Voorproevers

Ouderwetse aannames over vrouwelijkheid hebben lang de blik van biologen en zoölogen op vrouwtjesdieren vertroebeld. Het vrouwtje, dat was de moeder, de zorgende, het zwakke geslacht. Maar intussen weten we beter. Zoöloog Lucy Cooke schrijft in haar boek 'Bitch' over vrouwtjesdieren die zich niet in die binaire schema's laten inpassen. Van moordzuchtige stokstaartjesmatriarchen tot pseudopenisdrag...

Over armoede doen nogal wat misverstanden de ronde: het is je eigen schuld, het is puur een gebrek aan geld, het leidt tot domme beslissingen. Tim ’S Jongers groeide zelf op in armoede, ging uiteindelijk studeren, deed onderzoek naar armoede en doet nu beleidsvoorstellen om armoede tegen te gaan. Hij schreef een spoedcursus: 'Armoede uitgelegd aan mensen met geld'. Want armoede bestrijden kan pas...

In Midden-Europa vind je de laatste oerbossen van Europa. Al duizenden jaren de ongerepte thuis van bomen en bizons. Maar er is binnen Europa veel onenigheid over hoe we daarmee moeten omgaan. Laten we het ongemoeid? Of laten we het houtkap toe? Dore van Duivenbode trok naar Polen en sprak met de betrokkenen van het oerbos, van milieuactivisten en wetenschappers tot boswachters en jagers. Ze schre...

Rond 1500 schrijft priester Peter Treckpoel een kroniek over de woelige geschiedenis van Limburg. Na 1506 ontbreekt van Treckpoel elk spoor. Dat is raar, want hij woonde in een klooster, waar elk overlijden werd opgetekend. Is hij gevlucht? Vermoord? Kan zijn verdwijning te maken hebben met de inhoud van zijn kroniek? 500 jaar later zoekt een amateur-historicus het antwoord. Ook hij verdwijnt. Een...

Het boek ‘De Bagdad-Berlijnexpress’ van Ana van Es vertelt een verhaal dat het onvermijdelijke verband aantoont tussen het einde van het Ottomaanse Rijk en de toestand in het Midden Oosten nu. Met als decor een spoorweg van Bagdad naar Berlijn. En als hoofdrolspelers: spionnen vermomd als archeologen of verveelde rijkeluisvrouwtjes. En als pionnen: Arabieren, Koerden, Turken, Armeniërs. Bruno Wynd...

Marianna Spring is sinds 2020 correspondent social media bij de BBC, en werd zo al snel geconfronteerd met intimidatie door online trollen. Ze besloot zich te verdiepen in hun beweegredenen. Waar komt het vitriool van deze klavierhelden vandaan? Waarom zijn ze vaak vatbaar voor complottheorieën? Ze sprak met daders en slachtoffers van online haat. 'Among the trolls' heet haar boek. Catherine Van d...

In zijn boek 'Moraal' vertelt de Duitse filosoof Hanno Sauer de geschiedenis van het denken over goed en kwaad, het verhaal van ons geweten, vanaf het ontstaan van ons vermogen om samen te werken (vijf miljoen jaar geleden) tot de polarisatie die ons vandaag in de greep houdt. Johan Braeckman heeft het boek gelezen en bespreekt het bij Raf Njotea.

Frank Westerman reisde naar de Noordkaap in het kielzog van de 16de-eeuwse ontdekkingsreiziger Willem Barentsz. Net als Barentsz kwam hij onderweg zeven pooldieren tegen: de lemming, de narwal, de paling, de ijsbeer, de rotgans, het rendier en de koningskrab. Over deze dieren schreef hij een eigentijds bestiarium: 'Zeven dieren bijten terug'. Want terwijl het ijs op de pool smelt, houden zij ons e...

