VI TIẾU (Sách nói)

72.  NGÃ PHÁP     Nghe luận bàn về ngã và pháp đã lâu nhưng không thông được, một thiền sinh bèn hỏi Sư:  - Có phải Tiểu Thừa hết ngã chấp nhưng còn pháp chấp, Đại Thừa thì ngã pháp đều không chấp?  Sư nói:  - Mau đi rửa lỗ tai kẻo năm trăm kiếp hóa thành lỗ tai lừa!  Rồi Sư ngâm bài kệ:     Không đúng không sai không đại tiểu     Chẳng hai chẳng một chẳng vơi tăng     Há miệng mắc quai đừng bép x...

71.  THỰC VÀ MỘNG    Sáng nào Sư cũng thấy một thiền sinh trang nghiêm quỳ trước Phật đài, vừa lạy vừa lâm râm khấn nguyện rất mực chí thành. Hôm đó, Sư có việc đi vào thiền đường, vô tình nghe được: “Lạy Phật, con nguyện trở thành vị Đại Bồ Tát có lòng vị tha vô lượng, con nguyện đạt được trí tuệ như hải để mau kiến tánh thành Phật, con nguyện sanh Tây Phương Tịnh độ để giúp Đức Phật A Di đà tiếp...

70.  VÔ NGÃ   Từ khi vào thiền viện, anh nhất định phải thực hiện tinh thần vô ngã mà anh đọc được trong một số sách thiền: thể nhập pháp giới.  Một ngày kia anh mừng rỡ trình với Sư:  - Thưa Thầy, con đang tưới hoa, bỗng thấy con với hoa là một.  Sư nói:  - Anh đã thấy anh với hoa là một thì cứ việc tưới anh là được, cần gì đi tưới hoa cho mệt!  Rồi Sư ngâm bài kệ:              Bịnh tưởng làm lòa...

69.  LẶNG LẼ HỒN NHIÊN     Một thiền sinh mới gia nhập thiền đường.  Sư dạy:  - Hãy nhìn vạn pháp với cái nhìn hồn nhiên lặng lẽ và trong sáng.  Từ đó, mỗi ngày anh nhìn mọi sự vật trước mắt với tâm hồn nhiên, lặng lẽ và trong sáng: mây trôi trên bầu trời, giọt sương long lanh đầu ngọn cỏ, con chim hót trên cành, đóa hoa vàng mới nở,... nhất nhất hiện ra như  một  thế  giới  tinh  nguyên  mà anh v...

68.  TÁNH HỮU     Một thiền sinh phấn khởi nói:  - Bạch Thầy, con đã thấy được chỗ hạ thủ công phu rồi. Chỉ cần thấy được tánh không của ngũ uẩn là giác ngộ giải thoát.  Sư hỏi:  - Nhưng anh đã thấy được tánh hữu của ngũ uẩn chưa?  - Dạ, bạch Thầy, xin Thầy chỉ dạy.  - Anh có  khi  nào  yêu  đơn  phương một cô gái không?  - Dạ có, hồi con đi học con yêu một cô gái lớp bên cạnh. Mặc dù chưa bao giờ...

67.   TÁNH KHÔNG     Sư hỏi chúng:  - Thế nào là tánh không?  Một thiền sinh đáp:  - Vì   các  pháp  có   sinh  có  diệt  nên  gọi  là tánh không.  Sư nói:  - Đó là hiện tượng luận chứ không phải tánh không. Các nhà khoa học hiểu rõ tánh vô thường sinh diệt của các hiện tượng không lẽ đều đã giác ngộ tánh không? Hơn nữa, có sinh có diệt là tánh không, vậy vô sinh bất diệt là tánh gì?  Một thiền si...

66.  VÔ PHÂN BIỆT   Thấy nhiều thiền sinh chấp lầm lý vô phân biệt, Sư lại giảng:  - Các vị chớ có lầm tâm vô phân biệt là cái tâm không biết phân biệt sự sự vật vật muôn sai ngàn khác. Vô phân biệt chính là thấy pháp nào đúng như chính pháp đó chứ không thấy ra thành một tướng khác của vọng tâm. Như người sợ hãi thấy sợi dây thành con rắn, người mất búa thấy đứa bé hàng xóm là đứa ăn cắp. Đó chín...

65.  PHÂN BIỆT MINH BẠCH   Sư giảng pháp nói:  - Các vị cần phải nghiêm mật thận trọng trong mỗi hành vi động tịnh của thân, khẩu, ý; phải lấy trí tuệ phân biệt minh bạch vi tế đối với thiện ác, đúng sai, chân giả, xấu tốt v.v... Nếu không, chẳng biết khi nào ra khỏi sông mê bể khổ...  Một thiền sinh đứng dậy thưa;  - Xưa nay kinh luận cũng như thiền đều nói:  “Tâm vô phân biệt”,  sao Thầy lại dạy...

