Wat blijft

Piet Hein, de zeevaarder uit Delfshaven, staat vooral bekend om zijn verovering van de Spaanse zilvervloot in 1628 in opdracht van de West-Indische Compagnie. Zijn grafmonument in de Oude Kerk in Delft wordt momenteel gerestaureerd. Parallel hieraan is een tentoonstelling te zien. Wie was de persoon achter deze bekende verovering en hoe paste Hein in zijn tijd? Welke impact had hij op de Nederland...

Sportvrouw Gien van Maanen was keepster van Oranje en zat in het eerste officieuze Nederlandse vrouwvoetbalelftal. Officieuze, want de KNVB vond vrouwen en voetbal geen goede combinatie, boycotte het elftal en weigerde het een lidmaatschap. Gien en medespelers regelden vanaf het begin zelf alle zaken; het publiek bleek wél belangstelling te hebben voor vrouwenelftal. Na een paar jaar stapte Gien o...

In Wat blijft aandacht voor Kaási, leider van het vroege verzet tegen slavernij in Suriname. Begin achttiende eeuw, al lang voordat het debat over de slavernijafschaffing op gang kwam, voerden tot slaafgemaakten in Suriname een heftige strijd voor hun vrijheid. Veel tot slaafgemaakten wisten weg te komen van de plantages en vestigden zich in de Surinaamse jungle. Tot deze groep, de marrons, behoor...

Beeldend kunstenaar PINK de Thierry (geboren in 1943 als Helena Scheerder) verwierf bekendheid in de jaren tachtig en negentig met haar opmerkelijke performances: zij zette zichzelf en haar gezin (man en kind) centraal in haar werk en was daarmee lang vóór Big Brother iemand die zich begaf op de grens tussen privé en openbaar. Dat werd niet altijd begrepen en gewaardeerd, ze leefde op gespannen vo...

Cabaretier en zanger Wim Sonneveld wordt beschouwd als een van de ‘Grote Drie van het Nederlandse cabaret’ van na de Tweede Wereldoorlog, samen met Toon Hermans en Wim Kan. Deze maand is het vijftig jaar geleden dat hij overleed. In hun muzikale voorstelling Het Wim Sonneveld-Complex strijden theatermakers Tim Olivier Somer en Tarik Moree om de beste vertolking van de legende. Kun je anno 2024 nog...

Linda van Dyck kwam uit een acteursnest: haar ouders acteerden allebei en haar stiefvader was de beroemde Ko van Dijk. Ze maakte haar debuut in de speelfilm, ze werd bekend door haar rollen in 'Twee vorstinnen en een vorst', 'Ciske de Rat' en ‘Ademloos’, maar veroverde later ook mooie rollen op het toneel. Ze werkte hard en serieus, totdat ze eerst een burn-out kreeg en vervolgens in 2021 een hers...

Te gast: Mark Schaevers met zijn vuistdikke biografie over de beroemde Vlaamse schrijver Hugo Claus met de veelzeggende titel De levens van Claus. Mark Schaevers werkte op zijn Leuvense zolderkamer 10 jaar aan de biografie. De schrijver met vele talenten en gedaanten. Hij schreef prachtige boeken en toneelstukken, trouwde met Silvia Kristel, maakte films, was kunstschilder en, zo blijkt, loog er t...

De in Friesland geboren politicoloog en oud-hoogleraar politieke theorie Meindert Fennema was een dwarse denker die de vrijheid van meningsuiting te vuur en te zwaard verdedigde. Gedurende zijn 42-jarige loopbaan aan de Universiteit van Amsterdam kwam hij regelmatig in botsing over zijn denkbeelden. Hij schreef verschillende boeken, waaronder de Wilders-biografie Geert Wilders. Tovenaarsleerling w...

