TurboHistoria

O Władysławie Łokietku mówi się "mały wielki człowiek". To jemu przypadła rola zjednoczenia Polski po okresie rozbicia dzielnicowego. Dlaczego to właśnie on tego dokonał? Jak wyglądała walka o władzę? I co wspólnego mogą mieć ze sobą Mel Gibson, Władysław Łokietek i Juliusz Słowacki? O tym w audycji "TurboHistoria" Krzysztof Grzybowski rozmawiał z Michaelam Morysem Twarowskim, autorem książki "Łok...

- Stanisław August być może nieco naiwnie zakładał, że Katarzyna II zechce ocalić przynajmniej część z postanowień Konstytucji 3 maja, część z tego ustawodawczego dorobku. Miał nadzieję, że Polska sprawnie zarządzana, cała Polska, wciąż będzie z punktu widzenia Katarzyny drugiej lepszym rozwiązaniem niż podzielenie się Polską z innymi państwami - mówił w Polskim Radiu 24 dr Jacek Kordel, historyk...

- Sarmacja była takim pojęciem, które miało zebrać całą szlachtę Rzeczpospolitej Obojga Narodów - mówił w Polskim Radiu 24 Artur Wójcik, historyk i autor książki poświęconej temu zjawisku.  

- Dwa totalitaryzmy, skrajnie agresywne bloki wojskowe musiały się ze sobą zderzyć. Komuniści i narodowi socjaliści skazani byli na konfrontację. Obie ideologie głosiły wojnę i upatrywały rozwiązania problemów w konflikcie zbrojnym - mówił w Polskim Radiu 24 historyk Norbert Bączyk, współautor podcastu "Wojenne Historie". 

- Nie rozróżniałbym relacji handlowych i wojennych. W zależności od okoliczności to mogła być ta sama wyprawa. To byli bardzo inteligentni bandyci. Kochali gry planszowe i bardzo szybko nauczyli się grać w szachy - mówił w Polskim Radiu 24 prof. Leszek Słupecki, autor książki "Słowianie i Skandynawowie w epoce wikingów".

- Starałem się pokazać, że historia to jest także ciąg przypadków, różnych zdarzeń i ona by mogła pójść zupełnie inną ścieżką - mówił w rozmowie z Krzysztofem Grzybowskim w audycji "TurboHistoria" Krzysztof Bochus, miłośnik historii i autor książek, w tym pozycji "Tajemnice XX wieku. Ludzie, sensacje, wydarzenia".

Jedni przyjeżdżali dobrowolnie, inni z przymusu. Często całymi rodzinami. Zawsze w nieznane. Wspomnienia Polaków zasiedlających tzw. Ziemie Odzyskane pełne są strachu i dramatu, ale i nadziei. Jak wyglądał nowy świat, w którym przyszło im żyć? O tym w rozmowie z Krzysztofem Grzybowskim w audycji "TurboHistoria" opowiadał Tomasz Bonek, autor książki "Repatrland'45. Drogi Polaków na Ziemie Odzyskane...

- Mam nadzieję, że czytelnicy przejdą ciekawą drogę od pięknej pogłoski przez dowody, które później są brutalnie weryfikowane i na końcu upadają - powiedział w Polskim Radiu 24 Jakub Kuza, autor książki "Genialnie zmyślone?".

- Propagowanie historii to dziś pewna forma misji, gdy widać jak wiele tematów zniknęło ze szkolnych lekcji historii lub co gorszą gdy są fałszowane w wielu publikacjach - powiedział w Polskim Radiu 24 Cezary Korycki, propagator historii, autor podcastu i książek na tematy historyczne. 

- Pamięć o traumatycznych momentach historii Rosji jest nieprzepracowana, jest wręcz zakazana. To ma kolosalne skutki. Właściwie wpływa na to, jakim mocarstwem jest Rosja dzisiaj. Kazachstan pokazał mi się jako największe niegdyś więzienie Związku Radzieckiego - powiedziała w Polskim Radiu 24 Joanna Czeczott, autorka książki "Cisza nad stepem. Kazachstan i pamięć o Rosji".

- Koronacja Bolesława Chrobrego była wydarzeniem, które rozpaliło emocje w pewnych kręgach w Niemczech. Fakt, że w otoczeniu władcy niemieckiego, Konrada II, wywołała takie oburzenie, świadczy o tym, że musiała to być duża manifestacja polityczna, i miała także wielkie znaczenie sakralne na zasadzie quasi-sakramentu - mówił w Polskim Radiu 24 Michael Morys-Twarowski, historyk i autor książki "Chro...

- Przyjmuje się, że oficerowie wywiadu reprezentują ciemną albo jasną stronę. A może oni reprezentują tylko i wyłącznie siebie? Tak było w zdecydowanej większości przypadków podczas II wojny światowej - powiedział w Polskim Radiu 24 Michał Wójcik, autor książki "Miasto szpiegów. Gra wywiadów w okupowanej Warszawie".

