Verhalen uit ons landelijke netwerk

Redactioneel door LOC bestuurder Marthijn Laterveer.

We schreven er al eerder over: LOC heeft afgelopen jaar onderzocht wat behoeften van mensen in het LOC-netwerk zijn. Maar ook hoe mensen LOC zien, en wat ze van LOC willen en verwachten. Dat heeft geleid tot een nieuwe naam, logo’s en website met veel nieuwe mogelijkheden.

Afgelopen maart kwamen radicale vernieuwers bij elkaar om verder te bouwen aan het Land van Omzien. Een warme samenleving waar ieder mens zichzelf kan zijn en van betekenis kan zijn - ook als hij zorg of hulp nodig heeft. Thema dit keer: verhuizing. Hoe zet je mensen centraal in dit proces?

In steeds meer buurten en dorpen ontwikkelen bewoners samen initiatieven rondom zorg en welzijn. Vaak zeer succesvol en relatief goedkoop. De Participatiecoalitie, waar LOC deel van is, broedt nu samen met het Oranje Fonds op ideeën om bewonersinitiatieven structureel te financieren. En zo het Land van Omzien dichterbij te brengen.

In het regeerakkoord is afgesproken de in 2025 afgesloten belangrijke zorgakkoorden, het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord en het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg door te laten gaan. Wel mét de nodige aanscherpingen om de zorgkosten te verminderen. LOC is nauw betrokken bij beide akkoorden en dus ook bij aanvullende afspraken.

Van 5 tot en met 9 oktober 2026 organiseert LOC de zevende Week van de Medezeggenschap. Een week waarin medezeggenschap centraal staat. Dit jaar vanuit het perspectief van omzien naar elkaar. In dorpen, wijken, gemeenschappen en zorginstellingen. Wat betekent deze ontwikkeling voor cliëntenraden?

Eind 2025 verscheen het evaluatierapport Wmcz 2028. Tijdens drie drukbezochte bijeenkomsten begin dit jaar peilde LOC de stemming onder cliëntenraadsleden. Die bevindingen zijn vervolgens teruggekoppeld naar het ministerie van VWS. Professionele, structurele én onafhankelijke ondersteuning moeten een randvoorwaarde zijn voor medezeggenschap, vinden cliëntenraden.

Regionale netwerkbijeenkomsten zijn dé plek waar cliëntenraadsleden met elkaar en betrokkenen ervaringen kunnen uitwisselen. De tien regioteams die, ondersteunddoor LOC, deze bijeenkomsten organiseren voorzien in een belangrijke behoefte. Tijdens bijeenkomsten afgelopen maart in Utrecht en Eindhoven stond de relatie tussen de cliëntenraad en de centrale cliëntenraad als thema centraal.

Ernstige en langdurige mishandeling en misbruik van kinderen. Het gebeurt al heel lang en structureel in de jeugdzorg met verblijf (de goede plekken daargelaten). Ook in jeugddorp De Glind, gemeente Barneveld. Nieuw onderzoek laat zien hoe dat kan, en hoe het anders kan, maar zorgaanbieder Pluryn handelt er nog steeds niet naar.

Het Kwaliteitskompas Gehandicaptenzorg 2023-2028 wordt alweer aangescherpt. Een duidelijker focus op het perspectief van mensen met een beperking bleek noodzakelijk. Mariska Schutte, directeur KansPlus, vertelt over de noodzaak om terug te keren naar de essentie: de kwaliteit van bestaan.

Hoe lukt het mensen ondanks ziekte, tegenslagen of andere hobbels waarde aan hun leven te geven? En wat drijft hen van waarde en betekenis te zijn voor anderen? In deze aflevering vertelt Emma Gerards (68) over het belang van eerlijk zijn over je dagelijkse uitdagingen. In haar geval: niet kunnen lezen en schrijven.

Een jaar geleden lanceerde LOC Jeugd het actieplan om de (mede)zeggenschap in de jeugdzorg te versterken. Belangrijkste vraag: waar lopen cliëntenraden tegenaan en wat hebben ze nodig om tot waardevolle (mede)zeggenschap te komen? LOC-adviseur medezeggenschap Jeugd Jessica Tokaya: “Als je niet iedereen bij de medezeggenschap betrekt, sta je meteen met 10-0 achter.”

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) heeft in de afgelopen twee jaar het normenkader voor de zorg thuis, in de wijk en in het verpleeghuis herschreven. Jooske Leenders, coördinerend specialistisch inspecteur verpleging en verzorging, en zorgethicus was nauw bij dit herziene toetsingskader betrokken. “Cliëntenraden moeten op de hoogte zijn van het nieuwe kader.”

