Vandaag in de Geschiedenis

Agatha Christie overleed op 12 januari 1976. Ze liet een oeuvre achter dat miljoenen mensen kennen — maar een leven dat verrassend weinig wordt verteld. In deze aflevering kijken we niet alleen naar haar boeken, maar naar de vrouw erachter. Een vrouw die haar tijd scherp observeerde, die sociale rollen doorzag, en die begreep hoe dun de lijn is tussen vertrouwen en wantrouwen. Haar verhalen draaie...

Op 29 december 1890 vindt bij Wounded Knee Creek in South Dakota een van de meest beruchte massaslachtingen uit de Amerikaanse geschiedenis plaats. Meer dan 250 Lakota Sioux — naar schatting zelfs meer dan 300 — worden gedood door het Amerikaanse leger. Meer dan de helft van hen is vrouw of kind. In deze aflevering reconstrueren we hoe het zover kon komen. We kijken naar de systematische vernietig...

Op 22 december 1849 staat een 28-jarige schrijver op een plein in Sint-Petersburg. Geblinddoekt. Voor een vuurpeloton. Hij is ervan overtuigd dat hij gaat sterven. Die man is Fjodor Dostojevski. In deze aflevering vertellen we het verhaal van zijn bijna-executie en hoe deze ene winterochtend zijn leven, geloof en schrijverschap voorgoed veranderde.

Op 15 december 1675, 350 jaar geleden, sterft Johannes Vermeer in Delft. 43 jaar oud. Arm. Onbekend. In deze aflevering vertellen we het verhaal van een schilder die langzaam werkte, bijna vergeten werd, en pas eeuwen later werd herkend als meester van het licht. Over stilte, schulden, een weduwe met elf kinderen — en schilderijen die de tijd overleefden, ook toen zijn naam verdween. Hoe hij werd...

In deze aflevering nemen we je mee naar Paramaribo, 8 december 1982. Een nacht waarin vijftien journalisten, juristen, militairen en activisten werden weggevoerd naar Fort Zeelandia — en niet meer thuiskwamen. We vertellen hoe Suriname, nog maar zeven jaar onafhankelijk, terechtkwam in politieke chaos, hoe de macht van Desi Bouterse groeide, en hoe de spanningen opliepen tot de beruchte Decembermo...

Op 1 december 1955 verandert een eenvoudige busrit in Montgomery, Alabama de loop van de Amerikaanse geschiedenis. Rosa Parks, 42 jaar oud, weigert haar zitplaats af te staan aan een witte passagier. Geen grote woorden, geen dramatisch gebaar, alleen de waardigheid en vastberadenheid van een zwarte vrouw in een gesegregeerd Amerika. In deze aflevering duiken we in het leven van Rosa Parks, de were...

Geboren als Farrokh Bulsara in Zanzibar, opgegroeid tussen culturen, tradities en muziek, vluchtte hij in 1964 met zijn familie naar Engeland. Daar veranderde hij niet alleen zijn naam — maar ook zijn lot. In deze aflevering hoor je hoe Freddie Mercury zichzelf opnieuw uitvond, hoe Queen ontstond, waarom “Bohemian Rhapsody” bijna níét werd uitgebracht, hoe hij worstelde met identiteit, liefde en g...

ALLEREERST: Het geluid van deze aflevering is van mindere kwaliteit dan je van ons gewend bent. Excuses daarvoor. De gemiddelde luisteraar zal er nauwelijks iets van merken, maar geluidspuristen zullen het zeker doorhebben. We trekken na wat er gebeurd is. Nogmaals: sorry. Wie er de humor van inziet, hoort met een beetje overtuigingskracht de kwaliteit van weleer, alsof Juliana een toespraak via d...

Tien jaar na de Engelse verovering wordt het verlies van Nieuw-Amsterdam officieel bekrachtigd in het Verdrag van Westminster. Wat ooit begon als een Nederlandse handelspost, wordt definitief Engels bezit: New York . In deze aflevering hoor je hoe dit moment niet alleen het einde markeerde van de Nederlandse invloed in Noord-Amerika, maar... toch ook weer niet.

Op 3 november 1957 werd een kleine straathond uit Moskou de eerste levende reiziger in de ruimte. Haar naam was Laika. De Sovjet-Unie wilde bewijzen dat leven buiten de aarde mogelijk was — en dat zij de ruimtewedloop zouden winnen. Laika ging de ruimte in, maar overleefde het niet. In deze aflevering hoor je over de wetenschap achter de missie, over de ingenieurs die spijt kregen en over hoe een...

Op 27 oktober 1728 werd James Cook geboren, in een klein Engels dorp waar de zee altijd hoorbaar was. Hij zou uitgroeien tot de grootste zeevaarder van zijn tijd — de man die Nieuw-Zeeland en Australië op de kaart zette, de Stille Oceaan doorkruiste en grenzen verlegde die eeuwenlang als ondoordringbaar golden. In deze aflevering hoor je hoe Cook uitgroeide van boerenzoon tot briljant navigator, h...

Op 20 oktober 2011 komt er een einde aan een van de langst regerende dictators van de moderne tijd: Muammar Khadaffi. Na maanden van opstand, burgeroorlog en NAVO-bombardementen wordt hij in zijn geboortestad Sirte omsingeld door rebellen. Daar, in een stoffige afvoerbuis, eindigt een regime dat meer dan vier decennia standhield. In deze aflevering hoor je hoe Libië ten onder ging aan dezelfde kra...

