Tygodnik Powszechny: Nauka

Wiemy już wiele o negatywnych skutkach globalnych zmian klimatycznych – a niektóre z nich już po prostu obserwujemy. W literaturze naukowej regularnie publikuje się jednak badania opisujące skutki pozytywne: obniżoną emisję i zużycie paliw w związku z otwieraniem się północnych szlaków transportowych, pozytywne skutki dla rolnictwa na Dalekiej Północy, zwiększone opady w niektórych regionach świat...

Co mają wspólnego krakowskie Aleje Trzech Wieszczów z Marsem i poszukiwaniem na nim śladów życia? Bardzo wiele. W kampusie Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie powstało laboratorium astrobiologiczne, które ma pomóc nam poszukiwać śladów życia poza Ziemią, ale może też pomóc nam lepiej zrozumieć niektóre z najpoważniejszych chorób, na jakie zapadają ludzie tu, na Ziemi.  W kolejnym odcinku p...

W mediach, gdy mowa o przyszłości AI i człowieka w XXI wieku, często dominuje hurraoptymizm albo hurrapesymizm. A co, gdy poprosimy o wypowiedź kilka tysięcy ekspertów, którzy faktycznie współtworzą tę dziedzinę nauki? Otrzymamy sporo ciekawych, nieintuicyjnych wyników i nieco pogłębiony obraz tego, co jest niemal pewne, co możliwe, a co raczej mało prawdopodobne, jeśli chodzi o przyszłość sztuczn...

Dlaczego warto nauczyć komputery myśleć po polsku? Gościem tego odcinka jest Sebastian Kondracki, inicjator powstania Bielika – polskiego wielkiego modelu językowego, czyli polskiego odpowiednika ChatGPT. 🌍 „Miłego antropocenu!” to nowy cykl w Podkaście Tygodnika Powszechnego, w którym opowiadamy, jak nauka i technika zmieniły nasz świat i jak mogą pomóc go uratować. Gospodarzem cyklu jest Wojcie...

UWAGA: Ten odcinek podkastu „Jeszcze inna przyszłość” dotyczy tematu samobójstwa i eutanazji. W pierwszej części pojawią się informacje na temat samobójstwa pewnej osoby. Dla wielu osób słuchanie tych informacji może być emocjonalnie bardzo trudne, a nawet powodować pojawianie się myśli samobójczych. Jeśli uważasz, że może Cię to dotyczyć, lepiej zrezygnuj z dalszego słuchania. Myśli samobójcze są...

Wyobraźmy sobie, że nagle tracimy dostęp do wszystkich swoich zdjęć, filmów, dokumentów, całego cyfrowego życia. Brzmi jak scenariusz filmu katastroficznego, ale niestety to coraz większy problem.  W erze cyfrowej informacji tylko przybywa, a ludzka pamięć przestaje nam wystarczać. Błyskawicznie zastępujemy ją więc pamięcią cyfrową, której także daleko do niezawodności. O tym kiedy wirtualne...

W XXI wieku czeka nas długie, szczęśliwe życie: maszyny będą wykonywać za nas pracę, medycyna zapewni nam piękne, zdrowe ciała, a świat wypełni się wesołymi emerytami. Ale z drugiej strony przecież upada instytucja rodziny i więzi międzyludzkie, więc może czeka nas długie, ale samotne i smutne życie? Zaprasza Łukasz Lamża. W tym odcinku swojego podkastu „Jeszcze inna przyszłość” Łukasz Lamża siada...

Dziś mamy całkiem niezwykłą okazję do rozmowy – wręcz historyczną. Po raz pierwszy w historii zbudowana w Polsce rakieta osiągnęła oficjalnie przestrzeń kosmiczną. Rakieta Bursztyn, budowana przez inżynierów z sieci badawczej Łukasiewicz Instytutu Lotnictwa, osiągnęła 101 km wysokości. Czy to oznacza, że doczekamy się polskiego programu kosmicznego z prawdziwego zdarzenia? Czy będziemy wystrzeliwa...

