher deze keer de vragen voorgeschoteld. Met gelegenheidspresentator Ralf Bodelier praat Marco over zijn boek Waarom we niet bang hoeven te zijn voor kernenergie: De emoties & de feiten, dat onlangs verscheen. In het gesprek vertelt Marco over zijn fascinatie voor een revoluti...

Hoe kon stikstof uitgroeien tot zo’n hoofdpijndossier en zulke maatschappelijke onlusten? Daarover gaan we in gesprek met Rudy Rabbinge, professor emeritus Duurzame ontwikkeling en voedselzekerheid aan Wageningen, oud-politicus en nu voorzitter van RePlanet Nederland. Met de commissie Stikstofproblematiek stelde hij jaren geleden een plan van aanpak op, maar de adviezen van destijds werden in de w...

Wie science-fictionboeken van lang geleden of voorspellingen van experts terugleest, wordt vaak verrast. Soms zijn ze verbluffend nauwkeurig, soms zitten ze er grandioos naast. Minstens zo fascinerend is de introductie van een nieuwe technologie. Die kan de ene keer rekenen op bewondering, de andere keer op afkeuring. Fanta Voogd, journalist met een interesse in techniekgeschiedenis, heeft oude dr...

Energieprijzen schieten omhoog, energietekorten doemen op. Stroomuitval is deze winter niet ondenkbaar. Hoe gaat de politiek hiermee om? Daarover gaat Marco Visscher in gesprek met Joris van Dorp, energieadviseur van RePlanet en co-auteur van het rapport Switch Off Putin. In deze aflevering gaat het over hoe het zover kon komen, wat de politiek eraan doet en hoe zo’n crisis in de toekomst kan word...

In deze speciale uitzending van de podcast brengen we u een boekfragment uit Waarom we niet bang hoeven te zijn voor kernenergie: De emoties & de feiten. Onze eigen Marco Visscher is de auteur van het boek, dat binnenkort verschijnt. Marco leest het hoofdstuk voor over het ontstaan van het verzet tegen kernenergie. Waarom waren Duitse wijnboeren de eersten die in Europa protesteerden tegen kernene...

De aarde warmt op, energie wordt duurder en wereldwijd neemt extreme armoede weer toe. De uitdagingen zijn groot, zo weten Jan Deschoolmeester en Thomas Rotthier. Onze respons moet dat dus ook zijn. Dat betekent volgens hen: niet terug naar kleinschaligheid en het mantra van ‘minder, minder, minder’. Wat nodig is, is ambitie. Juist door een steviger inzet op onderzoek, ontwikkeling en technologie...

Veel mensen beweren dat de aarde niet zoveel mensen kan dragen. Zij menen dat we eindelijk iets moeten doen aan de ‘overbevolking’ wanneer we het milieu willen beschermen. Want de mens, stellen zij, is een kanker die Moeder Aarde ziek maakt, een plaag die moet worden bestreden. Intussen stevenen we deze eeuw af op een wereldbevolking van 10 miljard. Ralf Bodelier deinst niet terug voor die groei....

Binnen de groene beweging hebben ecomodernisten het debat verrijkt met een scherpe blik op de rol van wetenschap en technologie bij het oplossen van problemen rondom milieu en klimaat. Nu hebben ecomodernisten in Europa zich verenigd in een nieuwe organisatie, RePlanet. RePlanet combineert een rol in de intellectuele voorhoede met acties op straat. Rob De Schutter stond aan de basis van RePlanet....

Bij polariserende beleidsthema's als klimaat en landbouw ligt polarisatie voortdurend op de loer. Daardoor staat de maatschappelijke steun voor politieke beslissingen voortdurend onder druk. Een manier om dit probleem te omzeilen is directe zeggenschap van burgers. Het burgerberaad is een bewezen manier om bruggen te slaan. In Studio Ecomodernisme gaan we in gesprek met Ellen Maassen en Harm van D...

Over hoe we voedsel produceren, bestaan twee denkrichtingen. De ene kijkt hoe wetenschap en technologie de voedselproductie en het milieu ondersteunen, de andere kijkt hoe we de traditionele wetten van de natuur het beste benutten. Het is een ideeënstrijd die volop actueel is, met politieke belangstelling voor circulaire, regeneratieve landbouw en agro-ecologie. De strijd kent echter diepe wortels...

#11 - Joris Van Dorp by WePlanet Nederland & België

Nu de CO2-uitstoot niet snel genoeg afneemt om de klimaatcrisis af te weren, klinkt steeds vaker de roep om “negatieve emissies”, ofwel: het actief verwijderen en vastleggen van CO2 uit de atmosfeer. Dat kan bijvoorbeeld door CO2 uit de lucht te zuigen, of door een mineraal als olivijn toe te voegen aan een materiaal als beton. Maar hoe werkt dat dan en is het effectief? Is het betaalbaar? En is h...

Effectief altruïsten proberen op een rationele manier zoveel mogelijk goeds te doen voor de wereld. In Studio Ecomodernisme praten we met Stijn Bruers, de voorzitter en mede-oprichter van Effectief Altruïsme België, over dierlijk lijden, kweekvlees en open grenzen.

Wat verstaan we onder natuur? Wat is nog natuurlijk? In onze moderne wereld hebben we behoefte aan een diepere band met de natuur, een band die stilaan verdwijnt. Wat betekent dit voor hoe we omgaan met de natuur en met onszelf? In Studio Ecomodernisme een gesprek over maakbaarheid met Thomas van Slobbe, ecoloog en auteur van "Natuurvervaging".

Een nieuwe, revolutionaire gentechniek, Crispr-cas, kan grote verbeteringen brengen in landbouw en geneeskunde. De grondleggers van de techniek kregen er in 2020 een Nobelprijs voor. Maar Europa legt de techniek mogelijk aan banden, uit voorzorg vanwege onvoorspelbare risico's voor het milieu. Dirk Inzé, hoogleraar moleculaire plantenbiologie aan de Universiteit Gent, praat over de beloften en val...

Er is veel aandacht in de media voor duurzaamheid en klimaat. Helaas maken veel journalisten denkfouten als ze over die thema's berichten, stelt media-onderzoeker Mirjam Vossen. Waar moeten we op letten? Studio Ecomodernisme gaat in gesprek met Vossen over de framing van vooruitgang, milieu, kernenergie, kweekvlees - en meer.

In zijn boek "Waarom de wereld niet naar de knoppen gaat" hekelt filosoof Maarten Boudry het ecologisch doemdenken. Is de vooruitgang beter gebaat bij optimisten die openstaan voor alle oplossingen? Of is er toch een belangrijke rol voor de waakzame blik uit de groene beweging? In Studio Ecomodernisme een gesprek over een mooie toekomst, de route ernaartoe en de obstakels onderweg.

Wat zijn de morele vraagstukken rondom de keuze of kernenergie onderdeel moet zijn van onze toekomst? Daarover praten we met techniekfilosoof Behnam Taebi, hoogleraar Energie en Klimaatethiek aan de Technische Universiteit Delft. Over de controversiële wortels van de technologie in de militaire toepassing, over het risico op ongelukken, over het afval, en meer.