Op 13 oktober 1972 stort een Uruguayaans vliegtuig neer in de Andes, onderweg naar Chili. Aan boord: een rugbyteam, hun familie en vrienden. Van de 45 passagiers overleven er 33 de crash. Maar dan begint de echte strijd pas. Die tegen de kou, tegen de bergen, en tegen hun eigen geweten. In deze aflevering hoor je hoe 16 van hen het uiteindelijk wisten te overleven na 72 dagen in de bevroren wilder...

In deze aflevering reizen we naar Parijs aan het eind van de 19e eeuw: een stad vol licht, verlangens en tegenstellingen. Aan de voet van de Sacré-Cœur opent een opvallend rood windmolenhuis zijn deuren: de Moulin Rouge . We vertellen het verhaal van de oprichters Oller en Zidler, de eerste cancan-danseressen, en de kunstenaar Toulouse-Lautrec, die met zijn affiches het Parijse nachtleven vereeuwi...

29 september 1941. In Babi Jar, een ravijn bij Kiev, voltrok zich een tragedie die de wereld niet mag vergeten. In slechts twee dagen tijd vermoordden Duitse troepen meer dan 33.000 Joden. Maar even huiveringwekkend als het bloedbad zelf, was het decennialange zwijgen erna. De Sovjetautoriteiten negeerden de massamoord, terwijl dichters, schrijvers en componisten alles op alles zetten om de stilte...

Een lesje sitcomgeschiedenis in vogelvlucht! Op 22 september 1994 ging in de Verenigde Staten een nieuwe comedyserie van start: Friends . Niemand vermoedde toen dat deze show niet alleen tien seizoenen lang miljoenen kijkers zou boeien, maar ook het gezicht zou worden van de jaren ’90. Maar om te begrijpen waarom Friends zo’n fenomeen werd, moeten we terug naar de oorsprong van de sitcom zelf. Van...

Hij vertrok als jonge Venetiaan richting het onbekende Oosten – en keerde jaren later terug met verhalen die Europa zouden verbazen. Marco Polo reisde naar het hof van de machtige Kublai Khan en beschreef een wereld die voor zijn tijdgenoten haast mythisch leek. Maar wie was Marco Polo werkelijk? Een ontdekkingsreiziger, een handelaar, of misschien wel een meesterlijke verhalenverteller? Zijn memo...

Hij was een koning die nauwelijks in zijn eigen rijk verbleef, maar wiens naam tot ver buiten de grenzen gevreesd én bewonderd werd: Richard Leeuwenhart. Een heerser die meer thuis was op het slagveld dan in een paleis, en die de geschiedenis inging als de ultieme ridder-koning. In deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis duiken we in het bewogen leven van Richard I van Engeland: zijn jeugd...

Iedereen weet: op 1 september 1939 begint de Tweede Wereldoorlog met de inval in Polen. Maar wisten de Polen zelf wat hen te wachten stond? En waarom keken Frankrijk en Groot-Brittannië in eerste instantie vooral toe, terwijl ze hun hulp aan Polen hadden toegezegd? In deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis ontdek je hoe die dag écht verliep: vol misleiding, propaganda en een aanval die de...

New Orleans is een stad als geen ander. Bekend om jazz, Mardi Gras en de Cajun en Creoolse keuken. Maar achter de feestelijke façade schuilen ook verhalen over slavernij, rampen, voodoo en piraterij. Vandaag in de Geschiedenis, op 25 augustus 1718, wordt de stad gesticht. In deze aflevering nemen we je dus mee naar het hart van Louisiana. We ontdekken hoe New Orleans uitgroeide tot een smeltkroes...

18 augustus 1227 markeert de dag waarop Dzjengis Khan overleed, de man die van de Mongoolse steppen het grootste aaneengesloten wereldrijk ooit wist te bewerkstelligen. Zijn invloed reikte verder dan oorlog: hij organiseerde handel, stimuleerde culturele uitwisseling en legde wetten vast die eeuwenlang voelbaar zouden blijven. Vandaag in de Geschiedenis vertelt het verhaal van Dzjengis Khan: van z...

Op 11 augustus 1934 arriveerden de eerste gevangenen op een rots in de baai van San Francisco die berucht zou worden: Alcatraz. In deze aflevering duiken we in de geschiedenis van ‘The Rock’ – van zijn oorsprong als militaire gevangenis tot de jaren als zwaarst bewaakte penitentiaire inrichting van de VS. Hoe ontstond de reputatie dat ontsnappen onmogelijk was? Wie waren de bekendste gevangenen? E...

Op 4 augustus 1944 valt de Duitse Sicherheitsdienst het Achterhuis aan de Prinsengracht binnen. Acht onderduikers worden gearresteerd. Onder hen een vijftienjarig meisje dat haar gedachten al die tijd in een dagboek heeft toevertrouwd: Anne Frank. In deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis hoor je hoe die dag verliep, wat er gebeurde tussen de inval en hun deportatie, en welke raadselen het...

Op 28 juli 1914 verklaart Oostenrijk-Hongarije de oorlog aan Servië. Wat begint als een regionaal conflict, groeit razendsnel uit tot een wereldoorlog die de loop van de 20ste eeuw zal bepalen, vandaag de dag beter bekend als: de Eerste Wereldoorlog. Geen zwaarden en paarden meer, maar tanks, mitrailleurs en loopgraven. Dit is de oorlog waarin voor het eerst de volle kracht van de industrie wordt...

Op 21 juli 1972 ontploffen in nog geen anderhalf uur tijd meer dan twintig bommen in Belfast. De stad wordt een oorlogstoneel — met rook, paniek en sirenes die door de straten gieren. In deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis hoor je hoe deze ‘Bloody Friday’ een keerpunt werd in het Noord-Ierse conflict. Over de idealen van de IRA, de verwoestende tol onder burgers, en het militaire machts...