Szafa Melomana

Mówi się, że to najważniejszy konkurs wokalny na świecie. W minioną sobotę w Warszawie zakończył się 11 Konkurs Moniuszkowski . Z jednym z jego tryumfatorów, barytonem Szymonem Mechlińskim rozmawiam na gorąco, m.in. o tym, co poczuł, gdy dowiedział się, że w kategorii głosów męskich pierwszej nagrody nie przyznano, a drugą dzieli z Wołodymyrem Tyszkowem, o adrenalinie konkursowej i o znaku firmowy...

Dla kogo my piszemy? Po co? Czy krytyka to tylko narzekanie na złe wykonania, czy może ustanawianie kanału komunikacji pomiędzy słuchaczem a wykonawcą. Czym jest dzisiaj krytyka muzyczna i czy kogoś obchodzi to, co krytyk ma do powiedzenia? O tym wszystkim rozmawiam z Oskarem Łapetą, muzykologiem i publicystą, autorem bloga „ Klasyczna Płytoteka ”.

Czy trema jest zawsze przeszkodą w występie, czy też siłą mobilizującą? Czy artysta, który nie odczuwa tremy zepsuje występ? Czy obecność publiczności wzmaga tremę, czy może być na nią lekarstwem? Na te i wiele innych pytań odpowiada Julia Kaleńska-Rodzaj, autorka książki „Psychologia tremy” , wydanej niedawno przez Wydawnictwo Naukowe PWN, psycholożka związana z Instytutem Psychologii Uniwersytet...

Z okazji okrągłego 50 odcinka podcastu zorganizowałem pierwsze Q&A, czyli sesję pytań od Słuchaczy i odpowiedzi. Mówię m.in. o tym, czy w krytyce muzycznej obowiązuje zasada „o gustach się nie dyskutuje?”, jak krytyk muzyczny słucha koncertów i czy wiedza przeszkadza mu w odbiorze, jakie płyty w Szafie cenię najwyżej, którego kompozytora mógłbym słuchać do końca życia, co sądzę o modzie koncer...

„Kim pan jest, panie Aleksandrze?” – wzorem francuskiego dziennikarza pytającego o Messiaena rozpoczynam rozmowę z perkusistą Aleksandrem Wnukiem, specjalizującym się w muzyce współczesnej. Perkusista to instrumentalista grający w zasadzie na nieograniczonej ilości instrumentów. Kim zatem jest? Jaka jest jego tożsamość? Jak ćwiczy? Jaki jest jego status w środowisku muzycznym? Czym jest postperkus...

W Polsce znajduje się 13 teatrów operowych. W Niemczech ponad 80, co daje naszemu zachodniemu sąsiadowi gigantyczną przewagę, ale także zapewnia mu pozycję operowej potęgi na świecie. Liczy się, że 1/3 wszystkich przedstawień operowych na świecie granych jest właśnie w Niemczech. Na tamtejszych scenach nie brakuje polskich śpiewaków. O tym, co znaczy związać się z niemieckim teatrem operowym, jaki...

Czym jest autentyczność w wykonywaniu muzyki dawnej i co z ma z nią wspólnego zmartwychwstanie kompozytora, czyli odwrotność „śmierci autora”? Czy autentyczność można stopniować? Co decyduje o tym, że jedno wykonanie przeżywamy, a innego po prostu słuchamy? Czy historyczna precyzja nie odbiera nam metafizycznego odczuwania wykonywanej muzyki? O tym w specjalnym wielkanocnym odcinku podcastu rozmaw...

„Komponowanie zawsze będzie echem inspiracji; improwizacja jest żywą inspiracją, czymś, co dzieje się właśnie w tym momencie. Nie bój się błędów. Nie ma czegoś takiego” – mówił Miles Davies. O sile improwizacji jako naturalnym sposobie tworzenia muzyki, o jej miejscu w edukacji muzycznej, o tym, czy lepiej jest improwizować samemu czy w zespole i o wielu innych impro-tematach rozmawiam ze znanym i...