64.  MỤC ĐÍCH PHẠM HẠNH Thấy  tu  viện  của  Sư  tổ  chức  chu   đáo,  có người  hỏi:  - Phải chăng mục đích đời sống phạm hạnh dưới sự hướng dẫn của Thầy là đào tạo Tăng tài cho Giáo Hội?  Sư nói:  - Không, bản nguyện của ta là giúp họ có khả năng “ra đời”. 

63.  ĐỒNG HAY BẤT ĐỒNG   Một học giả nghiên cứu về những điểm dị đồng giữa các tôn giáo hỏi ý kiến Sư:  - Đạo Khổng nói  “thuận thiên lập mệnh”,  Đạo Thiên Chúa nói  “vâng ý Cha”,  Đạo Lão nói  “Đạo pháp tự nhiên”,  còn Đạo Phật cũng nói  “Tùy Pháp Hành”.  Những giáo lý ấy có giống nhau không?  Sư nói:  - Giống ở người thấy, không giống ở người không thấy.

62.  KHÁN THOẠI ĐẦU   Sư hỏi một thiền sinh:            - Ngươi đang làm gì đó?   - Dạ, con đang khán thoại đầu.   - Sao không khán tự tánh mà lại khán thoại đầu?   - Dạ, con chưa thấy tự tánh làm sao khán được?  Sư nói:  - Người căn cơ bậc thượng chỉ khán tự tánh chứ không khán thoại đầu.  Thiền sinh thưa:  - Bạch Thầy,  con  căn  cơ  chậm  lụt  xin Thầy chỉ dạy.  Sư hỏi:  - Ngươi khán thoại đầu...

61.  CHẲNG CÓ AI TIN Thị giả của Phật Tổ Thích Ca là Ngài A-nan được lịnh xuống trần xem thời mạt pháp như thế nào. Chẳng bao lâu, Ngài đã trở về trình bạch:  - Bạch Đức Thế Tôn! Hình như sau khi thế Tôn nhập  diệt,  ở   dưới   trần  còn  có  nhiều Phật khác xuất hiện.  - A- nan, sao con lại nói vậy?  - Bạch Thế Tôn! Thứ nhất là có nhiều hình tượng Phật diện mạo khác nhau, dĩ nhiên là khác xa Thế...

60.  CẢNH GIỚI LÝ TƯỞNG CỦA THIỀN Một thiền sinh nói: - Cảnh giới lý tưởng nhất của thiền là hoàn toàn tự do thoải mái. Tất cả luật lệ, khuôn phép,, giáo điều, lễ nghi, quy tắc v.v... đều chỉ là những ràng buộc, nên chúng hoàn toàn vắng bóng trong thế giới thiền. Một thiền sinh khác cãi lại: - Cảnh giới lý tưởng nhất của thiền là hoàn toàn nghiêm túc. Anh không nghe người ta nói  “trang nghiêm Phậ...

59.  TÌNH NGUYỆN ĐI THEO Trong buổi lao tác mệt mỏi, một chú tiểu đang mơ  được  nghỉ  ngơi  thoải mái, bỗng nghe chú tiểu bạn hỏi: - Hỏi thiệt nghe, nếu có một điều ước, chú sẽ ước gì? - Ư, thế thì hay lắm! Tôi sẽ ước được tái sanh vào một cảnh giới chỉ có ăn, chơi và ngủ chứ không làm lụng gì cả. -Ê, tôi tình nguyện theo chú đó! - Ủa, chú cũng đồng minh với tôi hả? - Không đâu, tôi chỉ theo chữa...

58.  ĐẠI BỊNH Một thiền sinh nọ tự cho mình là đã thấy tánh.            Sư hỏi: - Tự tánh ông thế nào? Thiền sinh khẳng định một cách rất tự tin: - Hoàn toàn rỗng rang thanh tịnh. Sư nói: - Đó là bịnh tưởng! Thiền sinh vô cùng tức giận, cho rằng chính thiền sư cũng không thấy được chỗ thậm thâm vi diệu mà anh đã chứng ngộ, bèn cật vấn: - Sao gọi là bịnh tưởng? Sư đáp: - Cổ đức dạy:  “Tri tâm thanh...

57.  KHÔNG CÓ ĐƯỜNG ĐẾN NIẾT BÀN    Ai cũng biết mục đích tối hậu của Đạo Phật là Niết Bàn. Như vậy, chẳng cần nghĩ bàn gì, người ta cứ việc khẳng định rằng Đạo Phật chính là con đường đi đến Niết Bàn đó. Nhưng Sư lại nói: - Chẳng bao giờ có con đường đến Niết Bàn, chỉ có đường vào luân hồi sinh tử mà thôi. Các thiền sinh rất lấy làm lạ, thắc mắc: - Như vậy, Đức Phật dạy Đạo để làm gì? Sư nói: - Đ...

