Monika Gładysz-Leper

Stało się!

History PL ↓ 125 episodes

Podcast o historii obyczajowej i historii kultury. Postacie historyczne są tu odarte z wojen i sojuszy, za to ubrane w piżamy i zaglądamy im do apteczek. Więcej tu kobiet, których nie ma w podręcznikach szkolnych i sporo przyglądania się obyczajom. Zapraszam! Na Youtube pod nazwą Stało się! całość za darmo. :) (https://www.youtube.com/@StaloSie)

Author

Monika Gładysz-Leper

Episodes

Wesoła wdówka z Windy Nook - zbrodniarka z czarnym poczuciem humoru. 03.10.2023 15:08

Wdowa, po długim małżeństwie (niezbyt udanym), wpada w wir kolejnych związków. Ale nie są one zbyt długotrwałe... ŹRÓDŁA: "I że ci (nie) odpuszczę" J. Wright https://wielkahistoria.pl/mary-elizabeth-wilson-ostatnia-kobieta-w-historii-anglii-skazana-na-smierc/ https://en.wikipedia.org/wiki/Mary_Elizabeth_Wilson https://medium.com/crimebeat/the-merry-widow-of-windy-nook-who-lost-four-husba...

Karol VI Szalony - francuski, średniowieczny król, który myślał, że jest ze szkła. 26.09.2023 26:59

Karol VI, zwany Szalonym, był średniowiecznym królem Francji. Jednak nie będzie to podcast o dziejach państwa, a o dziejach szaleństwa jednego człowieka. ŹRÓDŁA: https://astrahistoria.pl/szalenstwa-krola-karola-vi/ https://pl.wikipedia.org/wiki/Karol_VI_Szalony https://www.medonet.pl/zdrowie/zdrowie-dla-kazdego,jestem-szklem--jestem-caly-ze-szkla--francuskiego-krola-pokonala-tajemnicza-choroba,art...

Hatszepsut - kobieta na tronie faraona, mąż-brat i jeden tajemniczy ząb. 19.09.2023 39:31

Hatszepsut, kobieta na tronie faraona, jedna z niezwykłych władczyń w swojej dynastii. Posłuchajcie o jej życiu. ŹRÓDŁA: https://pl.wikipedia.org/wiki/Ureusz "Niezwykłe kobiety w dziejach" A. Donimirski https://pl.wikipedia.org/wiki/Hatszepsut https://www.national-geographic.pl/artykul/krol-hatszepsut https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Awi%C4%85tynia_Hatszepsut https://naukawpolsce.pl/ak...

Tajemnicze zaginięcie Agaty Christie. 12.09.2023 11:55

Agata Christie zaginęła. Co się z nią stało? Posłuchajcie. :) ŹRÓDŁA: https://kobieta.onet.pl/historia/jej-zaginiecie-zdumialo-fanow-agatha-christie-zostala-odnaleziona-po-11-dniach/0xzsl7g https://viva.pl/kultura/ksiazka/agatha-christie-tajemnicze-zaginiecie-pisarki-historia-biografia-hipotezy-zdjecia-142453-r1/ https://www.newsweek.pl/historia/zaginiecie-agathy-christie-tej-tajemnicy-nie-rozwikl...

Rodzina Hiszpańskich - obuwnicze imperium, jedna sprawa karna i czterech Stanisławów. 05.09.2023 43:50

Rodzina Hiszpańskich zasłużyła się dla Polski, choć jeden z jej członków niechlubnie zapisał się w aktach kryminalnych miasta. Posłuchajcie o rodzinie wybitnych szewców ze stolicy. ŹRÓDŁA: https://pl.wikipedia.org/wiki/Stanis%C5%82aw_Eugeniusz_Hiszpa%C5%84ski https://pl.wikipedia.org/wiki/Hiszpa%C5%84ski_(przedsi%C4%99biorstwo) https://www.salon24.pl/u/dry/357094,niezwykli-hiszpanscy-i-ich-niezwyk...