O blaskach i cieniach rynku fonograficznego, o tym, dlaczego w Polsce muzycy płacą za produkowanie swoich płyt (i to niemało), komu się ten interes opłaca, kto na nim traci, jak nagrać dobrą płytę, jak płyt potrzebujemy, a które omijamy szerokim łukiem – o tym wszystkim rozmawiam z Adamem Suprynowiczem krytykiem muzycznym dziennikarzem radiowym przez latach związanym z Polskim Radiem, laureatem Zł...

Podobno to najlepsza z oper Pucciniego. Jedyna, której nie ukończył, jedyna, w której tytułowa bohaterka nie umiera i jedyna z tak dużym udziałem chóru. O „Turandot” rozmawiałem z reżyserką Karoliną Sofulak oraz z kierownikiem muzycznym Opery Krakowskiej Tomaszem Tokarczykiem na kilka dni przed pierwszym wystawieniem dzieła w historii tego teatru. Odcinek jest zapisem spotkania z publicznością, kt...

Moim gościem jest Yaroslav Shemet, kierownik artystyczny Orkiestry Symfonicznej Filharmonii Śląskiej oraz wykładowca Akademii Muzycznej w Poznaniu. Po ponad dwóch tygodniach rosyjskiej agresji na Ukrainę, rozmawiamy o Charkowie i krzywdach tego miasta, o tym, że średnio co 50-70 lat pacyfikowana jest kultura ukraińska, a mimo to znalazła wiele sposobów na przetrwanie i obronienie swojej niepodległ...

Rosja dokonała agresji na Ukrainę. Trudno zajmować się muzyką, gdy media zalewają nas tysiącami niepokojących, czy wręcz przerażających informacji i gdy zastanawiamy się, co dzieje się z naszymi sąsiadami na wschodzie.  Przysłowie mówi, że nie czas żałować róż, gdy płoną lasy. My jednak podejmiemy tę próbę, choćby po to, by obalić jeden z argumentów użytych przez agresora w stosunku do Ukrain...

Wiolonczela ma w sobie intymność, liryzm i śpiewność. W „Traktacie o łuskaniu fasoli” Wiesław Myśliwski pisał, że „potrafi się dobrać do najczulszych strun w człowieku. Jakby to, co najgłębsze, nieodgadnione, kryło się w dźwiękach”. Czy tak faktycznie jest, czy to przesada? O instrumencie, repertuarze, ikonicznych wiolonczelistach, ale także o Loli i Hauserze, rozmawiam z Adamem Krzeszowcem , konc...

Małgorzata Sarbak to jedyna w Polsce posiadaczka fortepianu tangentowego – niegdyś bardzo popularnego instrumentu, łączącego cechy klawesynu i wczesnych fortepianów. Gosia opowiada, jak go zdobyła – to mrożąca krew w żyłach historia z tajemniczym irańskim handlarzem instrumentami w roli głównej. Rozmawiamy także o Chopinie, który „odłączony” od Steinwaya, może ukazać zupełnie nieznane oblicze. Aby...

Tomasz Sowa, Paulina Woś i Martyna Zakrzewska w porywającej rozmowie odbywanej w tajemniczym miejscu (okazuje się na końcu odcinka, co to za miejsce) opowiadają o debiutanckiej płycie Spółdzielni muzycznej contemporary ensemble , na którą zespół kazał nam czekać aż sześć lat, a która ukazała się nakładem wydawnictwa DUX. Jak piszą artyści, „znalazły się na niej kompozycje, które ukształtowały tożs...

Spośród ambitnych muzyków, którzy chcą wspiąć się na szczyt, 99% zostanie skrzywdzonych – nie każdy może być najlepszy, ale wielu próbuje. Jak nie nasiąknąć toksyną bycia „the best”? Co zrobić, aby nie traktować muzykowania jako wyścigu, a kariery jako drapieżnej walki z konkurentami? O tym opowiada Tymoteusz Bies , znakomity pianista, uczestnik Konkursu Chopinowskiego, kameralista, a także twórca...

Z okazji moich urodzin publikuję chyba najmniej muzyczny odcinek w dotychczasowej historii Szafy, ale ściśle z Szafą związany, bo opowiadający o podcastach i podcastowaniu. Moją gościnią jest Magda Miśka-Jackowska , dziennikarka radiowa z ponad 20-letnim doświadczeniem, długo związana z RMF Classic, a obecnie autorka SCORE AND THE CITY – jednego z nielicznych podcastów poświęconych muzyce filmowej...