Daniel Gibbs is een Amerikaans neuroloog. 25 jaar lang behandelt hij mensen met dementie. Omdat hij zélf ook erfelijke aanleg vermoedt, laat hij zich testen. Hij heeft nog géén symptomen die wijzen op dementie, maar hersenscans zeggen genoeg; Gibbs heeft 100% kans om op zijn 80ste een man-met-dementie te zijn. Van expert verandert hij in patiënt, en geen gewone; hij zàl de ziekte vertragen. Over z...

Anthony Bosschem ziet de wereld graag, maar vindt dat soms niet eenvoudig. Daarom startte hij samen met regisseur Tom Mahy de podcast 'Zwijgen is geen optie'. Hij interviewde ondernemers, kunstenaars, activisten, wetenschappers, schrijvers, leerkrachten... die elk op hun manier proberen de wereld tot een betere plek te maken. In zijn boek 'Waarom ik een goed mens men ben (en jij ook)' legt hij uit...

Echt voedsel met herkenbare ingrediënten heeft de afgelopen decennia grotendeels plaatsgemaakt voor zwaar bewerkt fabrieksvoer zonder enige voedingswaarde, dat zo aangenaam is van structuur en smaak dat we er geen genoeg van krijgen. Zo krijgen bedrijven meer winst en wij meer rommel binnen. In zijn boek 'De mens is een plofkip' fileert Teun van de Keuken de voedingsindustrie en laat hij zien wat...

De totale outsider Donald Trump heeft de Republikeinse partij gekaapt en naar zijn hand gezet. De partij die onder Abraham Lincoln het land bij elkaar hield en de slavernij afschafte. Hoe is het zover kunnen komen? Dat probeert journalist Steven De Foer te verklaren in zijn nieuwe boek ‘De Saboteurs’. Hij vertelt aan Bruno Wyndaele hoe de 'Grand Old Party' gaandeweg haar zelfreinigend vermogen ver...

Amsterdam is nu een bruisende stad vol branie. Maar begin jaren tachtig lag de stad op apegapen. Het straatbeeld werd getekend door vervallen panden en drugsverslaafden. De werkloosheid liep op. Inwoners vertrokken massaal. Hoe de stad uit het dal kroop, en intussen zelfs het slachtoffer is geworden van dat nieuwe succes, vertelt Marcel van Engelen in zijn boek 'De Stad'. Amsterdamliefhebber Bent...

Al tientallen jaren weten we dat ze bestaan: kernwapens. Maar we durven er niet over na te denken wat er gebeurt als er écht een kernwapen wordt afgevuurd. In het boek 'Kernoorlog' van Annie Jacobsen stuurt Noord-Korea een atoombom af op het hart van de Verenigde Staten. Binnen 24 minuten zal de bom de halve aardbol afleggen en het einde van de wereld inluiden. Bent Van Looy praat over het huiveri...

Journalist Kara Swisher volgt al sinds de jaren '90 de opkomst van de grote technologiebedrijven in Silicon Valley. Als een van de eersten begreep ze de impact van het internet en de digitalisering. Ze beet zich vast in figuren als Steve Jobs, Bill Gates, Jeff Bezos, Mark Zuckerberg of Elon Musk. Mannen die de wereld wilden veranderen maar die wereld in sommige gevallen ook stukmaakten. In 'Burn B...

Een chimpansee die toneel speelt, olifanten die een feestje geven omdat er een baby geboren is en twee panda’s op een vliegtuig: een greep uit het leven van Zoo-arts Tim Bouts. In zijn 'Dagboek van een dierenarts' smokkelt hij de lezer mee achter de schermen van London Zoo en Pairi Daiza tot zelfs het pandapark van de sjeik van Qatar. Annelies Moons sprak met hem over het dierenartsenbestaan.

Op het FAAR festival in Oostende sprak Joris Hessels met Uwe Porters over haar boek 'De vrouw in de moeder'. De geboorte van een kind is ook de geboorte van een moeder. Die nieuwe rol brengt bij velen een identiteitscrisis teweeg. Ben je als moeder ook nog een vrouw, een partner, een seksueel wezen? Ook vroedvrouw Uwe Porters worstelde met die plotse identiteitscrisis.

