හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Hasalaka Seelawimala Thero)

ධර්මයෙන් ජීවිතය ආලෝකමත් කර ගැනීම පූජ්‍ය හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ විසින් පවත්වන ලද සුගත තථාගත අතිපූජනීය ධර්ම දේශනාව. මෙහිදී සාකච්ඡා වූ ප්‍රධාන කරුණු: ධර්මයෙන් සහ ප්‍රඥාවෙන් ජීවිතය ආලෝකමත් කර ගැනීමේ මූලික පදනම. සිතේ ප්‍රභාස්වර බව සහ ආගන්තුක කෙලෙස් මගින් සිත අඳුරු වන ආකාරය. මුට්ඨ සතිය සහ උපට්ඨිත සතිය පිළිබඳ විග්‍රහය. සංඥා, චිත්ත සහ දිට්ඨි විපල්ලාසයන්ගෙන් දුක හටගන්නා ආකාරය. අවිද්‍යාව නිසා තමාට මෙන...

සුඛ වේදනාව විදර්ශනා කිරීම මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් සුඛ වේදනාව විදර්ශනාත්මකව විමසා බැලිය යුතු ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු පැහැදිලි කිරීමක් සිදු කෙරේ. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් කරුණු කිහිපයක් යටතේ දේශනාව ගලා යයි: සුඛ වේදනාව කෙරෙහි සිතේ ඇති වන ඇල්ම සහ එය ආත්ම සංඥාවෙන් උපාදානය කරගන්නා ආකාරය. ඇස, කන, නාසය, දිව, කය සහ මනස යන ආයතන හය ඇසුරින් සුඛ වේදනාව හටගන්නා ආකාරය. සුඛ වේදනාව අනිත්‍ය වීම සහ බිඳී යාම නිසා එය දුකක් ලෙ...

සංස්කාරයන්ගේ දුක්ඛ ලක්ෂණය සහ විවිධ සංස්කාර වර්ග මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් සංස්කාරයන්ගේ ස්වභාවය සහ ඒවායේ පවතින දුක්ඛ ලක්ෂණය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කෙරේ. දේශනාව තුළ ප්‍රධාන වශයෙන් පහත කරුණු සාකච්ඡා වේ: සංස්කාර යනු හේතූන් නිසා හටගන්නා ඵල ධර්මයන් බව සහ පංචස්කන්ධය තුළ සංස්කාරස්කන්ධය ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය. පටිච්චසමුප්පාදයේ දැක්වෙන පුඤ්ඤාභිසංඛාර, අපුඤ්ඤාභිසංඛාර සහ ආනෙඤ්ජාභිසංඛාර පිළිබඳ විස්තරය. කාය සං...

සතිමත් මරණය සහ අවිද්‍යාවේ අකුල් මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් පුද්ගලයෙකුගේ සිත තුළ පවතින කෙලෙස් සහ ඒවා හඳුනාගැනීමේ අපහසුතාව පිළිබඳව ගැඹුරින් සාකච්ඡා කෙරේ. විශේෂයෙන්ම, සමාජයේ පවතින විවිධ දෘෂ්ටි සහ මිථ්‍යා විශ්වාසයන් නිසා පුද්ගලයා සැබෑ ධර්ම මාර්ගයෙන් බැහැර වන ආකාරය මෙහිදී පැහැදිලි කරයි. කෙලෙස් හඳුනාගැනීමේ අපහසුතාව සහ ඒවායේ වංචනික ස්වභාවය. සමාජයේ පවතින විවිධ දෘෂ්ටි (නැකත්, ග්‍රහ අපල ආදිය) සහ ඒවා ධර්ම මාර්ගයට...

අවිද්‍යා ධාතුව සහ දුක හටගැනීමේ ක්‍රියාවලිය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් දුක හටගැනීම, එහි පැවැත්ම සහ නිරුද්ධ වීම පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. හේතූන් නිසා හටගන්නා සියල්ල දුකක් බවත්, එම දුක නිරුද්ධ වන්නේ හේතූන් නිරුද්ධ වීමෙන් බවත් මෙහිදී පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු කිහිපයක් පහත දැක්වේ: කුසල නිමිත්ත සහ ආදීනව නිමිත්ත හඳුනාගැනීමේ වැදගත්කම. කාම ධාතුව සහ අවිද්‍යා ධාතුව පදනම් කරගෙන ස...

