Утульны горад

Калі адбываюцца нейкія фемінісцкія акцыі, у каментарах у медыях часта ўзнікаюць тыя ж самыя фундаментальныя пытанні: навошта патрэбны фемінізм; ці не ўсіх правоў жанчыны ўжо дасягнулі; чаго яшчэ бракуе гэтым феміністкам. Насамрэч, жанчынам бракуе шмат чаго, але паколькі мы ў падкасце разбіраем урбаністычныя пытанні, то мусім разабрацца, чаго бракуе жанчынам менавіта ў гарадской прасторы. Пагаварыл...

Дваравыя супольнасці і дваравы чацікі – два словазлучэнні якія, у шэрагу іншых, часта ўзгадаваліся ў 2020 годзе. Супольнасці сталі месцам грамадскіх аб’яднанняў, а чат – інструментам камунікацыі і кіравання ўсёй маштабнай грамадскай дзейнасцю. Феномен дваравых супольнасцей у тым, што стварыліся яны не на патрэбу рэвалюцыі, і ў чатах першапачаткова абмяркоўвалі не фальсіфікацыю выбараў і падрыхтоўк...

Заторы на гродзенскіх дарогах – звыклая зʼява. Мы назіраем іх зранку, калі ўсе спяшаюцца на працу, мы стаім у іх увечары, калі ўсе вяртаюцца дамоў. У заторах вінавацяць надворʼе, аварыі, супрацоўнікаў ДАІ і ландшафт. Чаму насамрэч гродзенцы рэгулярна доўгія хвіліны нудзяцца ў заторах? Пры чым тут Нёман і Ленінскі раён? Разбіраемся разам са спецыялісткай па паліталогіі і кіраванні Алінай Харысавай....

З жывёламі ў горадзе мы сутыкаемся ў дзвюх сітуацыях: калі гэта хатнія жывёлы на шпацыры або калі гэта галодныя бадзяжныя жывёлы. Да першых у нас часцей за ўсё няма ніякіх прэтэнзій, а вось пра бадзяжных прынята лічыць, што яны разносяць хваробы, нападаюць на людзей і проста псуюць вуліцы сваім няшчасным выглядам. Аб тым, як хатнія жывёлы пераўтвараюцца ў бадзяжных, што трэба ўсім чацвераногім у н...

Некаторыя задумваюцца: ці можам мы таксама заняцца ўрбаністыкай, як героі «Утульнага горада»? Кароткі адказ: так! Шмат хто атрымлівае вышэйшую адукацыю ў гэтым кірунку: паступае на архітэктурную або ўрбаністычную спецыяльнасць. Аднак нават прыклад нашых запрошаных экспертаў паказвае, што ў гэтым няма неабходнасці. Некаторыя людзі становяцца гарадскімі актывістамі без дыплома. Абмяркоўваем, як займ...

«Яны чыстыя» – кажуць пра беларускія гарады замежнікі. Насамрэч, у Гродне, напрыклад, даволі цяжка пабачыць шмат смецця недзе па-за сметніцамі. Аднак, чыя гэта заслуга? І якім коштам мы дасягаем той стэрыльнай чысціні ў нашых гарадах? Разбіраемся з урбаністам і экаактывістам Аляксеем Аўчыннікавым. Чаму ў некаторых гарадах складана падтрымліваць чысціню, а ў некаторых – лягчэй? Куды дзяецца смецце...

У папярэдніх выпусках мы разам з мастацтвазнаўцам Сцяпанам Стурэйкам шмат размаўлялі пра тое, як мусіць выглядаць добрая рэстаўрацыя. У выніку сышліся на тым, што ўсё залежыць ад грамадскага кансэнсусу, і тое, што гродзенцы бясконца спрачаюцца наконт аднаўлення чарговага будынка – гэта добра і правільна. Яшчэ адна тэма, пра якую ўвесь час спрачаюцца гродзенцы – гэта прыгажосць тых ці іншых будынка...

Гендар – новае модна слова для азначэння панятка «пол» ці канструкт, які абумоўлівае нашыя ўзаемаадносіны з горадам? Гендарная даследчыца Таня Сяцко выступае за другі варыянт. Мы паразмаўлялі з Таняй пра ўзаемасувязь гарадскіх праблем і гендарных ідэнтычнасцяў; пра тое, як мы дзелім прасторы на мужчынскія і жаночыя; і пра тое, як гарадскі менеджмент можа перамагчы праблему гвалту над жанчынамі. Шт...