Om onafhankelijke ondersteuners van cliëntenraden te ondersteunen in hun werk en ze met elkaar in contact te brengen organiseert LOC netwerkbijeenkomsten en een speciale leergang. Thema’s, vraagstukken en ervaringen uitwisselen staan daarin centraal. Lieke Jansen, ondersteuner cliëntenraad van De Tussenvoorziening, vertelt over haar ervaringen met het netwerk.

Ruim 750 cliëntenraden in zorg en welzijn behartigen de belangen van mensen die zorg en ondersteuning nodig hebben. LOC ondersteunt hen daarbij met trainingen, adviezen, netwerkbijeenkomsten en andere diensten. In de rubriek Cliënt & raad vertellen cliëntenraadsleden over hun werk, onderliggende motivaties en de wederzijdse versterking met LOC. In deze aflevering Edwin van Cromvoirt (60), voor...

Wat betekent dat nou het Land van Omzien, vragen cliëntenraden zich af als ze zich tot de Vraagbaak wenden. En hoe bouwen wij mee aan die warme samenleving?

LOC Waardevolle zorg (initiatiefnemer van de beweging Radicale vernieuwing) maakt weer een aantal podcasts, die aansluiten bij thema’s in LOC-tijdschrift ‘ ⁠⁠⁠ ⁠⁠Zorg & Zeggenschap⁠⁠ ⁠⁠⁠ ‘. In de nieuwste aflevering gaat Mieke Hollander, initiatiefnemer van de WaardeCast en LOC-bestuurder, in gesprek met Annemarie van de Wal (LOC-adviseur en deskundige in het ondersteunen van burgerparticipati...

Redactioneel

Het nieuwe minderheidskabinet-Jetten stond op 23 februari vrolijk op het bordes van paleis Huis ten Bosch. De plannen die in het regeerakkoord staan, stemmen LOC minder vrolijk. De gevolgen voor mensen die zorg nodig hebben zijn groot. Omdat over alle plannen moet worden onderhandeld met de oppositie, ziet LOC kansen om invloed uit te oefenen op besluitvorming.

Tijdens drie drukbezochte digitale bijeenkomsten, in januari en februari, heeft LOC met cliëntenraden het evaluatierapport Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen 2018 van bureau Berenschot besproken en geïnventariseerd wat raden ervan vinden. Het succes van medezeggenschap hangt nu te veel af van de cultuur binnen zorginstellingen, luidt één van de conclusies uit het rapport.

Actiegroep ‘Vertrouwen in de GGZ’ gaat in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechter over het opeisen van vertrouwelijke gegevens van ggz-cliënten door de Nederlandse Zorgautoriteit. LOC is mede-eiser. Het is ontoelaatbaar dat de privacy van mensen die zorg krijgen, wordt geschonden en het beroepsgeheim van hulpverleners niet langer heilig is.

Tijdens de halfjaarlijkse ontmoeting van de beweging Radicale vernieuwing afgelopen november kwamen vernieuwers uit deelnemende organisaties en LOC-partners samen om te struinen in het Land van Omzien. En om tijdens deze werksessie te bouwen aan een zorgzame samenleving, waarin mensen samen eigenaarschap tonen en zeggenschap krijgen over welzijn, zorg en hulp in hun buurt of wijk.

Vlak na de start van het nieuwe jaar presenteerde Aukje Lausberg zich tijdens de landelijke bijeenkomst op 22 januari aan alle LOC-vrijwilligers. Als nieuwe coördinator van ruim vijftig bevlogen vrijwilligers wil ze een stevig fundament en verbinding leggen tussen alle deelnemers binnen het netwerk Waardevolle zorg. “Onze vrijwilligers zijn goud waard.”

LOC heeft het afgelopen jaar niet stilgezeten. Oude diensten en producten zijn onder de loep genomen, soms herschreven of anders vormgegeven en nieuwe zijn ontwikkeld. Altijd met het motto: stilstaan is achteruitgang. In dit artikel belichten we een aantal nieuwe en aangepaste diensten en producten.

Sinds de invoering van het Generiek kompas zijn zorgorganisaties in de verpleging, verzorging en thuiszorg (VVT) verplicht jaarlijks een Kwaliteitsbeeld te presenteren. Cliëntenraden worstelen met hun rol daarbij. LOC-bestuurder Mieke Hollander lanceerde het idee om samen te werken met StoryConnect. Drie zorgorganisaties, begeleid door LOC, ontwikkelen nu een handreiking met vragen over de kwalite...