Stacja Dywagacja

Są uczucia, które nie mają w języku polskim nazwy, a powinny. Zresztą nie tylko uczucia. Czasem dopiero poznając odpowiednie słowo, odkrywamy, co tak naprawdę cały czas przeżywaliśmy i co z tym możemy zrobić. To nie jest lista typu Top 10 naszych ulubionych, najciekawszych czy najpotrzebniejszych tego typu słów. To lista bardzo osobista, która powstała podczas rozmyślań nad tym, co jest w życiu wa...

W czasach, gdy coraz więcej spraw załatwiamy online, coraz więcej czasu spędzamy w pracy i samochodzie, często brakuje nam czegoś jeszcze - tzw. miejsc trzecich. Dlaczego Starbucks walczył o etykietę trzeciego miejsca i przegrał? Jaka była ukryta rola betonozy na rynkach polskich miast i miasteczek? Dlaczego trzecie miejsca mogą być infrastrukturą szczęścia (w wielu miastach znikającą)? Przyjrzymy...

Czy small talk może być realnym lekarstwem na samotność? W odcinku rozmontowujemy na czynniki pierwsze zjawisko słabych więzi: luźnych relacji z sąsiadem, fryzjerem, kolegą z siłowni itp. Okazuje się, że mózg traktuje takie kontakty dużo poważniej, niż nam się wydaje. Przez większość ewolucji bycie poza grupą oznaczało zagrożenie życia, więc nasz układ nerwowy cały czas skanuje otoczenie pod kątem...

Jak to możliwe, że prawie co czwarty Polak cierpi na zespół stresu pourazowego i w ogóle się o tym nie mówi? Średnia dla naszej części świata to 5-10%, ale nawet w Rwandzie ten odsetek wynosi "tylko" 18%. Co nas tak traumatyzuje? Jakie są tego konsekwencje? Co możemy z tym zrobić? Już od 4 lat dysponujemy reprezentatywnymi badaniami dla całej Polski potwierdzającymi tę diagnozę. Ostatnio...

Współczesny świat, mimo ogromnego rozwoju i dobrobytu, wytwarza w nas stałe poczucie niedosytu i przekonanie, że zawsze istnieje coś lepszego, a my nigdy nie jesteśmy wystarczający. Ten odcinek, jak nie pierwszy zresztą, wziął się z fascynującej lektury - tym razem trafiło na książkę Martina Caparrosa "Tamte czasy. Raport z teraźniejszości". Zaczyna się od diagnozy nierówności w dzisiejszym świeci...

Czy ludzie potrafią rozpoznawać orientację seksualną po samej twarzy? Okazuje się, że  jesteśmy w tym całkiem nieźli, choć niekoniecznie świadomie. W odcinku omawiamy, skąd bierze się ten efekt, co dokładnie mierzą badacze i dlaczego to jest bardziej zniuansowane niż proste "kobiece rysy" u mężczyzn albo "męskie rysy" u kobiet. Co jest fascynujące i zarazem zatrważające, to że...

Czy żyjemy w epoce narcyzów? A może bardziej w epoce mocnych nagłówków? Bo gdy słyszymy „epidemia narcyzmu”, łatwo wyobrazić sobie pokolenie zapatrzone w selfie, roszczeniowe i przekonane o własnej wyjątkowości. Tylko że rzeczywistość jest dużo bardziej skomplikowana. W najnowszym odcinku Stacji Dywagacji między innymi: - Skąd w ogóle wzięło się hasło „epidemia narcyzmu”, kto je wypuścił w świat i...

Czemu te bańki informacyjne są takie złe? Często słyszymy: wyjdź ze swojej bańki! Ale w sumie dlaczego? I co to w ogóle tak naprawdę jest ta bańka? Postanowiliśmy wziąć na warsztat kilka badań na ten temat, żeby móc oprzeć się na sprawdzonych konkretach.  To co nas najbardziej poruszyło i zdziwiło, to: - jak dużą rolę w polaryzacji grają czyste emocje -> głębokie podziały powstają przy często m...

Miły czy niewidzialny? Bierzemy pod lupę, czym jest syndrom „miłego faceta” i jak wpływa na życie oraz związki. Na zewnątrz to uprzejmość i pomocność, w środku strategia zdobywania akceptacji kosztem siebie. Co ciekawe, kobietom też zdarza się cierpieć na ten syndrom. Pokazujemy jego źródła w dzieciństwie: parentyfikację, brak emocjonalnie obecnego ojca, szantaż emocjonalny i lęk przed odrzuceniem...

Tysiące mężczyzn dzieli się intymnymi zdjęciami swoich partnerek (a nawet córek!) bez ich wiedzy na zamkniętych grupach internetowych. Szukamy psychologicznych przyczyn tego zjawiska. Poczucie władzy i kontroli? Potrzeba przynależności do grupy? A może po prostu "stara dobra" psychopatia lub mroczna tetrada? Najnowsze technologie, samotność i dehumanizacja splatają się tu w jednym z najb...

Wydaje ci się, że wiesz, czym jest złość? A agresja? Że złość to zło, a agresja to przemoc? No właśnie – też tak kiedyś myśleliśmy. W tym odcinku rozbieramy na części pierwsze te dwa zjawiska, które w naszej kulturze zostały tak zniekształcone, że dziś niemal nie potrafimy ich czuć, nazywać ani używać. A szkoda, bo złość i agresja w swojej dojrzałej formie mogą być i zdrowe, i potrzebne. Jako dzie...