Hiltje Aukes Sipma was een van de vele Friezen die halverwege de negentiende eeuw besloot haar geluk elders te beproeven. Met haar man en zes kinderen waagde ze de oversteek naar het land van de onbegrensde mogelijkheden: Amerika. In de hoop op een beter leven en religieuze vrijheid stichtten ze, samen met achthonderd andere Nederlanders, het dorpje Pella in de staat Iowa. Welke rol had Hiltje in...

Afgelopen najaar overleed zeer plotseling de 23-jarige succesvolle, charismatische acteur Reiky de Valk. Zijn overlijden was het gevolg van zelfdoding en bracht een schok teweeg onder vrienden en collega’s; niemand had dit zien aankomen. Reiky was al tijdens zijn opleiding aan de Amsterdamse Jeugdtheaterschool te zien in films en televisieseries. Hij werd bekend door zijn rollen in Dertigers, Hock...

Max Beckmann behoorde tot de meest originele schilders van de moderne West-Europese kunst. Vóór de Eerste Wereldoorlog was hij in Berlijn de jonge belofte van de traditionele schilderkunst. Tijdens het interbellum groeide hij uit tot een van de belangrijkste moderne schilders in Duitsland. Totdat de nazi’s aan de macht komen en hem het werken onmogelijk maken. Hij vluchtte naar Amsterdam, en wijdd...

De Vlaamse muzikant en producer Tom Pintens was alom tegenwoordig in de Belgische muziekscene. Maar niet op de voorgrond: hij was meer een rechterhand dan een frontman. Hij speelde in bands als Het zesde metaal, Roosbeef en Zita Swoon. Ook was Pintens mentor van Tamino. Maarten Westerveen volgt zijn spoor terug met Roos Rebergen van Roosbeef, muzikant Robin Aerts en Toms moeder Gerda Pintens.

Al lang is Abdelkader Benali gefascineerd door Jan Janszoon, een onverschrokken Haarlemse kaper uit de 17e eeuw die furore maakte in Noord-Afrika. Met de makers van Andere Tijden  dook Benali in zijn waanzinnige levensverhaal voor de vierdelige televisieserie Jan Janszoon, Piraat van de wereld. Haarlemmer Jan Janszoon verlaat zijn gezin, bekeert zich tot de islam en wordt piraat en handelaar in Eu...

Stamperius publiceerde haar eerste boeken onder een mannennaam, Hannes Meinkema. Dat was geen toeval. In de boekwinkels van de jaren zeventig had je een stapeltje vrouwenliteratuur en een stapeltje mannenliteratuur. En alleen dat laatste werd serieus genomen door de literaire pers. Ze werd beroemd met haar derde boek En dan is er koffie (1976) en schreef sindsdien nog dertig boeken: over het kwaad...

Schrijver Wessel te Gussinklo streefde altijd naar het hoogst haalbare. Hij begon al jong met schrijven maar zijn carrière kwam die eerste jaren niet van de grond. Zijn doorbraak kwam op zijn 45ste met De verboden tuin waarvoor hij de Anton de Wachterprijs won. Te Gussinklo had een muze nodig om romans te kunnen schrijven. Nadat zijn eerste vrouw overleed, stopte hij zo’n twintig jaar met schrijve...

Schrijver Jacob Israël de Haan kende een leven vol schandalen. In 1904 schreef hij de eerste Nederlandse roman waarin een homoseksuele relatie centraal stond. Het leidde onder andere tot zijn ontslag bij dagblad Het Volk. Op zoek naar eerherstel zorgde hij op een slimme manier voor een nieuw schandaal. Een truc die hij later ook politiek inzette: als activist lokte hij protesten uit in Rusland en...

Helmert Woudenberg was een van de oprichters van het baanbrekende gezelschap Het Werkteater, speelde in films, in televisieseries, en in zijn eigen solovoorstellingen. Zijn leven was getekend door de NSB-geschiedenis van zijn familie. Die geschiedenis nam hij mee het podium op: hij wilde een stem geven aan personages, zonder daar een oordeel over te geven. Hij had een enorme werkdrift en wilde het...

