TurboHistoria

- Chciałem w tej książce pokazać akcję "Wisła", o której bardzo wiele pisano już wcześniej, od innej strony. Do tej pory koncentrowano uwagę głównie na działaniach militarnych, a ja chciałem pokazać przede wszystkim cierpienia ludności cywilnej - powiedział w Polskim Radiu 24 historyk, prof. Grzegorz Motyka, autor książki "Akcja »Wisła« '47. Komunistyczna czystka etniczna". 

Powstała pod koniec XIX wieku "ku pokrzepieniu serc". Trylogia autorstwa Henryka Sienkiewicza jest do dziś najbardziej popularnym polskim cyklem powieściowym w historii. Czy po 150 latach potrzebujemy jej nowej wersji? W audycji TurboHistoria rozmowa z Adamem Stawickim, autorem "Mroku północy" i "Korony carów", czyli dwóch pierwszych tomów prequelu sienkiewiczowskiej Trylogii.

- Powstańcy bez mała błagali gen. Chłopickiego, by zgodził się przyjąć dyktaturę nad powstaniem, a ten po pięciu dniach deliberacji i uporczywego namawiania, łaskawie tę dyktaturę przyjął, a przez kolejne półtora miesiąca nie zrobił nic, poza wysłaniem do cara Mikołaja delegatów z propozycjami ugodowymi, kapitulanckimi - mówił w Polskim Radiu 24 Adam Mielcarski, publicysta, miłośnik historii i czł...

- Pomysł na hodowanie hybrydy żubra i krowy, pojawił się podczas zaborów w XIX wieku, a w PRL upatrywano w tym sposób na problemy z  zaopatrzeniem w mięso - powiedziała w Polskim Radiu 24 Monika Milewska, autorka książki "I rak ryba. Stworzenia polityczne PRL-u" w audycji "Turbo historia".

- Dobrze jest czytelnikom tłumaczyć pewne mechanizmy, pokazywać w ten sposób historie, których ludzie nie są powszechnie świadomi. Warto, żeby społeczeństwo wiedziało o pewnych rzeczy, które się dzieją w naszym kraju i otoczeniu - mówił w Polskim Radiu 24 Marcin Faliński, były oficer wywiadu i autor książki "Obietnica zdrady".

- Po wojnie cały zbiór dokumentów AK, który stanowi podstawowe źródło dla historyków, został zredagowany - powiedział w Polskim Radiu 24 Wojciech Rodak, autor najnowszej biografii Tadeusza "Bora" Komorowskiego. Zaznaczył, że w swojej pracy opierał się także na odnalezionych dokumentach, w tym zaskakujących wspomnieniach dowódcy AK.

Jakub Szela był jednym z przywódców rabacji galicyjskiej, czyli powstania chłopskiego na terenie zaboru austriackiego. W historii tego wydarzenia wyłoniły się trzy legendy dotyczące Szeli. W Polskim Radiu 24 mówił o tym historyk Ryszard Jamka.

- Wojna krymska jest częścią rosyjskiej strategii odbicia Konstantynopolu jako serca Bizancjum i tradycji prawosławnej. To warunek dalszej ekspansji Rosji w roli zbawcy świata, uważania Moskwy jako III Rzymu czasów nowożytnych - powiedział w Polskim Radiu 24 dr Jacek Jędrysiak z Uniwersytetu Wrocławskiego. 

- Ta niepodległość nie był nam dana, była wywalczona. Pokazaliśmy wtedy, że jesteśmy warci państwa, że na to państwo czekamy i potrafimy w krótkim czasie porozumieć się pomiędzy sobą - mówił w Polskim Radiu 24 Mariusz Olczak, dyrektor Archiwum Akt Nowych.

- Polskie Czerwone Berety zostały stworzone nie na wzór sowieckich brygad spadochronowych, tylko w oparciu o doświadczenia zachodnich brygad spadochronowych - przypomniał w Polskim Radiu 24 Piotr Korczyński, autor książki "Dzika dywizja". Początki elitarnej polskiej formacji powietrzno-desantowej sięgają II wojny światowej - zaznaczył.

- Można mówić o tym, jak wielkich kwot ta sprawa dotyczyła, losu ile osób, czyli ludności miasta Żyrardów, zlokalizowanego między Łodzią a Warszawą, które w zasadzie było miastem jednej fabryki. Kiedy coś działo się z Zakładami żyrardowskimi, których ta afera dotyczyła, to źle działo się też w samym mieście - mówił w Polskim Radiu 24 Jerzy Łazor, historyk.

- To szokujące, że tak skomplikowaną, trudną operację zaczęto przygotowywać na tydzień przed jej rozpoczęciem. Amerykanie ocenili to obiektywnie, siedem dni to bardzo krótki czas na przeprowadzenie bardzo skomplikowanej operacji powietrzno-desantowo-lądowej - mówił w Polskim Radiu 24 historyk Daniel Koreś.

