හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Hasalaka Seelawimala Thero)

මනසිකාරය, නාමරූප සහ සංසාරික පැවැත්මේ යථාර්ථය පූජ්‍ය හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ විසින් පවත්වන ලද මෙම ධර්ම දේශනාවෙන් සිතේ ක්‍රියාකාරීත්වය, මනසිකාරය, සහ නාමරූප ධර්මයන්ගේ පැවැත්ම පිළිබඳව ගම්භීර ලෙස විග්‍රහ කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: බාහිර ලෝකය කෙරෙහි ඇති අරමුණු පස්සේ දිවීම සහ සිතේ අභ්‍යන්තරය විමසා බැලීමේ වැදගත්කම. සංසාරික පැවැත්මේ ස්වභාවය සහ නිවන අතර ඇති වෙනස. පටිච්ච සමුප්පාද ධර්මයට අනුව...

සම්මා දිට්ඨිය සහ ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය පූජනීය හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ විසින් පවත්වන ලද ධර්ම දේශනාව. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: ජීවිතයේ අස්ථිරබව සහ මානව වර්ගයා මුහුණ දෙන මූලික ගැටලුව. ලෝකෝත්තර මාර්ගයේ සහ ප්‍රතිපත්තිගරුක ජීවිතයක ඇති වැදගත්කම. ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයේ පූර්වාංගමය වන සම්මා දිට්ඨිය. ලෝකයේ සහ සවිඤ්ඤාණක කය තුළ ඇතිවීම සහ නැතිවීම (සමුදය සහ නිරෝධය) අවබෝධ කර ගැනීම. පංචස්කන්ධය, සංඥා ස...

නිමිති සටහන් සහ අවිජ්ජා සහගත උපාදානය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් නිමිති සටහන් සහ අවිජ්ජා සහගත උපාදානය අතර පවතින සබඳතාව විග්‍රහ කෙරේ. සිත තුළ හටගන්නා නිමිති සටහන් නිසාත්, අවිජ්ජාව ක්‍රියාත්මක වීම නිසාත් උපාදානය ඇතිවන ආකාරයත්, එමගින් සංසාර පැවැත්ම හා දුක නිර්මාණය වන ආකාරයත් මෙහිදී පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: නිමිති සටහන් සිත තුළ පහළ වීම සහ අවිජ්ජාව නිසා ඒවා උපාදානය කරගැනීම. සිත තුළ...

ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය සහ භව නිරෝධය ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය සහ භව නිරෝධය අතර පවතින සැබෑ සම්බන්ධයත්, නිවන් මග තුළ සම්මා දිට්ඨිය පූර්වාංගම වන ආකාරයත් මෙම දේශනාව මගින් පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: සම්මා දිට්ඨිය: භවයේ ඇතිවීම (භව සමුදය) සහ භවයේ නිරුද්ධ වීම (භව නිරෝධය) පිළිබඳව පවතින නුවණ සම්මා දිට්ඨිය ලෙස දැක්වේ. තමන් කෙලෙස් සහිත මතකයක් තුළ රැඳී සිටින බව වර්තමානය තුළ දැකීමද සම්මා දිට්ඨියේ...

අවිද්‍යාව, ආත්ම සංඥාව සහ වජිරා සූත්‍ර විග්‍රහය මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් අවිද්‍යාව සහ ආත්ම සංඥාව නිසා පුද්ගලයා තුළ මමත්වය ගොඩනැගෙන ආකාරයත්, එයින් සංසාරික බන්ධනය සකස්වන ආකාරයත් විග්‍රහ කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: අවිද්‍යාව සහ ආත්ම සංඥාවේ පදනම හා එහි ක්‍රියාකාරීත්වය. චිත්ත, චේතසික සහ රූප ධර්මයන්ගේ අන්‍යෝන්‍ය සම්බන්ධතාව. සතර මහා භූතයන්ගේ (පඨවි, ආපෝ, තේජෝ, වායෝ) ස්වභාවය සහ බාහිර හා ආධ්‍යාත්මික...

ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය සහ පරමාර්ථ චර්යාව මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය පරමාර්ථ චර්යාවක් ලෙස ප්‍රගුණ කරන ආකාරය පැහැදිලි කෙරේ. සාකච්ඡා වූ ප්‍රධාන කරුණු: තණ්හාවෙන් නිදහස් වීම සහ ජරා මරණ දුක පිළිබඳ විමසා බැලීම. සම්මා දිට්ඨිය තුළින් ජාති සහ ජරා මරණ අතර පවතින හේතුඵල සම්බන්ධය අවබෝධ කරගැනීම. මොහොතක් පාසා ස්කන්ධයන්ගේ හටගැනීම (ජාතිය) සහ බිඳීයාම (මරණය) සිදුවන ආකාරය දර්ශනය කිරීම. සම්මා දිට්ඨිය ප...

මමත්වය සහ එය දුරු කිරීමේ මග මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් මමත්වය (අහංකාරය සහ ආත්ම දෘෂ්ටිය) නිසා සංසාරයේ උපදින නානාවිධ දුක්ඛයන් පිළිබඳවත්, එම මමත්වය පියවරෙන් පියවර දුරු කරමින් දර්ශන සම්පත්තිය (සෝතාපන්න භාවය) කරා ළඟා වන ආකාරයත් පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේදී අවධාරණය කෙරෙන ප්‍රධාන කරුණු: මමත්වය පදනම් කරගෙන සිත තුළ ගිනි ඇවිළෙන ආකාරය සහ එය දුක සකස් වීමට බලපාන ආකාරය. අඤ්ඤා නිමිත්ත පබ්බය: මමත්වයට පරිබාහිරව සිතීමට පුර...

මහා වේදල්ල සූත්‍රය ඇසුරින් ප්‍රඥාව සහ විඤ්ඤාණය මජ්ඣිම නිකායේ මූලපණ්ණාසකයට අයත් මහා වේදල්ල සූත්‍රය ඇසුරින් පවත්වන ලද ධර්ම දේශනාවකි. මෙහිදී මහා කොට්ඨිත මහරහතන් වහන්සේ සහ සැරියුත් මහරහතන් වහන්සේ අතර සිදුවූ ධර්ම සාකච්ඡාව පදනම් කරගනිමින් ප්‍රඥාව සහ විඤ්ඤාණය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදුකෙරේ. දේශනාවේදී සාකච්ඡා වූ ප්‍රධාන කරුණු: චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කරගැනීමේදී ප්‍රඥාවේ (පජානාති) කාර්යභාරය. සම්මා දිට්ඨි...

දස සංඥාවන් තුළින් අරහතයට ළඟාවීම ගිරිමානන්ද සූත්‍රයේ ඇතුළත් දස සංඥාවන් උපයෝගී කරගනිමින් තමාගේ ජීවිතය දෙස නුවණින් විමසා බලන ආකාරය සහ අරහත් මාර්ගයට පිවිසෙන ආකාරය මෙම දේශනාවේදී පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: අනිච්ච සංඥාව සහ අනත්ත සංඥාව එකිනෙකට ගලපා ගනිමින් විදර්ශනා වඩාගන්නා ආකාරය. කයේ ඇති අසුභ බව සහ ආදීනව වටහාගනිමින් කෙලෙස් දුරුකිරීම. සිතිවිලි ඇතිවී නැතිවී යන ආකාරය නුවණින් දැක පහාන...

බෝධිපාක්ෂික ධර්ම සහ ධර්මයේ හෙවනැල්ල මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් බුද්ධ ශාසනයේ අරමුණ වන කෙලෙස් නිරුද්ධ කිරීම, අභිශීලය, තමන්ව නිවැරදි කරගැනීමේ වටිනාකම සහ සත්තිස් බෝධිපාක්ෂික ධර්මයන් ප්‍රගුණ කිරීම පිළිබඳව පැහැදිලි කෙරේ. ලෝකය නිවැරදි කිරීමට උත්සාහ කිරීමට වඩා තමා තුළ ඇති කෙලෙස් හඳුනාගෙන නිවැරදි වීමේ වැදගත්කම. සොරුන් පිරිසක් මරණ බිය හමුවේ තිසරණ සහිත පංචශීලයෙහි පිහිටා සුගතිගාමී වූ අතීත පුවත. සතර සතිපට්ඨානය, සතර...

ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය තුළින් වේදනාවේ නිරෝධය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය ඔස්සේ වේදනාවේ සමුදය සහ නිරෝධය අවබෝධ කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳව විස්තර කෙරේ. දේශනාවේදී සාකච්ඡා වූ ප්‍රධාන කරුණු: ධර්මය වැඩීම තුළින් ලැබෙන සංසිඳීම සහ ජීවිත අවබෝධය. සම්මා දිට්ඨිය විවිධ පරියායන්ගෙන් විග්‍රහ කිරීම. වේදනාවේ සමුදය සහ නිරෝධය ප්‍රඥාවෙන් දැකීම. සාමිස සහ නිරාමිස වේදනා හඳුනා ගැනීම. වේදනා පච්චයා තණ්හා සිදුවන ආකා...

අනිදර්ශන විඤ්ඤාණය සහ නිවන් මග මෙම ධර්ම දේශනාව තුළදී ජීවිතය ප්‍රත්‍යවේක්ෂා කිරීමේ වැදගත්කම, පටිච්චසමුප්පන්නව කර්මය සහ සංසාර ගමන අවබෝධ කරගන්නා ආකාරය පැහැදිලි කෙරේ. ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වූ කරුණු: ජීවිතය ප්‍රත්‍යවේක්ෂා කිරීම: තමන්ගේ සිත ක්‍රියාකරන ආකාරය සහ අඩුපාඩු දෙස නුවණින් බැලීම තුළින් ජීවිතයේ නිසරු බව වටහා ගැනීම. කර්මය සහ හේතුඵල ධර්මය: සියලු සැප දුක් කර්මය මත සිදුවන බව පිළිගැනීම සහ පැරණි හේතුඵල...

බාහිය දාරුචීරිය පුවත සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් බාහිය දාරුචීරිය මහ රහතන් වහන්සේගේ කතා පුවත ඇසුරින් බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ "දිට්ඨේ දිට්ඨමත්තං" (දුටු දේ දුටු මාත්‍රයකින් තබා ගැනීම) යන ගැඹුරු ධර්ම කරුණ සවිස්තරාත්මකව පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේ අඩංගු ප්‍රධාන කරුණු: ධර්මය යනු බාහිර ආටෝපයක් නොව ආධ්‍යාත්මිකව තමන් තුළ වර්ධනය කරගත යුතු පාරුවක් වැනි දෙයක් බව පැහැදිලි කිරීම. බාහිය දාරුචීරිය...

සක්කාය දිට්ඨිය දුරු කර ගැනීමට ආධ්‍යාත්මික වැඩපිළිවෙලක් සංසාර දුකින් මිදීම සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වන සක්කාය දිට්ඨිය දුරු කර ගැනීම සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව සලසා ගැනීම පිළිබඳව මෙහිදී පැහැදිලි කෙරේ. සෝවාන් ඵලයට පත්වීම සඳහා පුද්ගලයෙකු තුළ ගොඩනැගිය යුතු පියවර සහ ප්‍රායෝගික ප්‍රතිපදාවන් පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීමක් සිදු කෙරේ. දේශනාවේ අඩංගු ප්‍රධාන කරුණු: ඇතුළාන්තයේ පවතින නොසන්සුන්කම සහ සක්කාය දිට්ඨිය දුරු කිරීමේ අභිය...

ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය සහ විඤ්ඤාණස්කන්ධයේ අවබෝධය ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය ගැඹුරින් ප්‍රගුණ කිරීම සහ නිවන් මග කෙරෙහි විඤ්ඤාණස්කන්ධයේ ඇති බලපෑම පිළිබඳව මෙම ධර්ම දේශනාවේදී පැහැදිලි කෙරේ. හුදු ප්‍රාර්ථනා මත පමණක් රඳා නොසිට ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයේ ප්‍රායෝගිකව ගමන් කිරීමේ වැදගත්කම පෙන්වා දෙනු ලැබේ. සම්‍යක් දෘෂ්ටියේ සිට සම්‍යක් සමාධිය දක්වා අංග අට විඤ්ඤාණයේ සමුදය සහ නිරෝධය දැකීම තුළින් මතු වන ආකාරයත්, චතුර්වි...