O tym, że Raoul Koczalski był wybitnym pianistą i spadkobiercą chopinowskiej tradycji nikogo przekonywać nie trzeba. Ale o tym, że był dobrym kompozytorem już tak. Kilkaset utworów, w tym pieśni, opery, koncerty fortepianowe, symfonie, muzyka kameralna, a nawet filmowa, przez wiele dziesięcioleci okrywała zasłona milczenia i niepamięci. Dopiero w ostatnich latach wracają do łask, a dzieje się to z...

Co było wydarzeniem muzycznym 2021 roku? Jaki był najlepszy koncert, spektakl, festiwal? Którego artystę podziwialiśmy? Co nas zdziwiło, co rozczarowało, a co zwyczajnie wkurzyło? Czym się zachwycaliśmy? Jakich płyt słuchaliśmy i wreszcie – po prostu – jaki był ten rok w muzyce klasycznej? Podsumowują: Łucja Siedlik i Mateusz Borkowski . 

W ostatnim odcinku Szafy Melomana w tym roku rozmawiamy o jednym z najważniejszych muzycznych dzieł XX wieku, obrazującym w równym stopniu tragizm, jak i piękno tego stulecia – „Kwartecie na koniec czasu”, napisanym przez Oliviera Messiaena podczas niewoli w Stalagu VIIIa Görlitz na przełomie 1940 i 1941 roku. W środku zimy, w środku wojny, na zapleczu lichego, niedogrzanego baraku i przy ogromnym...

„Po co męczyć gamę, gdy się gra akompaniament” – śpiewał swego czasu Zbigniew Łapiński w piosence „Akompaniator”. Tytułowy muzyk łupie akordy, których nikt nie słyszy i cieszy się, ilekroć ktokolwiek rozpozna go na skrawku sceny, który zajmuje schowany za solistą. Walką z takim rozumieniem roli pianisty towarzyszącego zajmował się przez całe swoje artystyczne życie Jerzy Marchwiński, pianista i pe...

„Bez muzyki nie potrafię żyć” – powiedziała przed rokiem Anna Woźniakowska w rozmowie, którą nagrałem, zanim powstał mój podcast. Dzisiaj sięgam do archiwów i przypominam to ważne nagranie. Autorka tych słów, rówieśniczka Paula McCartneya, Harrisona Forda, Krzysztofa Klenczona i Tomasza Stańki (był jej kolegą z klasy), była wieloletnią dziennikarką Radia Kraków, krytyczką muzyczną, pisarką, a obec...

Jedni mówią, że to instrument bólu, inni, że najbardziej poetycki spośród dawnych instrumentów – jedno drugiego zresztą nie wyklucza. Chodzi o violę da gamba, która przez 300 lat podbijała serca słuchaczy i wykonawców, ale przegrała batalię o siłę dźwięku z wiolonczelą i na blisko dwa wieki popadła w zapomnienie. Powróciła w połowie XX wieku, na fali ruchu wykonawstwa historycznego i na nowo rozko...

Stefan Kisielewski wywróżył mu wielką karierę, mówiąc z właściwą sobie swadą, że „z tej mąki będzie chleb” – i był! Jerzy Katlewicz należał do grona najwybitniejszych polskich dyrygentów XX wieku. Najsilniej związał się z Filharmonią Krakowską, której był najdłużej urzędującym dyrektorem i to jego nazwisko wyznaczało epokę świetności tego zespołu w minionym stuleciu. Lista krajów, sal koncertowych...

Flet jest jednym z najstarszych instrumentów, jakie ludzkość wynalazła, ale jego złota era zaczęła się dopiero w XX stuleciu, kiedy pochód kompozytorów współczesnych podążył szlakiem wytyczonym przez Debussy’ego. O kształceniu flecisty, wolności twórczej i odtwórczej, „ walce z grawitacją” w muzyce konkretnej oraz poszukiwaniach rytualności, a także o inwestowaniu swojego czasu w projekty artystyc...