- Bitwa o Ardeny to wielka ofensywa o charakterze operacyjnym, jej cele miały charakter strategiczny. Decydenci niemieccy, którzy podjęli decyzję o przygotowaniu tej operacji, chcieli nią zmienić losy wojny. Gdyby się powiodła, miałaby fundamentalne znaczenie dla działań wojennych - mówił w Polskim Radiu 24 Norbert Bączyk, historyk wojskowości.

O mieście czterech kultur w Polskim Radiu 24 opowiedział autor książki "Łódź. Ziemia wymyślona" Błażej Ciarkowski. 

- Chciałem pokazać w swojej książce, że tacy bohaterowie jak Zygmunt Sierakowski i Konstanty Kalinowski są częścią wspólnej historii Litwinów, Polaków i Białorusinów. A Wielkie Księstwo Litewskie jest ich wspólną ojczyzną, o czym świadczył uroczysty pochówek w Wilnie obu przywódców Powstania Styczniowego - powiedział w Polskim Radiu 24 Dominik Wilczewski, autor książki "Litwa po litewsku", w audyc...

- Bitwa nad Bzurą była dowodem niemieckiej przewagi technicznej. Jednak analizując decyzje strony niemieckiej, rozkazy, widać, że wojska niemieckie nie były jeszcze przyzwyczajone do wojny błyskawicznej. To był ten wyćwiczony blitzkrieg znany z późniejszej operacji "Barbarossa" - mówił w Polskim Radiu 24 dr Michał Górny z Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą.

- Ważne jest to, jak miliony próbowały uporać się z kataklizmem, którego ludzkość nie znała. To była wojna totalna. Ludzie musieli to oswoić i rozpoznać. Mentalnie nie byli do tego przygotowani - mówił w Polskim Radiu 24 prof. Andrzej Chwalba, autor książki "Polska krwawi, Polska walczy". 

- Większość patologii, dysfunkcji, które trawią Rosjan wynika z jednej choroby - tego, co nazywam "nałogiem imperialnej kokainy" - mówił w Polskim Radiu 24 Kuba Benedyczak, autor książki "Oddział chorych na Rosję. Opowieść o Rosjanach czasów putinizmu".

Bohaterska obrona Starego Miasta i podejmowane kilkukrotnie próby przebicia się powstańczych oddziałów na Żoliborz i do Śródmieścia to jedne z najbardziej dramatycznych epizodów powstania warszawskiego. Opisał je w swojej ksiażce "Przebicie ze Starówki 1944" historyk Szymon Nowak. 

- Związki nawiązywane w powstaniu bardzo często kończyły się ślubami. Było ich co najmniej 250, a prawdopodobnie więcej. Oprócz zawieranych oficjalnie, były także te spontaniczne - mówił w Polskim Radiu 24 Wojciech Lada, autor książki "Powstańczej Warszawy dzień powszedni".

- Nasi szermierze nie wspominali o tym, że miasto pachnie perfumami Coco Chanel, bo były one wtedy nowością. Mówili natomiast, że wszędzie czuć zapach spalin. To było niesamowite, romantyczne, ze względu na dużą liczbę samochodów - podkreślił w Polskim Radiu 24 Daniel Lis, autor książki "Pierwsza drużyna. Paryż 1924. Polski debiut na igrzyskach olimpijskich".

- Miron Białoszewski opowiadał, że tak naprawdę były trzy Warszawy podczas powstania. Warszawa ulic i podwórek, gdzie na początku toczyło się życie pełne nadziei, Warszawa piwnic i Warszawa kanałów - mówił w Polskim Radiu 24 autor książki "Barykady 44" Sebastian Pawlina.

Historia żołnierzy polskiego podziemia antykomunistycznego to jeden z najżywiej dyskutowanych wątków powojennej Polski. Na chłodną, pozbawioną emocji, analizę ich działalności zdecydowali się historycy, prof. Rafał Wnuk i dr Sławomir Poleszak. Dr Poleszak tłumaczył w audycji "TurboHistoria", że po 30 latach pracy nad tym zagadnieniem nabiera się do niego dystansu.

- Bardzo lubię historię, bardzo dużo czytam na temat historii Polski i świata. Doszedłem do wniosku, że jeszcze nikt nie podszedł do tematu na zasadzie wyłapania historii, które nie pojawiają się w szkole. Dziennikarze dostrzegają, że znajdują się tam przypisy, bo bez tych przypisów trudno czytelnikowi byłoby uwierzyć, że te historie miały miejsce. Mówimy nie tylko o czasach odległych, ale i o cza...

Zdecydowanie najbardziej rozpoznawalną jednostką wojskową w polskiej historii jest husaria. Wokół niej narosło wiele legend, które owiały ją wielką sławą. O legendarnych zwycięstwach, ale i szczegółach dotyczących tych elitarnych oddziałów mówił na antenie Polskiego Radia 24 autor "Wielkiej księgi husarii" Kuba Pokojski.