ගිරිමානන්ද සූත්‍රය සහ දස සංඥා ධර්ම දේශනාව ගිරිමානන්ද සූත්‍රය ඇසුරින් දස සංඥා ප්‍රගුණ කරන ආකාරය සහ ප්‍රඥාවෙන් සිත හා කය විමසා බලන ආකාරය පිළිබඳව කරනු ලබන ගැඹුරු ධර්ම දේශනාවකි. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: ලෞකික සැපය වෙනුවට නිවන අරමුණු කරගනිමින් දුක අවබෝධ කරගැනීමේ වැදගත්කම. ගිරිමානන්ද සූත්‍රයේ සඳහන් අනිච්ච සංඥා, අනත්ත සංඥා, අසුභ සංඥා, ආදීනව සංඥා, පහාන සංඥා, විරාග සංඥා, නිරෝධ සංඥා, සබ්බලෝකේ අනභිරත...

ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය සහ පර්යාය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය සහ එහි ගැඹුරු පර්යායන් පිළිබඳව කරුණු පැහැදිලි කරනු ලබයි. දේශනාවේදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය තුළින් කෙලෙස්, කර්ම සහ විපාක නිරුද්ධ වන ආකාරය සම්මා දිට්ඨිය සවින්ඤාණක කය තුළ පිහිටුවා ගැනීම සහ ලෞකික-ලෝකෝත්තර සම්මා දිට්ඨි අතර වෙනස වේදනාස්කන්ධය පදනම් කරගෙන සිදුකරන විදර්ශනා භාවනාව සම්මා සංකප්ප, සම්මා වාචා, සම...

ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය සහ ප්‍රායෝගික නිවීම මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය ප්‍රායෝගිකව ජීවිතයට ගලපා ගනිමින් නිවන් මග වඩන ආකාරය විග්‍රහ කෙරේ. දේශනාවේදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: අවබෝධය වසන ස්වභාවයන් දුරු කිරීමට සති සම්පජඤ්ඤය සහ සතිපට්ඨානය භාවිත කිරීම. ස්කන්ධයන්ගේ සමුදය සහ නිරෝධය දකිමින් සම්මා දිට්ඨිය ඇති කර ගැනීම. සම්මා දිට්ඨිය තුළින් සම්මා සංකප්ප, සම්මා වාචා, සම්මා කම්මන්ත සහ සම්මා ආජීව...

වජිරා සූත්‍රය ඇසුරින් සත්ත්ව සංකල්පය සහ සංස්කාර විග්‍රහය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් අවිද්‍යාව සහ දෘෂ්ටිය නිසා සත්ත්වයා සංසාරය තුළ මුළා වන ආකාරයත්, පරමාර්ථ වශයෙන් සත්ත්වයෙකු හෝ පුද්ගලයෙකු නැති බවත් වජිරා සූත්‍රය ඇසුරින් විග්‍රහ කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: පෙනෙන දේ තිබෙන දේ ලෙසත්, තිබෙන දේ පෙනෙන දේ ලෙසත් ගැනීම අවිද්‍යාව සහ දෘෂ්ටිය ලෙස පැහැදිලි කිරීම. මනස නිදහස් කර ගැනීම සඳහා උපකාර වන විවිධ ප්‍ර...

මනසිකාරය සහ පරමාර්ථ ධර්ම අවබෝධය ගාල්ල, සිරි සද්ධාතිස්සාරාම විහාරස්ථානයේදී පවත්වන ලද මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ගිහි ජීවිතය මෙන්ම අභ්‍යාසික ධර්ම මාර්ගයද සාර්ථක කරගැනීමට උපකාරී වන ප්‍රධාන කරුණු පිළිබඳව ගැඹුරින් පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: ගිහි ජීවිතයේදී සහ ධර්ම මාර්ගයේදී අන් අය මත නොයැපී ස්වයංරී වීම සහ ඉවසීම ප්‍රගුණ කිරීම. සිත අතීත, අනාගත, වර්තමාන කෙලෙස්වලින් තොරව තමන්ගේ සිත දෙස බලමින්...