Мы прывыклі думаць, што габрэі ў Беларусі – проста яшчэ адна са шматлікіх нацыянальных суполак, якія не моцна выдзяляюцца на агульным фоне нашай краіны. Насамрэч, такі этна-культурны ландшафт, дзе найвялікшую ролю ў краіне адыгрываюць менавіта беларусы, усталяваўся толькі ў апошнія 30-40 год. Сто год таму да 50% насельніцтва беларускіх гарадоў і мястэчак складалі менавіта габрэі. Не складана здага...

Урбанізацыя – гэта працэс перамяшчэння насельніцтва з вёсак у гарады. Прынамсі, так напісана ў школьных падручніках. Аднак некаторыя даследчыкі маюць іншае меркаванне. Напрыклад госць у падкасце “Утульны горад” – Сяргея Любімаў – урбаніст і сацыёлаг. Аб тым, ці памірае беларускае вёска, чаму ўрбанізацыя – гэта не толькі пра гарады, і пры чым тут глабальны падзел працы пагаварылі з Сяргеем Любімавы...

У горадзе нас кожную секунду атачае мноства гукаў. Нейкія з іх нам прыемныя, нейкія раздражняюць, на нейкія мы проста не звяртаем увагі. Гукавое асяроддзе нашых гарадоў ва ўрбаністыцы называюць саўндскейпам. Праз даследаванні саўндскейпа мы можам шмат сказаць пра тых людзей, якія жывуць у горадзе, пра іх адносіны адзін з адным, і пра тое, якія практыкі прыняты ў грамадстве. Аб гукавым асяроддзі Гр...

Напярэдадні Новага года супрацоўнікі культурных устаноў Гродна, як і іншых беларускіх гарадоў, рыхтуюць праграму, каб забаўляць нас у святочную ноч. Хаця сцэнары такіх мерапрыемстваў з года ў год мусяць быць рознымі, асноўныя складнікі застаюцца нязменнымі: канцэрт на плошчы, парад Дзедаў Марозаў і расейская эстрадная музыка. Ці ёсць іншыя спосабы арганізаваць гарадское свята? Разбіраемся на падст...

Пра парніковы эфект, глабальнае пацяпленне і вугляродныя выкіды ў апошнія гады кажуць шмат. Усе ведаюць пра шведскую экаактывістку Грэту Тунберг, якая заклікае сусветных лідараў тэрмінова прыняць меры, каб зменшыць наступствы змены клімату. Аднак не ўсе разумеюць, як нашае штодзённае жыццё ўплывае на навакольнае асяроддзе і наадварот - як глабальнае пацяпленне адбіваюцца на нашай штодзённасці. Аб...

Беларускае грамадства ў апошнія гады не хоча чакаць, каб нехта прыйшоў і вырашыў усе праблемы, а бярэ ініцыятыву ва ўласныя рукі. Калі мы дазнаемся, што ў горадзе нешта змянілася праз бурлівую дзейнасць грамадзян, то кажам: «гэта зрабіла супольнасць». Але што такое супольнасць? Каго можна лічыць яе часткай, а каго – не? Што рабіць, калі людзі ўнутры супольнасці жадаюць для свайго горада рознага? Р...

Смерць – гэта тая тэма якую нам не хочацца абмяркоўваць лішні раз. Аднак ад часу да часу даводзіцца, бо гэта частка жыцця. Так і ў кантэксце ўрбаністыкі мы не можам ігнараваць тэму могілак, якія фізічна займаюць шмат гарадской прасторы і ад часу да часу становяцца аб’ектам гарадскіх спрэчак. Пра могілкі, іх разрастанне, магчымую гістарычную каштоўнасць і традыцыі пахавання пагаварылі з гісторыкам,...

Разам з архітэктаркай і ўрбаністкай Ілонай Эльяшэвіч разбярэмся, як ацаніць якасць грамадскіх прастор, і якія ёсць танныя і простыя спосабы іх палепшыць. Чым грамадскія прасторы адрозніваюцца ад гарадскіх? Як выглядаюць якасныя грамадскія прасторы? Якія ёсць чэк-лісты для ацэнкі прастор? Колькі балаў атрымае Савецкая плошча ў Гродне? Як палепшыць грамадскія прасторы, калі няма грошай? Чаму не эфек...

У гэтым выпуску з дапамогай прадстаўніцы арганізацыі «Зялёны тэлефон» Паліны Бурко паспрабавалі адказаць на пытанні: Адкуль у кране бярэцца вада? Ці высахне Нёман? У якіх азёрах можна купацца, а на якія варта проста глядзець? Як на стан вады ў рэках уплываюць… могілкі? Чаму «цвітуць» вадаёмы? Што будзе, калі адмовіцца ад фільтрацыі вады? Чаму прадпрыемствы зліваюць прамысловую ваду ў рэкі? Чым вод...