Cesarz Neron - szaleniec i artysta. Czy jednak podpalił Rzym? 29.08.2023 1:05:47

Cesarz Neron jest znany głównie z tego, że przypisuje mu się wzniecenie pożaru Rzymu. Czy jednak słusznie? Zapraszam do słuchania. ŹRÓDŁA: "Miłość i polityka" S. Koper "Ciemniejący wiek" C. Nixey "Największe kłamstwa w historii" W. Weir https://pl.wikipedia.org/wiki/Neron

Tadeusz Gadomski - krakowski malarz, syn słynnego rzeźbiarza, zdradzony mąż i furiat. Sprawa, którą żył Kraków w XIX wieku. 22.08.2023 33:19

Tadeusz Gadomski, krakowski malarz, syn Walerego, krakowskiego rzeźbiarza, trafił na ławę oskarżonych, ponieważ jego żona uciekła od niego z aktorem wędrownej trupy... Do czego to doprowadziło, posłuchajcie tutaj. ŹRÓDŁA: "Pitaval krakowski" S. Salomonowicz, J. Szwaja, S. Waltoś https://historia-swidnica.pl/zly-demon-w-domu-malarza/ https://krowoderska.pl/zbrodnia-na-czarnowiejskiej/

Wdowa Felstan, przedwojenny Gdańsk, kamienice czynszowe i tajemnica nagłej ciszy w mieszkaniu. 15.08.2023 23:56

Co się stało wdowie Felstan? Kto odpowiada za jej tragedię w przedwojennym Gdańsku? ŹRÓDŁA: "Pierwszy pitawal gdański" P. Pizuński Baza nagrobków BillionGraves

Kobiety Ludwika XV - polska żona, siostrzane kochanki i sławne metresy. 08.08.2023 1:31:02

Ludwik XV żył długo i wokół niego roiło się od fascynujących kobiet. Polska żona, sławne metresy i skandal za skandalem. Długi podkast o długim królewskim romansowaniu. Zapraszam! ŹRÓDŁA: "Faworyty władców Francji" J. Dackiewicz https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwik_XV https://pl.wikipedia.org/wiki/Maria_Leszczy%C5%84ska https://pl.wikipedia.org/wiki/Madame_Pompadour https://pl.wikipedia....

Apronia, czyli zbrodnia w starożytnym Rzymie, ciekawski cesarz i wściekła babcia. 01.08.2023 18:23

Apronia wypada przez rzymskie okno, a dalej jest tylko ciekawiej. Niespotykane w starożytności śledztwo prowadzi sam cesarz. Posłuchajcie. :) ŹRÓDŁA: https://academic.oup.com/book/39533/chapter-abstract/339373633?redirectedFrom=fulltext https://thehistorianshut.com/2018/02/04/the-suspicious-fall-of-the-roman-noblewoman-apronia/ https://en.wikipedia.org/wiki/Plautia_Urgulanilla https://www.nytimes....

Zofia Strasibota, czyli łódzka gospodyni posądzona o czary. 25.07.2023 18:40

Bycie kobietą bywało bardzo trudne w czasach, kiedy posądzenie o czary mogło sprowadzić śmierć. Tym razem sprawa z Łodzi. Zapraszam do słuchania. ŹRÓDŁA: "Prawie pitaval" J. Urbankiewicz

Barbara Świerczkówna kontra dżuma w Krakowie. Proces o pranie ciuchów w rzece a zaraza. 18.07.2023 25:54

Kiedy do Krakowa zawitała dżuma, szukano winnych. Jedną z takich pobocznych ofiar epidemii, została prosta dziewczyna z prowincji. Posłuchajcie. ŹRÓDŁA: "Księgi kryminalne miasta Krakowa z lat 1630–1633, 1679–1690", oprac. W. Uruszczak, M. Mikuła, K. Fokt https://pl.wikipedia.org/wiki/Kalendarium_historii_Krakowa

Władysław Warneńczyk - krzyżowiec, który zginął pod Warną, czy sławny rycerz, ojciec podróżnika? 11.07.2023 1:30:19

Czy Warneńczyk zginął pod Warną? A może uciekł i żył za granicą? Mało tego. Jeśli faktycznie, to czy krew Jagiellonów została przekazana sławnemu potomstwu? Posłuchajcie. :) ŹRÓDŁA: https://pl.wikipedia.org/wiki/Nagrobek_W%C5%82adys%C5%82awa_III_Warne%C5%84czyka https://pl.wikipedia.org/wiki/W%C5%82adys%C5%82aw_III_Warne%C5%84czyk https://www.newsweek.pl/wiedza/kolumb-mogl-byc-polakiem/cfxlz57 &qu...