භව නිරෝධය සහ ආත්ම සංඥාව දුරු කිරීම මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් භවය නිරුද්ධ කරගන්නා ආකාරය සහ සත්වයා සසර බැඳ තබන මූලික කරුණු පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් අවධානය යොමු කර ඇති කරුණු පහත දැක්වේ: නිවන අරමුණු කරගෙන ධර්ම ශ්‍රවණය කිරීමේ සහ දානමානාදී පින්කම් සිදුකිරීමේ වැදගත්කම. කුසල් සිදුකිරීමේදී පවා මතු විය හැකි 'මම කළා' යන ආත්ම දෘෂ්ටිය (ආත්ම සංඥාව) සහ එහි ඇති භයානකකම. කාම ධාතුව...

සෝවාන් ඵලය අවබෝධ කර ගැනීමට ඇති බාධා සහ නිවැරදි ධර්ම ශ්‍රවණය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් වර්තමාන සමාජයේ පුද්ගලයන්ට සෝවාන් ඵලය වැනි මාර්ග ඵල අවබෝධ කර ගැනීමට අපහසු වී ඇති ප්‍රධාන හේතු කිහිපයක් සාකච්ඡා කෙරේ. බොහෝ දෙනෙක් ධර්මය ශ්‍රවණය කරන්නේ නිදහස් වීමේ අරමුණින් නොව, තමන්ගේ දහම් දැනුම වර්ධනය කර ගැනීමේ අරමුණින් බව මෙහිදී පෙන්වා දෙයි. ධර්ම දේශනාවක් ශ්‍රවණය කරන මොහොතේම මාර්ග ඵල අවබෝධ කර ගැනීමේ දැඩි ප්‍රාර්ථනාවක...

ආත්ම සංඥාව දුරුකිරීම පිණිස ප්‍රතිපදාව මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ආත්ම සංඥාව දුරු කර නිවන් මග සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා අනුගමනය කළ යුතු ප්‍රතිපදාව පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. ලෝකයේ පවතින සංකීර්ණත්වය සහ එමගින් ඇතිවන බැඳීම්වලින් මිදීමට අවශ්‍ය ප්‍රඥාව වර්ධනය කරගන්නා ආකාරය මෙහිදී පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: අතීත, අනාගත සහ වර්තමාන යන කාලත්‍රය පිළිබඳ ඥානයෙන් ලෝකය දෙස බැලීම. ලෝකයේ...

කාය සම්ඵස්සය සහ මාර්ග ඥානය පිළිබඳ ධර්ම විග්‍රහය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් කාය සම්ඵස්සය සහ එය මාර්ග ඥානය කරා මෙහෙයවන ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු පහත පරිදි වේ: ධර්මය පහුරක් ලෙස භාවිතා කරමින් සසරින් එතෙර වීමේ වැදගත්කම. බාහිර ලෝකය විග්‍රහ කරනවාට වඩා පටිච්චසමුප්පන්නව තමා දෙස බැලීමේ අවශ්‍යතාවය. ශ්‍රද්ධා, වීර්ය, සති, සමාධි, ප්‍රඥා යන ඉන්ද්‍රිය ධර්මයන් සමබරව ද...

සති සම්පජඤ්ඤය සහ සංසාරික දුක අවබෝධ කර ගැනීම පූජ්‍ය හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ විසින් පවත්වන ලද ධර්ම දේශනාව. මෙහිදී සාකච්ඡා කරන ලද ප්‍රධාන කරුණු: ජීවිතයේ පවතින දුක්ඛ ස්භාවය සහ සතර මහා භූතයන්ගේ වෙනස්වීම්. ජාති නිරෝධය මගින් සියලු දුක් කෙළවර කිරීම. කෙලෙස් නිරෝධය සහ සති සම්පජඤ්ඤයේ වැදගත්කම. වේළුද්වාර සූත්‍රයට අනුව ජීවිතකාම, අමරිතුකාම, සුඛකාම සහ දුක්ඛපටිකූල යන ස්භාවයන්. බන්දුල මල්ලිකාවන්ගේ කථාපුවත ඇසු...

