Voorproevers

Jelle Brandt Corstius is schrijver en Ruslandkenner, in zijn podcast 'Voordat de bom valt' doet hij verslag van de oorlog in Oekraïne. Maar hij wou meer doen dan alleen praten, hij wou ook actie ondernemen. Dus ging hij spullen brengen, en reisde met de auto, in het gezelschap van collega schrijvers en andere nuchtere Hollanders, naar Kiev. Zijn boek ‘Spullen brengen’ doet verslag van deze reis do...

De Franse reisschrijver Sylvain Tesson bedwong vier winters na mekaar alle Alpentoppen op ski's. Vier barre tochten in het gezelschap van een berggids, bij ijskoude temperaturen en in een monotoon wit landschap. Het boek met het verslag van zijn expedities heet dan ook 'Wit'. Waarom zoekt iemand dit soort avontuur op? Is het ook een innerlijke reis, een vlucht uit het moderne leven? Joris Hessels...

Stel je voor dat je een stad mag bouwen. From scratch. Je mag doen wat je wil, er is plaats, er is budget… Alles kan. Hoe zou die stad er dan uitzien? Fotograaf Nick Hannes trok naar zes landen - Egypte, Korea, Nigeria, Kazachstan, Indonesië en Brazilië - die in een recent verleden een nieuwe hoofdstad hebben gebouwd of daar volop mee bezig zijn. Hij kwam terug met een fotoboek: 'New Capital'. Hij...

Waar komen taalfouten vandaan, en blijft fout altijd fout? Kunnen fouten in de vergetelheid raken? Komen er ook nieuwe bij? Volgens taalkundige Marten van der Meulen is de taalfout een van de fascinerendste onderdelen van de taal. En door beter te begrijpen waarom we taalfouten maken, kunnen we ze in de toekomst misschien makkelijker vermijden. Bruno Wyndaele probeert van der Meulen foutloos te in...

De cliché's kloppen ook: er is droogte, er woedt oorlog, er heerst armoede en corruptie in véél Afrikaanse landen. Veel mensen willen er weg. Maar nog veel meer mensen blijven en zitten écht niet bij de pakken. Dat nieuws horen we zelden. Nu kun je er wel over lezen in het boek 'Afrika, een gedroomde toekomst' van Loïc De Cannière. En prachtige, hoopvolle beelden kun je ook zién in de fotogalerie...

De lever is een uniek orgaan. Zo uniek dat wetenschappers er nog niet in geslaagd zijn een kunstmatige lever te creëren. Alcohol is niet de beste vriend van de lever, dat weten we. Maar wat doet de lever allemaal in ons lichaam? En hoe houden we onze lever gezond? Vijf artsen en één verpleegkundige van het UZ Gent schreven er een boek over, toepasselijk getiteld: 'De lever'. Een van die artsen is...

In zijn boek 'Witte orde' ontwart Sibo Kanobana het vaak onzichtbare kluwen aan waarden en normen, ideeën en gedragingen die we door de geschiedenis heen als superieur zijn gaan zien. Hij analyseert het maatschappelijk debat over beladen termen als ras en witheid en kijkt als sociolinguïst ook naar de oorsprong en betekenis van die begrippen en concepten. Aan Raf Njotea legt hij uit wat hij bedoel...

Eilanden halen zowel het beste als het slechtste in de mensen naar boven. Het zijn plekken waar in vrijheid en blijheid geleefd wordt samen met de natuur, maar eilanden werden ook gebruikt om miltvuur- en atoombommen te testen. Kortom, we kunnen echt wel spreken van 'De Eilanden van Goed en Kwaad', dat is dan ook de titel van het boek dat historicus en (deeltijds) eilander Adwin de Kluyver erover...

In maart 2021 stak een dier zijn hoofd boven water voor de kust van Ierland. Het had een rechthoekige kop, een snor en twee lange slagtanden. Een walrus. Al snel kreeg het dier een naam: Wally. Wat deed Wally daar, zo ver van huis? En waarom maakte hij een reis langs Europese kusten? Schrijver Irwan Droog reisde Wally achterna in zijn boek 'Wally en wij'. Ronald Verhaegen reisde al lezend met hem...

Bart Jungmann was journalist voor de Volkskrant, ging met pensioen, wou een wereldreis maken maar eindigde in Luik. Daar woonde hij een halfjaar. Ingrid Berghmans was een van onze Vlaamse top-judoka's, ze werd verliefd op een Luikenaar en verhuisde naar Luik. Ze woont er nu al 35 jaar. Bart Jungmann schreef een boek over zijn avontuur. Ingrid Berghmans las het en vult aan: heeft Bart de stad begre...

De digitale wereld is de speeltuin van journalist Tim Verheyden, maar het is er niet altijd aangenaam toeven. Voor VRT MAX maakte hij de reeks 'Het digitale dilemma'. We worden online nog steeds gebruikt, gemanipuleerd en getrold, terwijl technologie toch den dienste van ons zou moeten staan en niet omgekeerd? Ligt een AI-systeem dat de mens in alles overtreft binnen handbereik? En zo ja, hoe moet...

Sinds haar zoon Tonio in 2010 overleed aan de gevolgen van een verkeersongeluk wordt het leven van Mirjam Rotenstreich beheerst door Verdriet, Gemis en Leed. Eerder vond haar man A.F.Th. van der Heijden al woorden voor zijn verdriet in 'Tonio. Een requiemroman'. De voorbije jaren begon ook zij te schrijven, teksten over haar leven als moeder zonder kind. Die teksten werden een boek: 'Jij ontbreekt...