56.  CHUYỆN BỰC MÌNH  Đời sống trong thiền viện không phải luôn luôn phẳng lặng như mặt nước hồ thu. Thỉnh thoảng cũng có vài chuyện bất hòa. Hai thiền sinh nọ bất đồng ý kiến về cách thể hiện kỷ luật. Một người thích nghiêm minh, một người thì ưa phóng khoáng. Họ thường tranh luận với nhau không ai chịu nhịn, vì vậy hay gây bực mình cho các thiền sinh khác. Trình với Sư để xin hòa giải thì Sư chỉ...

55.  BẮT CHƯỚC THIỀN SƯ   Nhiều thiền sinh sau khi đọc hành trạng của các thiền sư cổ đức, mỗi người tâm đắc hành trạng của một vị thiền sư nào đó và bắt chước y hệt những gì ghi lại trong các ngữ lục. Có thiền sinh đưa lên một ngón tay, thiền sinh khác chỉ cây tùng trước sân, có người toan chẻ tượng Phật, có người lại định giết cả mèo v.v... Sư nói: - Các sách vở chỉ ghi chép một điểm nhỏ trong đ...

54.  THIÊN THỦ THIÊN NHÃN Một thiền sinh hỏi: - Thưa Thầy, theo Mật Tông, Đức Chuẩn Đề có ngàn tay ngàn mắt là ý nghĩa gì? Sư nói: - Ngươi cũng có ngàn tay ngàn mắt nhưng chưa vô ngại đại bi đó thôi. - Làm sao con có ngàn tay ngàn mắt được? - Sao lại không? Nóng lạnh, đói no, vui buồn, mừng giận, đẹp xấu, dở hay, phải trái,... cho đến ngàn chuyện ngươi đều biết, đó không phải ngươi có ngàn mắt hay...

53.  NIẾT BÀN Một thiền sinh tự cho mình là đã suốt thông kinh tạng, chỉ còn tinh tấn hành trí là sẽ đạt được Niết Bàn. Nhưng anh hành đến sốt ruột cũng chưa thấy Niết Bàn đâu. Anh bèn đến cầu kiến Sư: - Lý sự con đều đã trải qua mà vẫn chưa được Niết Bàn, bây giờ phải làm sao? Sư nói: - Niết Bàn là  tịch tịnh  (santi), là  nguội lạnh  (sìta) mà ngươi nôn nóng như thế làm sao đạt được?

52.  THỰC SỰ HÀNH  Nhiều học giả cho rằng môn  A-tỳ-đàm  (Abhidhamma) tức  Vi Diệu Pháp  hoặc  Thắng Pháp  là môn học cao siêu hơn cả  Duy Thức Luận,  nên họ còn gọi là môn  Siêu Lý Học.  Sư nói với một học giả Siêu Lý: - Ta có một môn hơn xa Siêu Lý Học, nhờ đó mà có thể biến hóa vô cùng, dung thông vạn pháp. - Đó là môn gì mà siêu dữ vậy? Sư nói: - Không phải siêu mà là thực, vì đó là môn  Thực...

51.  VÃNG SINH  Người theo phái Tịnh độ tin rằng niệm Phật A Di đà sẽ được vãng sinh Tây Phương Cực Lạc, còn người theo Nam Tông thì niệm Araham là danh hiệu đầu tiên của Phật và cũng là quả Thánh tối cao trong hàng Tứ Thánh. Một hôm, có người hỏi Sư: - Thưa Thầy, không biết về sau con có được vãng sinh Tây Phương Cực Lạc không? Sư hỏi: - Anh niệm danh hiệu nào? - Dạ, Araham. Sư nói: - Araham là v...

  50.  THIỀN ĐỊNH LÂU NHẤT  Sư hỏi các đệ tử: - Trong các con, ai hành thiền định lâu nhất? Các đệ tử lần lượt thưa: - Con nhập định một giờ. - Con nhập định hai giờ. - Con nhập định một ngày. - Con nhập định năm ngày. - Con nhập định bảy ngày. Cuối cùng, một người đệ tử thưa: - Thưa Thầy, con không biết con nhập bao lâu, chỉ biết là con đang thở từng hơi thở mà thôi. Sư mừng rỡ nói: - Thế mà con...

49.  TRÀ TỲ Dù đã đi theo thiền, một thiền sinh vẫn còn đầy ắp kiến giải về các luận A Tỳ đàm, Duy Thức, Trung Quán và triết học Đông Tây. Sư nói: - Con có biết không, trình tự sa đọa của con người là từ không còn khả năng sống với đạo mới đưa đến đạo lý. Từ không trực nhận đạo lý mới đưa đến triết lý. Từ không hiểu triết lý đưa đến triết học. Khi những hệ thống triết học được  hình thành thì sự s...

48.  KHÔNG MẤT MÁT GÌ Sư đang đi kinh hành. Một thiền sinh đến hỏi: - Làm sao thấy được chân tướng của vạn pháp? Sư nói: - Bỏ ý nghĩ đó đi. - Như thế không cần thấy chân tướng của vạn pháp sao? Sư mắng: - Ngươi thấy hay không thấy thì chân tướng của vạn pháp đâu có mất mát gì.