අවිද්‍යා ධාතුව දුරු කිරීමේ පිළිවෙත මෙම දේශනය මගින් බුදුදහමේ මූලික ඉගැන්වීම් කිහිපයක් පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. එහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන කරුණු පහත පරිදි වේ: දුක යනු හේතූන් නිසා හටගන්නා දෙයක් බවත්, හේතූන් නිසා හටගත් බවම දුක බවත් පැහැදිලි කිරීම. ආත්ම සංඥාව හෙවත් 'මම' යන හැඟීම නාම-රූප ධර්මයන් හරහා විග්‍රහ කරමින් එය බිඳලන ආකාරය. විදර්ශනා භාවනාව පර්යංකයට පමණක් සීමා නොකර එදිනෙදා ජීව...

සැබෑ සතුට සහ දුකෙන් මිදීමේ මඟ මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ජීවිතයේ යථාර්ථය අවබෝධ කර ගැනීම සහ සැබෑ සතුට ළඟා කර ගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු කිහිපයක් පහත දැක්වේ: මිනිසා බාහිර ලෝකයේ දේවල් වෙනස් කිරීමෙන් (පදිංචිය, රැකියාව ආදිය) සතුට සෙවීමට උත්සාහ කළද, සැබෑ තෘප්තියක් නොලැබෙන බව. හේතූන් නිසා හටගන්නා සියලු දේ (සංඛාර) අනිත්‍ය බවත්, එයම දුකක් බවත් අවබෝධ කර ග...

විපල්ලාසයන්ගෙන් මිදීම සහ සති සම්පජඤ්ඤය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් විපල්ලාස හෙවත් සත්‍යය වැරදි ලෙස වටහා ගැනීමෙන් මිදෙන ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කෙරේ. විශේෂයෙන්ම සංඥා විපල්ලාසය හෙවත් ලෝකය වැරදි ලෙස හඳුනා ගැනීම පිළිබඳව මෙහිදී අවධානය යොමු කර ඇත. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: සංඥා විපල්ලාසය සහ එය මිරිඟුවකට උපමා කිරීම. අනුමාන ඥානය සහ ප්‍රත්‍යක්ෂ ඥානය අතර වෙනස. සති සම්පජඤ්ඤය මගින් ලෝකය දෙස සමීපව...

විදර්ශනා ක්‍රමවේද සහ ආත්ම සංඥාව දුරු කිරීම මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් විදර්ශනා ක්‍රමවේද පහක් ඔස්සේ මාර්ග ඵල අවබෝධය සඳහා සිත මෙහෙයවන ආකාරය පැහැදිලි කෙරේ. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු පහත පරිදි වේ: ඉන්ද්‍රිය සමතාවය: ශ්‍රද්ධාව, ප්‍රඥාව සහ සමාධිය යන ඉන්ද්‍රිය ධර්මයන් සමබරව පවත්වා ගැනීම සහ ඒ සඳහා වත්පිළිවෙත් පිරීමේ වැදගත්කම. ආත්ම සංඥාව සහ කාලත්‍රය: අතීත, වර්තමාන සහ අනාගත කාලයන් තුළ ආත්ම සංඥාව ක්‍රියාත්මක...

අනුපස්සනා කිරීම සහ ප්‍රඥාව වැඩීම මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් අනුපස්සනා වැඩීම සහ ඒ තුළින් ප්‍රඥාව දියුණු කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් අවධානය යොමු කරන කරුණු පහත දැක්වේ: අතීතංස ඥානය, අනාගතංස ඥානය සහ පච්චුප්පන්නංස ඥානය යන ත්‍රිවිධ ඥානයන් පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීම. ආත්ම සංඥාව දුරු කිරීමේ වැදගත්කම සහ ඒ සඳහා ඥානය උපකාරී කරගන්නා ආකාරය. චිත්ත චෛතසික ධර්මයන් පිළිබඳව අව...