W XXI wieku życie ludzkie będzie coraz dłuższe, a być może nawet uda się spełnić marzenie o nieśmiertelności... Nie, moment! Przecież kolejne państwa dołączają do klubu krajów wysoko rozwiniętych, gdzie dobrobyt pociąga za sobą otyłość, siedzący tryb życia i stres... No chyba, że czeka nas jeszcze inna przyszłość? W tym odcinku swojego podkastu „Jeszcze inna przyszłość” Łukasz Lamża siada nad nauk...

Naukowcy odkryli go już w chmurach, lodowcach czy na Mount Everest – a jeszcze 20 lat temu nie wiedzieliśmy o jego istnieniu. Gościem tego odcinka jest prof. Richard Thompson z Uniwersytetu Plymouth, który jako pierwszy dostrzegł problem i w 2004 roku stworzył termin „mikroplastik”. To jeden z najpoważniejszych problemów, jakie sobie zafundowaliśmy. Mikroplastik to maleńkie, nawet niewidoczne goły...

Ludzie żyją coraz dłużej, dożywając już powszechnie osiemdziesiątki, albo nawet i setki. XXI wiek będzie w końcu epoką długiego, szczęśliwego życia... Nie, moment, przecież społeczeństwo do funkcjonowania potrzebuje osób młodych, a zwłaszcza pracujących! Bez nich padnie system emerytalny i opieki zdrowotnej, a miliony ludzi starszych pozostaną bez opieki. Chyba że czeka nas jeszcze inna przyszłość...

Jak technologia wpływa na sposób, w który przeżywamy... śmierć i żałobę? Czy nowe technologie mogą uczynić nas nieśmiertelnymi?  Gościem tego odcinka jest dr Katarzyna Nowaczyk-Basińska z Leverhulme Center for the Future Intelligence na Uniwersytecie w Cambridge. 🌍 „Miłego antropocenu!” to nowy cykl w Podkaście Tygodnika Powszechnego, w którym opowiadamy, jak nauka i technika zmieniły nasz ś...

To technologie, które wydają się działać na pograniczu magii. Już wkrótce mogą zmienić to, w jaki sposób komunikujemy się ze sobą i w jak zabezpieczamy swoje najważniejsze tajemnice. Gościem tego odcinka jest prof. Marcin Pawłowski , szef Grupy Kwantowego Cyberbezpieczeństwa i Komunikacji Międzynarodowego Centrum Teorii i Technologii Kwantowych Uniwersytetu Gdańskiego. 🌍 „Miłego antropocenu!” to...

„Miłego antropocenu!” to cykl w Podkaście Tygodnika Powszechnego, w którym opowiadamy, jak nauka i technika zmieniły nasz świat i jak mogą pomóc go uratować. Gościem tego odcinka jest prof. Jacek Jemielity, kierownik Laboratorium Chemii Biologicznej Uniwersytetu Warszawskiego i prezes spółki Explorna Therapeutics. Jeden z czołowych badaczy medycznych zastosowań mRNA i człowiek, który zapewne więce...

Najlepsza szansa na ratowanie planety czy kolejne, wielkie pole dla ludzkiej chciwości? Kosmos ma byc źródłem niemal nieskończonej ilości surowców, w tym niezbędnych dla zielonej transformacji. Ale czy jesteśmy w stanie je wydobywać? I co ważniejsze – czy będziemy umieli się nimi dzielić w pokoju?  „Miłego antropocenu!” to nowy cykl w Podkaście Tygodnika Powszechnego, w którym opowiadamy, jak...

„W XXI wieku ludzkość zjednoczy się, aby wspólnie walczyć ze zmianami klimatu, dzięki czemu uda się je cofnąć i naprawić to, co już zepsuliśmy”. Nie, moment! „Nie dogadamy się, państwa i biznesy będą działać dla własnego dobra, a zmiany klimatu będą tylko przyspieszać”. No, chyba że czeka nas jeszcze inna przyszłość? – pyta Łukasz Lamża.  W swoim nowym cyklu Łukasz Lamża, dziennikarz naukowy...