Filmmaker Chantal Akerman staat - terecht - volop in de schijnwerpers. CINEMATEK toont een retrospectieve van haar films, in Bozar is er de expo ‘Travelling’, over haar atypische parcours, en er is de Nederlandse vertaling van haar boek ‘Mijn moeder lacht’, dat Akerman schreef toen ze voor haar zieke moeder zorgde. Het boek beschrijft hoe de gecompliceerde liefdesrelatie met haar moeder haar leven...

KZ-syndroom is het postconcentratiekampsyndroom, een vorm van posttraumatische stressstoornis. De ouders van Henri Heimans waren elk actief in het verzet. Zijn Joodse vader doorstond Breendonk en Auschwitz. Zijn moeder kwam zwaar beschadigd terug uit Ravensbrück. Samen met Dirk Verhofstadt reisde Heimans door Europa naar de kampen en andere plekken waar zijn ouders terechtkwamen. Het resultaat is...

De opdracht aan de dertien essayisten was: herlees jouw favoriete Suske&Wiske-album, en schrijf over de dingen die jou nu opvallen, die je als kind niet zag of niet kon zien, omdat je de gevoeligheden nog niet kende of de context niet kon snappen. Naomi Izabela herlas De kadulle Cupido. Walter Pauli kon niet kiezen en herlas àlle strips van Sus&Wis. Het resultaat is een frisse kijk op een strip di...

De diagnose HIV krijgen, een stuk land kopen en een tuin aanleggen. Dat is wat filmmaker en kunstenaar Derek Jarman deed, eind jaren 80. Aan de kust van Kent legt hij een droomtuin aan, een plek die voor tuin- en kunstliefhebbers aller lande onderhand zowat een bedevaartsoord werd. Zijn avonturen legde Jarman vast in dagboeken, nu verzameld in het boek 'Moderne natuur'. Filmmaker Angelo Tijssens l...

Welk werk ga ik doen: het is één van de belangrijke beslissingen van het leven. Het neemt ook zoveel tijd in beslag! En toch zitten ontzettend veel mensen vast in suffe, nutteloze of zelfs schadelijke banen. De grootste verspilling van onze tijd is de verspilling van talent, vindt de Nederlandse denker Rutger Bregman. Hij legt het uit bij Bruno Wyndaele.

Na Auschwitz is Sobibor met ruim 34.000 Nederlandse slachtoffers het grootste Nederlandse massagraf, en toch is het onbekender dan de andere concentratiekampen. Joris Hessels praat met onderzoeksjournaliste Rosanne Kropman, die zich verdiepte in de geschiedenis van Sobibor. Zij vertelt ons het verhaal van de succesvolle gevangenenopstand in oktober 1943. Nadien wordt Sobibor door de nazi's geslote...

Aanleiding is het boek van George Van Hal 'Van lightsaber tot tijdmachine'. Dat gaat over uitvindingen en voorspellingen in films die geïnspireerd werden door wetenschap & technologie, of die wetenschappers hebben aangezet tot verder onderzoek. Ook in strips lopen véél professoren rond, die dingen bedenken waar varianten van verschijnen in de échte wereld. Futuristische wapens. Zorgende robots. Ti...

Testerep was een schiereiland dat tot de middeleeuwen voor de Belgische kust lag. Met aan het oostelijke uiteinde Oostende ('oost-einde'), Westende in het westen, en Middelkerke in het midden. Een team wetenschappers, waaronder archeologe Soetkin Vervust, doet onderzoek naar het verzwolgen schiereiland. Over dat onderzoek maakte Vincent Langouche de documentaire 'Testerep'. Hij wou nagaan hoe wij...

In de 19e eeuw ontstaat een nieuw beroep: plantenjager. Wat de plantenjager verzamelde, droeg bij tot het wereldwijde succes van de Belgische tuinbouw. Hoe geraakte de bourgeoisie betrokken bij de ontwikkeling van de tuinbouw, en waar gingen de plantenjagers heen? Jacotte Brokken vraagt het aan Koen Es van de Plantentuin in Meise.

Geen twijfel mogelijk dat technologie ons leven beter, rijker of vlotter maakt. Maar die smartwatch die je fitter maakt gaat misschien ook met je persoonlijke gegevens aan de haal, en voor elke slimme robot raakt misschien iemand z'n job kwijt. En welke keuzes maakt een zelfrijdende auto? In zijn boek 'Technologie twijfelt ook' behandelt Filip Van den Abeele ethische dilemma's die gepaard gaan met...

Nele Marian is een van de eerste schrijvers van Afrikaanse afkomst in Europa. In de jaren dertig verscheen haar dichtbundel 'Poèmes et Chansons', waarin ze koloniaal onrecht beschrijft. Toch is haar naam amper bekend. Ze schreef in een tijd waarin Congolezen onderdrukt werden en vrouwelijke schrijvers nog vaak genegeerd. In het boek 'Congolina' reconstrueert Nadia Nsayi het leven van Nele Marian,...

Downton Abbey in Middelburg. Maartje Duin maakte een podcastreeks over de vriendschapsband tussen haar overgrootmoeder Marietje gravin van Lynden - Calkoen en de inwonende dienstbode Mina. Kan er wel sprake zijn van echte vriendschap, als er zo’n grote sociale ongelijkheid is? Maartje Duin vertelt aan Linde Merckpoel hoe ze het antwoord zocht in de dagboeken van haar overgrootmoeder. Een verhaal o...

Wat maak je mee, als iemand die je graag ziet zich inlaat met kindermisbruik, fysiek of online? Als naaste van een pleger, heb je (ook) hulp nodig, die je niet altijd krijgt. In de podcastreeks ‘De dag die ik nooit meer vergeet’, getuigen Ilse en Katrien over hoe zij hiermee proberen om te gaan. Gelijkenissen met bestaande gebeurtenissen en/of personages berusten niét altijd op louter toeval.