W tamtych czasach do zdobycia władzy używano często bardzo drastycznych metod. - Swojego rywala chciano albo złapać, zamknąć, skuć kajdanami, wrzucić do jakiejś groty czy wieży i przetrzymać aż skruszeje i odda część swojego majątku, albo potraktować go trucizną - mówił w Polskim Radiu 24 Sławomir Leśniewski, autor książki "Piastowie. Przeklęty testament".

- To chyba najbardziej powszechnie obchodzona akcja polskiego podziemia, nie licząc powstania warszawskiego - mówił w Polskim Radiu dyrektor Archiwum Akt Nowych Mariusz Olczak. 26 marca 1943 roku pod warszawskim Arsenałem członkowie Grup Szturmowych Szarych Szeregów uwolniły harcmistrza Jana Bytnara "Rudego" oraz 20 innych więźniów politycznych przewożonych z siedziby Gestapo przy alei Szucha na P...

- Sprawdziłem najstarsze źródła, w których pojawia się zapis "Polska" w różnych wersjach. Okazało się, że po raz pierwszy ta nazwa pojawiła się aż w Rzymie, w klasztorze św. Bonifacego i Aleksego, którego opat opisywał dzieje swojego współbrata św. Wojciecha. Zginął on tragicznie w czasie misji do Prusów. Tam po raz pierwszy zastosował nazwę "Polonia" - mówił w Polskim Radiu 24 Prof. Przemysław Ur...

- Osiągnięciem samym w sobie jest to, że ponad 140 lat po swojej śmierci Marks jest ciągle rozpoznawalny i obecny w zbiorowej wyobraźni - powiedział w Polskim Radiu 24 Krzysztof Iszkowski, autor książki "Idol. Życie doczesne i pośmiertne Karola Marksa".

Zdrady, polityczne spiski, hiperinflacja, kryzysy gospodarcze i dywersja ze strony sąsiadów. Czy tak rzeczywiście wyglądała codzienność międzywojennej Polski? - Było więcej kryzysów niż lat istnienia tego państwa - mówił w Polskim Radiu 24 historyk Andrzej Krajewski. 

- Janusz Przymanowski docenił, jaką potęgą są Sowieci i że lepiej być po stronie silniejszych, niż gnić w kołchozach lub gułagu - mówił w Polskim Radiu 24 o Januszu Przymanowskim Jarosław Molenda, autor książki "Czterej pancerni i pisarz". 

- Rok 1905 na ziemiach polskich był wielkim buntem społecznym przeciwko caratowi, dotyczył spraw niepodległości Polski, ale oczekiwano także rewindykacji kwestii socjalnych, bo panował wtedy ogromny wyzysk pracowników - mówił w Polskim Radiu 24 prof. Tomasz Nałęcz, autor książki "Rewolucja 1905 roku. Próba generalna wskrzeszenia Polski".

- Ciągle nie dysponujemy fachowym podsumowaniem wielowarstwowym, które odpowiedziałoby na pytania: na ile te ziemie sprawiły, że Polska jest krajem silniejszym? Na ile to sprawiło, że jest krajem dużo korzystniej umiejscowionym na mapie Europy pod względem geopolitycznym? - mówił w Polskim Radiu 24 Sławomir Sochaj, autor książki "Niedopolska. Nowe spojrzenie na Ziemie Odzyskane".

- Tym, co przede wszystkim szokowało Polaków tamtego okresu, to dramatyczne przesunięcie granic, dramatyczna amputacja połowy kraju. W dłuższej perspektywie, kiedy się patrzy na historię lat 1945-1989, Jałta to jest niewątpliwie początek zniewolenia, chociaż w lutym 1945 r. nie było jeszcze jasne, jak to zniewolenie będzie wyglądało - mówił w Polskim Radiu 24 dr Michał Przeperski, historyk z Muzeu...

Łukasz Modelski opowiada w swojej książce o losach jedenastu kobiet, które w czasach II wojny światowej porzuciły zwykłe życie i stały się wojowniczkami. - To były postaci niezwykle długowieczne, to niezwykle silne kobiety. Być może te przeżycia je hartowały, a być może jest to generacja, której już się nie spotyka - mówił autor książki, który był gościem audycji "TurboHistoria".

Dlaczego niewielka i mało znacząca partia bolszewików zdobyła władzę w Rosji? Odpowiedzią jest rewolucja lutowa i próby zreformowania pogrążonego w wojennym kryzysie i chaosie państwa. Czy ta próba mogła się powieść?

- Powstańcy wiedzieli, że jest w to w znacznej mierze ich powinność, przynajmniej tak to widzimy z pamiętników, że walka o ojczyznę to zasada bycia Polakiem. Dla większości szeregowych powstańców pytanie, czy powstanie miało sens, w znacznej mierze nie występowało, walka zbrojna o ojczyznę była po prostu czymś naturalnym - mówił w Polskim Radiu 24 dr Michał Górny, historyk.

- W Polsce ma czarną legendę, a na Zachodzie jest niesłychanie popularną postacią, właściwie ikoną polityki demokratycznej lewicy - powiedziała w Polskim Radiu 24 Weronika Kostyrko, autorka książki "Róża Luksemburg. Domem moim jest cały świat".