Voetnoten

Het huidige kabinet is drukdoende om het voor elkaar te krijgen dat er twee grote nieuwe kerncentrales komen in Nederland. Maar dat lijkt allemaal toch iets ingewikkelder dan eerst werd gedacht. De gedoodverfde voorkeurslocatie Borssele is afgevallen, evenals vrijwel alle andere locaties behalve twee: Terneuzen in Zeeland en Eemshaven in Groningen. Daarbij lijkt Terneuzen technisch zeer complex en...

Om uiteindelijk in 2050 een CO₂-neutraal energiesysteem te hebben zal er nog veel meer wind en zon op land bij moeten. Maar hoe bepalen we hoeveel we nodig hebben en waar die zonnepanelen en windturbines dan komen? CE Delft en Generation Energy geven in het rapport " Hernieuwbare opwek op land, mogelijke ontwikkelpaden richting 2040 " een voorzet. Uit de uitgevoerde scenariostudies blijkt dat er 8...

De noodzaak om de energietransitie te versnellen is hoog, maar projecten die daaraan bijdragen worden in de praktijk vaak belemmerd door trage processen. De gemiddelde doorlooptijd van een duurzaam energieproject is daardoor acht tot tien jaar. Het goede nieuws is: dat kan veel sneller. Arcadis analyseerde in opdracht van de Nederlandse Vereniging voor Duurzame Energie tien projecten waarbij dat g...

Oorlogen in Oekraïne en nu het Midden-Oosten drukken de EU en Nederland met de neus op de feiten: de enorme kwetsbaarheid van de energievoorziening voor prijsschokken, chantage en sabotage. Wat is daaraan te doen? Het dagelijks functioneren van ons energiesysteem is niet langer vanzelfsprekend en loopt steeds meer risico op ernstige verstoring. In deze podcast bespreken Laetitia Ouillet en Sa...

De Europese Unie is sterk afhankelijk van andere landen voor de import van grondstoffen die essentieel zijn voor de energietransitie. De Europese Rekenkamer hield het beleid dat die afhankelijkheid moet verminderen tegen het licht. In de kern komt het EU-beleid erop neer dat het haar invoer moet diversifiëren, meer grondstoffen zelf moet winnen en verwerken en beter moet omgaan met de grondst...

Kolencentrales moeten over vier jaar stoppen met kolenstook. Maar hun rol in het energiesysteem is niet uitgespeeld. Hoe zijn ze het beste in te zetten en wat zijn de alternatieven voor kolen? In 2030 is het in Nederland verboden om nog langer kolen te stoken om elektriciteit op te wekken. Natuur en Milieu liet uitzoeken wat de alternatieven zijn voor de Eemshavencentrale in Groningen. Deze centra...

De Nederlandse economie moet duurzamer en concurrerender. Welke mogelijkheden zijn er volgens de rapporten van Wennink en Gehrels?   Zonder verduurzaming van de industrie gaat Nederland de klimaatdoelen niet halen. Maar de randvoorwaarden voor die verduurzaming moeten wel op orde zijn zodat verduurzaming mogelijk wordt zonder de concurrentiepositie van de industrie verder in gevaar te brengen...

Verenigingen van eigenaren (VvE's) lopen achter als het gaat om de verduurzaming van hun gezamenlijke woongebouw. Dat komt voor een belangrijk deel door de manier waarop de besluitvorming plaatsvindt.    Een VvE beslist bijvoorbeeld over het formaat van de kerstboom in de centrale hal van de flat, en is verantwoordelijk voor het onderhoud van de lift. Dat is soms al een opgave maar het w...

In de jaarlijkse Klimaat en Energieverkenning (KEV) berekent het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) hoeveel CO₂-reductie gehaald wordt met het vastgesteld en voorgenomen klimaatbeleid. Net als het vorige jaar gaat Nederland het wettelijk vastgestelde doel van 55% CO₂-reductie in 2030 niet halen. In deze podcast neemt Laetitia Ouillet de luisteraars aan de hand mee door de KEV. Ze duikt dieper i...

Op 29 oktober gaat Nederland naar de stembus. Een belangrijke dag voor de energietransitie en het klimaat. Want voor het halen van de wettelijk vastgestelde doelen zal een nieuw kabinet stevig aan de bak moeten. Wat willen de verschillende partijen en welke coalities zijn mogelijk? Energierapporten zijn verplichte kost voor iedereen die de energietransitie wil begrijpen. Maar waar haal je de tijd...

Het aantal huishoudens in energiearmoede neemt de laatste jaren weer toe. Vorig jaar leefden in Nederland zo’n half miljoen huishoudens in energiearmoede. Dat is 6,1% van alle huishoudens, en daarmee flink meer dan in 2022 en 2023. Hoe komt dat en welke maatregelen werken? In deze aflevering aandacht voor het rapport Energiearmoede in Nederland 2019 - 2024 van TNO. Het onderzoek wordt jaarli...

De thuisbatterij lijkt de nieuwste gadget van de energietransitie. Steeds meer mensen overwegen er een aan te schaffen. Om zelfvoorzienend te worden, om geld mee te verdienen of om klimaatverandering tegen te gaan. Heeft dat zin?  In de podcast wordt stil gestaan bij de vier strategieën waarmee de batterij ingezet kan worden en welke haken en ogen daaraan zitten. Zo kan met een batterij...