Het alfabet lijkt een vanzelfsprekendheid, en we gebruiken het dagelijks. Daardoor staan we er nauwelijks bij stil dat het een van de meest baanbrekende uitvindingen ooit is. Martijn Jaspers en Toon Van Hal van de KULeuven schreven een boek over de geschiedenis van het alfabet: 'Van huisje tot hashtag, van ossenkop tot apenstaart'. Aan Bruno Wyndaele vertellen ze waar onze 26 lettertekens vandaan...

In 1864 deed Georg von Neumayer een grootschalig onderzoek naar oceanen en stromingen. Hij gebruikte daarvoor een bijzonder middel: flessenpost. Hij liet flessen met briefjes te water en verzamelde meer dan 600 reacties op de drijvende berichten, van over de hele wereld. Over dit experiment en de vaak raadselachtige routes die de flessen aflegden schreef Wolfgang Struck het boek 'Flessenpost'. Mar...

Het café is lang beschouwd als oord des verderfs, drinkplaats voor mensen met scheve praatjes. Voor Hans Schnitzler is een kroeg vooral een vrijplaats, een tussenruimte tussen het private en publieke leven, waar je kan ontsnappen aan de boze buitenwereld. Zou het kunnen dat in de microkosmos van het café aanwijzingen te vinden zijn voor een milder samenlevingsklimaat? Om dat te onderzoeken schreef...

Heb je al eens vragen aan je ouders gesteld? Echte vragen? Dat doen we weinig. Dat deed ook Bart Moeyaert weinig. Hij probeert ze nu alsnog te stellen in zijn boek ‘Een ander leven’. Met als leidraad een citytrip naar Parijs met zijn moeder in 1996 schetst hij een intiem portret van zijn moeder en van zijn zoekende zelf. Aan Annelies Moons vertelt hij of hij ook antwoorden gevonden heeft.

Planten reageren op hun omgeving en ze kunnen met elkaar en met dieren communiceren. Het lijkt er zelfs op dat ze kunnen leren uit ervaringen. Er zijn zelfs planten die bladeren van andere planten kunnen namaken. Wat zegt dat over de intelligentie van planten? Of gaan we te ver in de toewijzing van menselijke eigenschappen aan planten? Wetenschapsjournalist Kim Verhaeghe schreef er een stuk over i...

Als kind dat opgroeide in Molenbeersel, kende Timmie Van Diepen vaag het verhaal van een razzia in het dorp in 1944, waarbij vijf leden van de familie Dirkx werden neergeschoten/meegenomen. Niemand in de familie Dirkx wou daar meer over kwijt. Hooguit werd er gezegd dat het 'een vergissing was geweest'. Tien jaar geleden begon Timmie een onderzoek. Dat resulteerde in een verhelderend boek over oor...

Jan Breydel is een van onze beroemdste middeleeuwers. Een standbeeld, een voetbalstadion, romans, én zelfs een hesp eren de Brugse beenhouwer, held van de Guldensporenslag. Maar die heldenstatus blijkt vooral het werk te zijn van zijn ambitieuze nazaten. De latere Breydels hadden er alle belang bij om zijn rol in de opstand van 1302 serieus aan te dikken. Historicus Lisa Demets schreef er het boek...

Voorproevers was te gast in het Passchendaele Museum in Zonnebeke. Annemie Peeters praatte er met Ronald Verhaegen en Katrin Lohmann over 'Dicht(er) bij de Groote Oorlog', een podcast bij een gelijknamig project van Westtoer. Op 20 picknickbanken in de Westhoek zijn literaire teksten uit WO I aangebracht. In de podcast linkt Ronald Verhaegen deze historische getuigenissen aan gasten van nu. Een va...