Zbrodnie w pruskim Gdańsku - szpitalny morderca, żandarm z nadwagą i seniorzy. 04.07.2023 32:31

Pruski Gdańsk i przyszpitalne mieszkania dla seniorów - miejsce bezmyślnych zbrodni. Zapraszam do słuchania o pewnej kryminalnej sprawie z XIX wieku. ŹRÓDŁA: https://pl.wikipedia.org/wiki/Historia_Gda%C5%84ska "Pierwszy pitawal gdański" P. Pizuński

Skąd się wzięła Ściana Płaczu? Dzieje zburzenia Jerozolimy i najświętszego miejsca Izraelitów. 27.06.2023 36:57

Skąd się wzięła Ściana Płaczu? Co się działo, kiedy Rzymianie zniszczyli 2000 lat temu Jerozolimę? Zapraszam do słuchania. ŹRÓDŁA: https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Awi%C4%85tynia_Jerozolimska https://en.wikipedia.org/wiki/Second_Temple https://pl.wikipedia.org/wiki/Obl%C4%99%C5%BCenie_Jerozolimy_(70) https://sztetl.org.pl/pl/slownik/jerozolimska-swiatynia "Jerozolima" S. Montefiore htt...

Michalina Isaakowa - polska entomolożka w podróży po wioskach Polaków w Brazylii. 20.06.2023 34:43

Polska entomolożka, która wybrała się do Ameryki Południowej łapać motyle, wzbudzała pewną sensację. Jej dwuletni pobyt w polskich koloniach w Brazylii opisała w wydanym potem dzienniku-relacji. Posłuchajcie. ŹRÓDŁA: "Polka w puszczach Parany" M. Isaakowa https://pl.wikipedia.org/wiki/Michalina_Isaakowa https://www.historiaposzukaj.pl/wiedza,osoby,1125,osoba_michalina_isaakowa.html https...

Lokusta - trucicielka na usługach cesarza Nerona. 13.06.2023 22:52

Lokusta była trucicielką na służbie cesarza Nerona. Jak tam trafiła i jak skończyła - o tym możecie posłuchać w tym podkaście. ŹRÓDŁA: https://pl.wikipedia.org/wiki/Lukusta https://www.medonet.pl/zdrowie,pierwsza-seryjna-morderczyni-w-historii--kim-byla-lokusta-,artykul,04823048.html https://styl.interia.pl/herstorie/news-zawodowa-trucicielka-z-galijskiej-wsi-ktora-zmienila-histori,nId,6311842 &qu...

Christine Keeler i minister Profumo - rządowy skandal z obscenicznymi przyjęciami u lorda Astora. 06.06.2023 39:47

W latach 60. XX wieku przez Anglię przetoczył się rządowy skandal ze stręczycielstwem w tle. Minister i dzikie imprezy u lorda Astora - co robili? Posłuchajcie. ŹRÓDŁA: "Pitawal przestępstw niezwykłych" G. Prodohl https://www.britannica.com/biography/John-Profumo https://pl.wikipedia.org/wiki/Christine_Keeler https://pl.wikipedia.org/wiki/John_Profumo https://i.pl/afera-profumo-skandal-k...

Ida Pfeiffer, czyli jak stateczna matrona ruszyła w świat, by poznać ludożerców. 30.05.2023 40:04

Ida Pfeiffer przez połowę życia była przykładną panią domu, ale gdy wyrwała się z okowów zobowiązań rodzinnych, ruszyła w świat, o którym marzyła od dzieciństwa. Posłuchajcie o niezwykłej podróżniczce. ŹRÓDŁA: https://pl.wikipedia.org/wiki/Ida_Pfeiffer https://en.wikipedia.org/wiki/Ida_Laura_Pfeiffer https://bc.radom.pl/dlibra/show-content/publication/edition/24076?id=24076 https://www.quest-cdecj...