සංසාරික පැවැත්මේ යථාර්ථය සහ සිත මුදවා ගැනීම පූජ්‍ය හසලක සීලවිමල ස්වාමීන්වහන්සේ විසින් පවත්වන ලද මෙම ධර්ම දේශනාවෙන් සංසාරික පැවැත්මේ අනියත බව, කාම ලෝකයේ ඇලීමේ ආදීනව සහ සිත නිරුද්ධ කරගන්නා ආකාරය පැහැදිලි කෙරේ. විමානවත්ථු පාළියේ එන චණ්ඩාල විමාන වස්තුව ඇසුරින් බුද්ධාලම්බන ප්‍රීතිය ලබා ගැනීමේ අගයත්, ලෞකික ජීවිතයේ අරමුණු පසුපස හඹා යාමේ ඇති නිෂ්ඵල බවත් මෙහිදී විග්‍රහ කෙරේ. දේශනාවේ අඩංගු ප්‍රධාන කරුණු: චණ...

විඤ්ඤාණස්කන්ධය සහ ආත්ම සංඥාව දුරුකිරීම මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් විඤ්ඤාණස්කන්ධය නිවැරදිව වටහා ගනිමින් ආත්ම සංඥාව දුරු කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කෙරේ. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන කරුණු පහත දැක්වේ: මනසිකාරය දියුණු කරගැනීම සඳහා කායගතාසතිය ප්‍රායෝගිකව භාවිතා කරන ආකාරය. දෛනික ජීවිතයේ කටයුතු අතරතුර ධර්මය මෙනෙහි කරමින් සිහිය පවත්වා ගන්නා ආකාරය. ආත්ම සංඥාව දුරු කිරීමේ වැදගත්කම සහ ඒ...

ආත්ම සංඥාව දුරුකිරීම සහ සිතේ ස්වභාවය අවබෝධ කරගැනීම මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් බුද්ධ ශ්‍රාවකයෙකුගේ ප්‍රධාන ඉලක්කය විය යුතු ආත්ම සංඥාව දුරුකිරීම පිළිබඳව ගැඹුරින් සාකච්ඡා කෙරේ. සිතේ ක්‍රියාකාරිත්වය වන විඤ්ඤාණ, සංඥා, වේදනා, විතර්ක සහ විචාර යන අංග ධර්මානුකූලව විශ්ලේෂණය කිරීමෙන් ආත්ම සංඥාවෙන් මිදෙන ආකාරය මෙහිදී පැහැදිලි කරයි. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: සිතේ ඇතිවන ධර්මතාවල හේතුඵල සම්බන්ධතාවය සහ පටිච්චසමු...

ශරීරට්ඨ ධම්ම සූත්‍ර දේශනාව අංගුත්තර නිකායේ දසක නිපාතයට අයත් ශරීරට්ඨ ධම්ම සූත්‍රය පදනම් කරගනිමින් පවත්වන ලද උතුම් සජීවී සූත්‍ර ධර්ම දේශනාව. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වූ කරුණු: සත්ත්ව ශරීරයකට අදාළ වන සීතල, උෂ්ණය, බඩගින්න, පිපාසය, මළ පහකිරීම, මුත්‍ර පහකිරීම, කාය සංවරය/අසංවරය, වචී සංවරය/අසංවරය, ආජීව සංවරය/අසංවරය සහ පුනර්භවය ඇතිකරන භව සංස්කාර යන කරුණු දහය. මේ කරුණු දහය පදනම් කරගෙන සරල ලෙස විදර්ශනා...

ආත්ම සංඥාව දුරු කිරීම සහ එකොළොස් ආකාර විදර්ශනා ක්‍රමය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් බුද්ධ ශාසනයේ මූලික ඉලක්කය වන ආත්ම සංඥාව දුරු කිරීම පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු පහත පරිදි වේ: බුද්ධ ශාසනයේ සැබෑ සාර්ථකත්වය යනු ලැබීම් හෝ නොලැබීම් නොව, තමා තුළ පවතින ආත්මීය ස්වභාවය අතහැර දැමීම බව පැහැදිලි කිරීම. විභජ්ජවාදී පර්යාය මගින් නාම රූප, ධාතු, ආයතන සහ පංචස්කන්ධ වශයෙන් බෙදා බැලීම...