Разам з палітолагам Андрэем Казакевічам абмяркоўваем, як варта называць вуліцы ў нашых гарадах, і каму мы павінны ставіць помнікі. Чаму ў кожным горадзе ёсць вуліца Савецкая, а вуліца Коласа – не ў кожным? У чым праблема помнікаў Пушкіну? Што рабіць са статуямі Леніна? Брыкель, Рагачэўскі і Арджанікідзэ – хто ўсе гэтыя людзі? Якую гістарычную назву вяртаць, калі гэтых назваў шмат? Маркс, Дарвін і...

Разам з менеджаркай некамерцыйнай установы «ІншыЯ» Марынай Штраховай разбіраемся, што такое безбар’ернае асяроддзе і якім групам насельніцтва яно патрэбна. Што такое інклюзія? Якія бар’еры замінаюць перасоўвацца па горадзе? Чаму бардзюры павінны трапіць ва ўрбаністычнае пекла? Як падняцца ўгару, калі цяжка ісці па лесвіцы? Якім чынам гендарныя стэрэатыпы абмяжоўваюць рух? У якіх месцах павінны зна...

Разам з эксперткай з Мінскай урбаністычнай платформы разбіраемся, што такое гарадская забудова, адкуль узяліся нашыя спальныя раёны, і як палепшыць жыццё ў такіх раёнах. Што не так са спальнымі раёнамі? Чаму «хрушчоўкі» выглядаюць так дэпрэсіўна? Чым адрозніваецца раённая забудова ад квартальнай? Чаму прадпрымальнікі не імкнуцца рабіць кавярні ў спальных раёнах? Каму патрэбныя гарадскія агароды? Я...

Разам з аператаркай праекту “Зялёны тэлефон” Палінай Бурко разбіраемся, як і навошта варта азеляняць нашыя гарады. Навошта ў горадзе ўвогуле дрэвы? Чаму азеляненне – гэта не толькі дрэвы, але і іншыя расліны? Куды звярнуцца, каб пасадзіць дрэва ў сваім двары? Ці варта ўвогуле касціь траву , і прычым тут кляшчы? Чаму бабулі, якія вырошчваюць агуркі каля шматкватэрных дамоў, – класныя? Ці можна лічы...

Трэнды ў развіцці грамадскага харчавання мяняюцца з надзвычайнай хуткасцю. Калісьці ў горадзе мы маглі паесці або ў даражэзных рэстаранах, або ў працоўных сталовых. Праз некаторы час з’явіліся намёты з піражкамі і кафетэрыі з растваральнай кавай. Зараз горад ахапілі ўтульныя кавярні, піцэрыі, гастра-бары і рэстараны хуткага харчавання. Як мяняюцца рэстарацыі і як гэтыя змены ўплываюць на грамадска...

Разбіраемся разам з дызайнерам і ўрбаністам Віталём Богдзелем , навошта гораду ўласны дызайнер, чаму нам не падабаюцца рознакаляровыя шыльды, і чаму сметніцы са шляпамі не такія ўжо і благія. Што такое брэнд горада? Чым брэнд адрозніваецца ад дызайну? Як распрацаваць гарадскі дызайн код? Чаму варта мець аднолькавыя лавачкі ва ўсім горадзе? Як звязаны горад Гродна і напой Ягермайстар? Ці можна прым...

Разам з антрапалогам і ўрбаністам Андрэем Ваз’янавым разбіраемся, хто не спіць у начным горадзе і якая інфраструктура патрэбная гараджанам у цёмны час сутак. Хто працуе ноччу? Як павінны асвятляцца дарогі? Ці праўда ноччу здараецца болей злачынстваў? Як звязаны цягнікі і гарадскія аўтобусы? Якая карысць ад офісаў, калі супрацоўнікі спяць? Ці сапраўды ноч цёмная і поўная жахаў у беларускіх гарадах?...

Разам з антрапалогам і ўрбаністам Андрэем Ваз’янавым разбіраем складаныя транспартныя пытанні. Чаму ў Гродне заўсёды перагружаныя тралейбусы? Як зрабіць гарадскі транспарт акупляльным? У чым небяспека электробусаў? Ці эфектыўная рэклама ў аўтобусах? Чаму маршрутчыкі слухаюць музыку так гучна? Ці сапраўды трамвай – найлепшы сродак транспарту? У выпуску выкарыстаны фрагмент песні «Районы, кварталы»...