Maria Wisnowska - aktorka i huzar, czyli skandal w Warszawie pod koniec XIX wieku. 23.05.2023 55:16

Maria Wisnowska była bardzo popularną aktorką warszawskiego Teatru Rozmaitości pod koniec XIX wieku. Żyła krótko, bo około 30 lat, w epoce dziwnej i w czasach trudnych. Jej śmierć była skandalem, ale osądzono ją chyba zbyt surowo. Posłuchajcie. ŹRÓDŁA: https://pl.wikipedia.org/wiki/Maria_Wisnowska https://ciekawostkihistoryczne.pl/2021/10/10/zabojstwo-marii-wisnowskiej/ https://dzieje.pl/rozmaitos...

Spadkobierca bogatych wdów z uzdrowiska - czy doktor Adams wysyłał staruszki na tamten świat? 16.05.2023 33:40

W uzdrowisku przy kanale La Manche, pewien zacny doktor żył dostatnio z wysokich spadków po swoich pacjentkach. Czy przyczyniał się do ich zgonów? Posłuchajcie. :) ŹRÓDŁA: https://pl.wikipedia.org/wiki/John_Bodkin_Adams "Pitawal przestępstw niezwykłych" G. Prodohl https://en.wikipedia.org/wiki/John_Bodkin_Adams https://www.medonet.pl/zdrowie/zdrowie-dla-kazdego,john-bodkin-adams---czy-br...

Ludwik Wittelsbach - bawarski król, który budował zamki w chmurach, kochał Wagnera i wielbił pewnego koniuszego. 09.05.2023 37:50

Ludwik Wittelsbach, zwany także Bawarskim, był człowiekiem nietuzinkowym, choć trochę (lub bardziej, niż trochę), oderwanym od rzeczywistości. Posłuchajcie, bo była to postać niezwykła. ŹRÓDŁA: https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwik_II_Wittelsbach https://pl.wikipedia.org/wiki/Zofia_Charlotta_Wittelsbach "Królowie i królowe Europy" B. R. Lewis https://twojahistoria.pl/2020/04/15/tajemnicza...

Epidemie tańca św. Wita, czyli skąd wzięła się plaga choreomanii w dawnej Europie. 02.05.2023 20:03

Epidemia mimowolnego tańca pojawiała się w jednym z regionów Europy bardzo regularnie. Skąd się wzięła i jak sobie z nią radzono? Posłuchajcie. :) ŹRÓDŁA: https://wielkahistoria.pl/taneczna-plaga-najbardziej-tajemnicza-epidemia-sredniowiecza/ https://pl.wikipedia.org/wiki/Taneczna_mania https://wyborcza.pl/7,75400,23651563,taneczna-zaraza-dziwna-epidemia-w-xvi-wiecznym-strasburgu.html https://en.w...

Wyjście żaków z Krakowa, czyli awantura między miastem a studentami, która zaczęła się od bójki. 25.04.2023 28:38

W XVI wieku krakowska brać studencka obraziła się na miasto i postanowiła je opuścić? A z jakiegoż to poważnego powodu? Posłuchajcie. :) ŹRÓDŁA: "Pitaval krakowski" S. Salomonowicz, J. Szwaja, S. Waltoś https://pl.wikipedia.org/wiki/Wyj%C5%9Bcie_%C5%BCak%C3%B3w_z_Krakowa_w_roku_1549 https://muzhp.pl/pl/e/130/poczatek-zamieszek-studenckich-na-tle-antykoscielnym-w-krakowie https://dziennik...

Cesarzowa kurtyzan, Imperia Cognati i Rzym XVI wieku. 18.04.2023 44:31

XVI wiek był dla Rzymu okresem wyjątkowo interesującym pod kątem obyczajowym. Prym wiodły kurtyzany, u stóp mając państwo kościelne. ŹRÓDŁA: https://ciekawostkihistoryczne.pl/2020/01/17/slynne-wloskie-kurtyzany/ https://en.wikipedia.org/wiki/Imperia_Cognati https://roma-nonpertutti.com/en/article/323/imperia-cognati-the-most-famous-courtesan-of-renaissance-rome "Córy Wenus" M. Kurzel-Run...