විමර්ශන චින්තනය සහ සිතේ ස්වභාවය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් විමර්ශන චින්තනය සහ සිතේ විවිධ ස්වභාවයන් පිළිබඳව ගැඹුරින් සාකච්ඡා කෙරේ. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් කරුණු කිහිපයක් අවධාරණය කෙරේ: විශාඛා උපාසිකාව සහ මිගාර සිටුතුමාගේ කථා පුවත ඇසුරින් 'පරණ දේ වැළඳීම' යන්නෙහි අර්ථය පැහැදිලි කිරීම. අපගේ සිත නිරන්තරයෙන් පරණ පුරුදු සහ අතීත සිදුවීම් මත පදනම්ව ක්‍රියා කරන ආකාරය. බුදුදහමේ ඉගැන්වෙන සිතේ ප්‍රධාන ස්වභාවයන් තුනක්...

උපාදානය, අනාත්ම ස්වභාවය සහ දුකෙන් මිදෙන මග මෙම දේශනය මගින් ජීවිතයේ පවතින දුෂ්කර බව සහ සවිඤ්ඤාණක කය පවත්වාගෙන යාමට දරන වෙහෙස පිළිබඳව පැහැදිලි කෙරේ. කය සහ පංච ඉන්ද්‍රියන් උපාදානය කරගැනීම නිසා සසර ගමන දික්වන ආකාරයත්, තණ්හාව සහ උපාදානය අතර පවතින සම්බන්ධයත් මෙහිදී විස්තර කෙරේ. දේශනය තුළ සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: ඇස සහ රූපය අතර පවතින හේතුඵල සම්බන්ධය සහ ඒවායේ අනාත්ම ස්වභාවය. චක්ඛු විඤ්ඤාණය ඇතිවීම සහ එයද...

කායගතා සතිය සහ පාරිශුද්ධිය පිළිබඳ ධර්ම දේශනාව මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් පංචස්කන්ධයේ ස්වභාවය සහ කායගතා සතිය වැඩීමේ වැදගත්කම පිළිබඳව ගැඹුරින් සාකච්ඡා කෙරේ. එහිදී ආවරණය වන ප්‍රධාන කරුණු පහත පරිදි වේ: රූපය පෙන පිඬක් ලෙසත්, වේදනාව දිය බුබුළක් ලෙසත්, සංඥාව මිරිඟුවක් ලෙසත්, සංස්කාර කෙසෙල් කඳක් ලෙසත් බුදුරජාණන් වහන්සේ උපමා කළ ආකාරය. විඤ්ඤාණය මායාකරුවෙකු ලෙස හඳුන්වමින්, සිතේ පවතින මායාකාරී ස්වභාවය සහ එයින් මිද...

අනිත්‍ය සංඥාව වැඩීමේ ක්‍රියාමාර්ගය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් අනිත්‍ය සංඥාව වැඩීමේ ප්‍රායෝගික ක්‍රියාමාර්ගය සහ එහි වැදගත්කම පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කෙරේ. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන කරුණු පහත පරිදි වේ: අනිත්‍ය සංඥාව තුළින් අනිමිත්ත, අප්පණිහිත සහ ශුන්‍යත යන චේතෝ විමුක්තීන් කරා ළඟා වන ආකාරය. පංච උපාදානස්කන්ධය, ධාතු සහ ආයතන අනිත්‍ය වශයෙන් මෙනෙහි කිරීමේ වැදගත්කම. අත්තාභිනිවේසය හෙවත් 'මම' යන දැඩ...

ආනාපානසති භාවනාව සහ විදර්ශනාවට යොමු වන ආකාරය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ආනාපානසති භාවනාව ප්‍රායෝගිකව වඩන ආකාරය සහ එය විදර්ශනාව දක්වා දියුණු කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු පැහැදිලි කිරීමක් සිදු කෙරේ. එහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු පහත පරිදි වේ: ආනාපානසති සමාධිය සියලු බුදුවරුන් බුද්ධත්වයට පත්වීම සඳහා උපයෝගී කරගත් ප්‍රබල සමාධියක් බව සහ එහි ඇති සුවිශේෂීත්වය. භාවනාව ආරම්භයේදී නාසිකාග්‍රයේ හුස්ම රැල්ල කෙරෙහි ස...