ආත්ම සංඥාව දුරු කරගන්නා ආකාරය ආත්ම සංඥාව නිසා සංසාරයේ පවතින සත්වයා අනත්තානුපස්සනාව වඩමින් ආත්ම සංඥාව දුරු කරගන්නා ආකාරයත්, අභ්‍යන්තර සහ බාහිර පඨවි ධාතුව නුවණින් විමසන ආකාරයත් මෙහිදී පැහැදිලි කෙරේ. සාකච්ඡා වූ ප්‍රධාන කරුණු: ආත්ම සංඥාව සහ අනත්තානුපස්සනාව වැඩීමේ වැදගත්කම. සත්ත පුද්ගල භාවයෙන් තොරව ස්කන්ධ, ධාතු, ආයතන ලෙස ලෝකය දෙස බැලීම. අභ්‍යන්තර පඨවි ධාතුව බාහිර පඨවි ධාතුවට සමාන කර බලමින් කයේ අසාරත්වය...

ජීවිතය සහ ධර්මය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් පුද්ගල ජීවිතයේ පවතින දුක, සිතේ ක්‍රියාකාරීත්වය සහ ධර්මානුකූලව සිත පාලනය කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳව පැහැදිලි කරනු ලබයි. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: අරිය පරියෙසන සහ අනරිය පරියෙසන අතර වෙනස. ලෝකයේ පවතින වෙනස්වීම් හෙවත් විපරිණාමයට සිතින් වටිනාකම් දීම නිසා දුක හටගන්නා ආකාරය. ඇස, කන ආදී ඉන්ද්‍රියයන් මගින් ලෝකය අත්විඳීමේදී සිත තුළ සිතුවිලි උපදින ආකාරය. භාවනාව මගින් සිත...

දුක්ඛ ආර්ය සත්‍යය අවබෝධය පිණිස බොජ්ඣංග ධර්ම වැඩීම මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් චතුරාර්ය සත්‍ය අවබෝධය පිණිසත්, විශේෂයෙන්ම දුක්ඛ ආර්ය සත්‍යය පූර්ණ ලෙස පිරිසිඳ දැකීම පිණිසත් බොජ්ඣංග ධර්මයන් ප්‍රායෝගිකව වඩන ආකාරය පැහැදිලි කෙරේ. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: තමන්ගේ ජීවිතය ප්‍රත්‍යවේක්ෂණය කිරීමේ වැදගත්කම. සත්‍යාවබෝධය සඳහා අවශ්‍ය ප්‍රධාන පදනම්: ප්‍රත්‍යවේක්ෂණය, කර්ම කර්මඵල විමසීම, හේතු හේතුඵල (පටිච්ච සමුප්ප...

ඡන්ද මූලකා සබ්බේ ධම්මා සහ බෝජ්ඣංග ධර්ම ඡන්ද මූලකා සබ්බේ ධම්මා යන බුද්ධ දේශනාව පදනම් කරගනිමින් නාමරූප පරම්පරාව සහ ඡන්දය අතර පවතින සබඳතාවයත්, ඡන්දය ප්‍රහාණය කිරීම සඳහා උපේක්ෂාව සහ සමාධිය වර්ධනය කරගන්නා ආකාරයත් මෙහිදී පැහැදිලි කෙරේ. ඡන්දය සහ නාමරූප පරම්පරාවේ පැවැත්ම. සතර මහා භූතයන්ගේ උද්වේගකර බව සහ සිත වික්ෂිප්ත වීම. සමාධිය, කාය පස්සද්ධිය සහ උපේක්ෂා බෝජ්ඣංගය වර්ධනය කිරීම. ධර්ම ශ්‍රවණය රහිතව භාවනා කිර...

තණ්හාවෙන් මිදීම සහ අවිජ්ජාව නැති කිරීම සක්කපඤ්ඤ සූත්‍රය සහ චූළතණ්හාසංඛය සූත්‍රය ඇසුරෙන් තණ්හාවෙන් මිදී අවසාන විමුක්තිය ලබා ගන්නා ආකාරය පිළිබඳව කෙරෙන ධර්ම දේශනාවකි. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: තණ්හා සංඛය විමුක්තිය පිළිබඳව ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් කළ විමසීම. සිත තුළ තණ්හාව නිරන්තරයෙන් හටගැනීමට බලපාන භවරාග අනුශය. අවිජ්ජාව හෙවත් චතුරාර්ය සත්‍යය පිළිබඳ නොදැනුවත්කම සහ පංචඋපාදානස්කන්...