Politicoloog Peter Bootsma komt praten over zijn biografie over Jan de Koning, vier keer minister voor het CDA en zeer invloedrijk in Den Haag in de jaren zeventig en tachtig. Jan de Koning was in de jaren tachtig namens het CDA vier keer minister en driemaal kabinetsinformateur. Hij werd nooit minister-president, omdat hij het premierschap liet aan Ruud Lubbers en diens geldingsdrang. In feite wa...

Geliefd, gehaat en gevreesd: filmmaker, interviewer en columnist Theo van Gogh was het allemaal. Het vrije woord ging bij hem boven alles en hij schuwde er niet voor mensen – bewust – te kwetsen. Eind dit jaar is het twintig jaar geleden dat hij bruut werd vermoord om zijn directe uitspraken. Waar kwam Van Goghs onstilbare zucht tot beledigen vandaan? In hoeverre speelden de oorlogsgeschiedenis va...

Een lastpak, zo werd hij soms genoemd. Maar ook bevlogen en activistisch. PvdA politicus Adri Duivesteijn vond het leven te kort om aandacht te besteden aan dingen die hij niet echt belangrijk vond. Hij groeide op in de Haagse Schilderswijk, waar hij al vroeg in zijn leven zag wat ongelijkheid betekent. De overtuiging dat ieder mens het recht en de vrijheid moet hebben om zijn eigen weg te volgen,...

Dat er in zeventig jaar veel kan gebeuren is evident, maar dat iemand in diens mensenleven zowel model, fotograaf, oorlogscorrespondent, moeder en surrealistisch kok is, geeft blijk aan een op zijn zachts gezegd bijzonder leven. De Amerikaanse Lee Miller was dit allemaal: ze fotografeerde voor Vogue en Harper’s Bazaar, trok na D-Day achter de geallieerden aan om de operaties en bevrijdingen vast t...

Klaas de Jonge had lak aan gezag en conventies. Hij sloot zich in de jaren ‘80 aan bij de anti-apartheidsbeweging in Mozambique en werd opgepakt tijdens het smokkelen van wapens voor het ANC. Toen hij de politie na zijn arrestatie moest laten zien waar een aanslag ophanden zou zijn, leidde hij hen listig naar de Nederlandse ambassade in Pretoria waar hij veilig was. Daar bleef hij maanden zitten,...

Nele Marian is een van de eerste schrijfsters van Afrikaanse afkomst in Europa. In de jaren 30 schreef ze de poëziebundel ‘Poèmes & Cahnsons’, hierin beschrijft ze het koloniaal onrecht op aangrijpende wijze. Te gast is Nadia Nsayi. Zij schreef het boek 'Congolia — De erfenis van Nele Marian’. Verder in Wat blijft: journalist Marc Chavannes, muzikant en producer Amp Fiddler en fotograaf Bernard Rü...

Jeannette Kok was een baken voor Amsterdammers met HIV en aids. Ze werkte als sociaal verpleegkundige en struinde voor de GGD homokroegen op de wallen af om soatesten te doen. Tijdens de HIV- en aidsepidemie van de jaren ‘80 was ze de eerste die het bron- en contactonderzoek uitvoerde. Haar betrokkenheid ging zo ver dat patiënten ook thuis bij Jeannette Kok over de vloer kwamen. Dide Vonk volgt ha...

'De vrijheid om niet alleen een soort te zijn, maar ook een individu, is toch het allerleukst' schrijft Josephine Rombouts in haar boek Opmerkelijke vrouwen. In Schotland stuitte ze op de vraag wat vrouwen met ambities de afgelopen eeuwen hebben moeten doorstaan om te kunnen doen waar ze goed in zijn. Bij Wat blijft spreekt Lara Billie Rense met Rombouts over de levens van drie verschillende vrouw...