De stroomvoorziening wordt steeds meer weersafhankelijk en de vraag naar flexibele productiecapaciteit groeit. Wat zijn de opties en hoe blijft het betaalbaar? Op dit moment wordt de helft van de elektriciteit in Nederland opgewekt met duurzame bronnen zoals wind en zonne-energie. Over tien jaar moet dat 100% zijn. Bovendien neemt de vraag naar stroom door voortdurende elektrificatie steeds verder...

Noordzeelanden willen tegelijkertijd grote aantallen windparken op zee aanleggen. Maar volgens de sector die daarvoor aan de lat staat is het hoogst onwaarschijnlijk dat die planning gehaald wordt. De Noordzee is een ideaal terrein voor de bouw van windparken. Het is ondiep water, met relatief hoge windsnelheden, veel havens en industriële afnemers van windstroom. Alle landen die aan de zee g...

Een speciale bonusaflevering in de vorm van een erratum op Voetnoten 24 waarin verwarring ontstond over het begrip koolstofverwijdering. Laetitia Ouillet legt uit wat het begrip koolstofverwijdering inhoudt en waar het misverstand vandaan kwam.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Klimaatplan is de leidraad voor het klimaatbeleid de komende tien jaar. De Raad van State had behoorlijk wat kritiek op het concept. Wat is daarmee gedaan? Het eerste Klimaatplan stamt uit 2019 en in de Klimaatwet is vastgelegd dat het kabinet elke vijf jaar een update moet maken van het plan. In deze podcast aandacht voor de uitgangspunten en inzichten aan de hand waarvan het klimaatbeleid wo...

Ruim honderd partijen hebben de minister hulp aangeboden om de warmtetransitie uit de impasse te halen. Wat bieden ze aan en wat willen ze daarvoor terug? Op dit moment zijn er 515.000 woningen aangesloten op een warmtenet. Over tien jaar wil het kabinet dat aantal verdubbeld hebben. Volgens de Warmtealliantie is dat mogelijk als wordt voldaan aan een waslijst aan voorwaarden. In deze podcast aand...

Drie jaar na het begin van de maatwerkaanpak met grote uitstoters is de eerste deal een feit. Maar wat is er eigenlijk precies afgesproken met chemiebedrijf Nobian? Met de maatwerkaanpak wil het kabinet afspraken maken met de bedrijven die de meeste broeikasgassen uitstoten, om te kijken wat elk bedrijf nodig heeft om sneller en meer uitstoot te reduceren dan in het Klimaatakkoord was afgesproken....

Een speciale aflevering waarin vragen van luisteraars worden besproken over onder meer warmteopslag, SMR’s, netbeheerders en batterijen en aansprakelijkheid voor het halen van de klimaatdoelen. In de laatste extra lange Voetnoten van 2024 aandacht voor de vragen van luisteraars. Een mooie variëteit aan onderwerpen passeert de revue. Niet alle vragen komen aan de orde. Gekozen is voor on...

Netbeheerders en het kabinet willen ruimte op het laagspanningsnet creëren en de stijgende kosten voor het elektriciteitsnet eerlijker verdelen. Dat kan bijvoorbeeld met een alternatief nettarief. Berenschot onderzocht hoe zo'n nettarief eruit zou kunnen zien en welke effecten dat heeft op de energierekening van verschillende huishoudens. Energierapporten zijn verplichte kost voor iedereen die de...

De boodschap van het PBL bij het aanbieden van de tiende Klimaat en Energieverkenning (KEV) was duidelijk: de doelen zijn ver uit zicht en het kabinet moet snel met extra maatregelen komen. De kans dat Nederland zijn klimaatdoel van 55% reductie in 2030 nog gaat halen is 5%. Vorig jaar was dit nog 15% en zouden de doelen binnen bereik zijn, mits alles mee zou zitten.  Energierapporten zijn verplic...

Er zijn plannen en er is wetgeving maar de warmtetransitie wil maar niet van de grond komen. Burgers willen best van het aardgas af als het betaalbaar is en de kosten eerlijk verdeeld worden. En daar wringt nou net de schoen. Want de collectieve voordelen voor de lange termijn gaan op dit moment niet samen met de individuele voordelen op de korte termijn. Met andere woorden: aansluiten op een warm...

Kernenergie is terug van weggeweest. De centrale in Borssele moet langer openblijven en de nieuwe coalitie wil niet twee maar vier nieuwe kerncentrales bouwen. De ontwikkeling daarvan is een proces dat jaren in beslag neemt. Waar staan we nu in dat traject? Ik krijg vaak de vraag waarom wij niks aan kernenergie doen. Maar er was gewoon geen rapport om te bespreken”, zegt Laetitia Ouillet. Afgezien...

Dat er stroom uit het stopcontact komt vinden we de normaalste zaak van de wereld. Maar na 2030 zal dat lang niet zo vanzelfsprekend meer zijn. In Voetnoten 16 aandacht voor de monitor Leveringszekerheid van TenneT. Het is "een van de fundamenten onder de samenleving", stelt TenneT maar wat is het eigenlijk, leveringszekerheid? Het begrip staat voor het gemiddelde aantal uren per jaar dat het aanb...

Dat er stroom uit het stopcontact komt vinden we de normaalste zaak van de wereld. Maar na 2030 zal dat lang niet zo vanzelfsprekend meer zijn. In Voetnoten 16 aandacht voor de monitor Leveringszekerheid van TenneT. Het is "een van de fundamenten onder de samenleving", stelt TenneT maar wat is het eigenlijk, leveringszekerheid? Het begrip staat voor het gemiddelde aantal uren per jaar dat het aanb...