„Ludzie są jak szarańcza: mnożą się niepowstrzymanie, pokrywając stopniowo całą planetę i wyjadając wszystkie jej zasoby, aż ostatecznie nastąpi katastrofalne przeludnienie”. Nie, moment! „Zmiany klimatu i pandemie stanowią przecież zagrożenie egzystencjalne dla człowieka i w XXI wieku grozi nam wyginięcie”. A może czeka nas jeszcze inna przyszłość? W swoim nowym cyklu Łukasz Lamża, dziennikarz na...

„Sztuczna inteligencja już niedługo osiągnie samoświadomość, prześcignie człowieka, a być może stanie się też dla nas zagrożeniem na poziomie zawodowym, intelektualnym czy nawet egzystencjalnym...”. Nie, moment! „Sztuczna inteligencja to przecież tylko algorytmy, głupie maszynki popisujące się efektownymi sztuczkami, ale same w sobie są one tylko narzędziem, ani trochę ciekawszym od młotka. Nie zm...

„Miłego antropocenu!” to nowy cykl Podkastu Tygodnika Powszechnego, w którym opowiadamy, jak nauka i technika zmieniły nasz świat i jak mogą pomóc go uratować. W tym odcinku mamy wyjątkowego gościa: jest nim prof. Jan Zalasiewicz, polsko-brytyjski paleobiolog, laureat wielu naukowych nagród, a także, co ważne, pierwszy przewodniczący Grupy Roboczej ds. Antropocenu. Ciała, które miało ustalić, czy...

Miasta przyszłości będą gigantycznymi, przeludnionymi, betonowymi klocami emitującymi olbrzymie ilości spalin, dwutlenku węgla i ścieków, toksycznymi dla ludzi i planety... ...Nie, moment, miasta przyszłości będą czystymi, lśniącymi, zielonymi oazami ze szkła i nowych polimerów, w których bezgłośnie suną autonomiczne pojazdy, a ludzie żyją szczęśliwie. To jak to w końcu będzie? A może czeka nas je...

Oto nowy cykl podkastów „Tygodnika”. Będziemy w nim opowiadali o tym, jak nauka i technika zmieniły nasz świat i jak teraz mogą pomóc nam go uratować. Naszym gościem jest dzisiaj człowiek o wyjątkowo bogatej karierze mimo stosunkowo młodego wieku. Naukowiec, inżynier, elektronik, jeden z czołowych inżynierów największej europejskiej i światowej organizacji badań jądrowych CERN, a teraz szkolący si...

A także: czym są i jak powstały pustynne latawce z epoki kamienia? Gdzie najczęściej mieszkają osoby z depresją? Oraz czy rekiny wstrzymują oddech podczas nurkowania? Na przegląd naukowych wydarzeń minionego miesiąca zaprasza Łukasz Lamża.

A także: z czego się składa sztuczne ścięgno? Czy jest sens wstawać na ósmą na zajęcia? I skąd wziąć tłuszczyk do syntetycznego mięsa? Na przegląd wydarzeń naukowych minionego miesiąca zaprasza Łukasz Lamża.

A także: co można wyczytać z jednej łzy, jak zbudować komputer, żeby przypominał mózg i czy naukowcy powinni być polityczni. Na przegląd wydarzeń naukowych minionego miesiąca zaprasza Łukasz Lamża.

A także: czy nauka z każdą dekadą staje się coraz nudniejsza? Czy algorytmy tworzące tekst są w stanie oszukać naukowców? I jakie były właściwie skutki zamknięcia szkół w czasie pandemii? Na przegląd wydarzeń naukowych minionego miesiąca zaprasza Łukasz Lamża.