Bez niego nie byłoby ani globalizacji, ani tanich smartfonów, ani sushi w Lidlu. Najbardziej niepozorny z największych wynalazków XX wieku. Zdecydowana większość z nas nie zdaje sobie sprawy z tego, jak wiele mu zawdzięcza! Opowiadamy, jak coś tak banalnego, jak metalowy kontener bez żadnej zaawansowanej mechaniki ani elektroniki, kompletnie zmieniło funkcjonowanie całego świata.  Ten temat pozwal...

Naprawdę chcemy, żeby mężczyźni mówili, co czują? A może tylko tak twierdzimy… dopóki naprawdę nie zaczną? Bo gdy facet przestaje milczeć, a zaczyna mówić „nie daję rady”, to często początek nowego, jeszcze większego kryzysu. W najnowszym odcinku Stacji Dywagacji między innymi: ♂️Dlaczego są konkretne emocje, których nie potrafimy znieść w innych ludziach? ♂️Jak pokolenia nieobecnych ojców wpłynęł...

LSD… Zaczyna się niewinnie. Odrobina serotoninowego szaleństwa i rozmowy pomiędzy neuronami, które normalnie się nic o sobie nie wiedzą. Ale im dalej, tym bardziej przerażająco. Zwłaszcza jeśli największa agencja wywiadowcza świata zaczyna używać tej substancji do łamania ludzkich umysłów. Trudno uwierzyć, że to prawdziwa historia, a nie scenariusz do jednego z tych najbardziej tandetnych Bondów....

Dlaczego to Europa Zachodnia wyznaczyła kierunek globalnej cywilizacji, a nie Chiny, Indie, Świat Islamu czy... Polska? Co sprawia, że jedne kraje dominują, a inne wciąż próbują „nadrobić zaległości”? Ten odcinek to trochę szukanie odpowiedzi na odwieczny pytanie czy mamy mieć kompleksy wobec Zachodu i dlaczego nie ;) I czy warto być jego częścią. Rozbieramy temat na czynniki pierwsze, zbieramy do...

Po co TAK NAPRAWDĘ był Polsce chrzest? Przyglądamy się bliżej różnym frazesom i hasłom znanym ze szkoły, a przy okazji zagłębiamy się w: - Prawdziwą naturę początków polskiego Państwa (pewnie doskonale wiecie już, że głównym zajęciem Polan był handel niewolnikami, ale wskoczymy tu trochę głębiej). - To jak absolutnie epicką instytucją był kościół we wczesnym średniowieczu. - Tytułową polską grę o...

W drugim odcinku naszej podróży przez słowiańską mitologię schodzimy do świata strachu, świata istot, które spędzały sen z powiek naszym przodkom. Biesy (po tak kiedyś nazywano potwory) to nie tylko "straszaki" opowiadane przy ognisku, ale także ważny element edukacyjny, wyjaśniający różne zjawiska otaczające ludzi. I sposób (czasem okrutny!) na regulowanie różnych społecznych konfliktów...

Słowiańska mitologia tłumaczy świat zupełnie inaczej niż inne znane mitologie i religie. Zainspirowani świetną książką Jakuba Bobrowskiego i Mateusza Wrony „Mitologia słowiańska” przybliżymy Wam to, w co wierzyli nasi przodkowie, jak tłumaczyli sobie powstanie świata, ludzi i to, co dzieje się po śmierci. Panteon bogów w świecie Słowian był nie tylko bardzo bogaty, ale też robili wspólnie czasem n...

Opowiemy, jak nauka stara się wytłumaczyć doświadczenia z pogranicza śmierci tzw. near-death experience, w skrócie NDE (m.in. słynne światełko na końcu tunelu, uczucie szczęścia czy obecność zmarłych bliskich - jedną z fascynujących zagadek jest, że katalog tych doświadczeń jest bardzo konkretny i taki sam dla ludzi z całego świata) oraz zjawisko opuszczenia ciała, czyli out of body experience, w...

Świat jest budowany pod mężczyzn, a nie pod kobiety - tyle razy to słyszeliśmy. Ale dziś chcemy porozmawiać, o takich aspektach tego zjawiska, o których właściwie nigdy się nie mówi. Wiecie, że w wypadkach samochodowych ginie stosunkowo więcej kobiet, ponieważ systemy bezpieczeństwa tworzone są pod mężczyzn, bo tak jest taniej? Jeszcze ciekawiej robi się, gdy przyjrzeć się bliżej systemom komunika...

Odcinek pozornie o ekologii, ale tak naprawdę jest to tylko pretekst do opowiedzenia o innych ważnych sprawach. W pierwszej części posłuchacie o niezwykłej transformacji źródeł pozyskiwania energii, jaką przeszedł Urugwaj niedawno, w ciągu ostatniej dekady z haczykiem. Niewiele osób wie, ale jest to świetny przykład tego, że da się odejść od paliw kopalnych na rzecz zielonych źródeł energii i jesz...

Ten odcinek jest o popularnych historiach, które teoretycznie wszyscy dobrze znamy, a jednak okazuje się, że są też wersje, które wywracają wszystko do góry nogami. W pierwszej części będzie o Czerwonym Kapturku, który w oryginale jest trochę bardziej krwawy i pesymistyczny (no dobra, DUŻO bardziej!). Ale za to może mieć zupełnie inną, ciekawszą interpretację (ze współczesnego punktu widzenia patr...

Takiego odcinka jeszcze nie było. Dzisiaj Zuza Wójcińska i Michał Plichta opowiedzą o tym, jak swego czasu najpierw pojechali stopem do Nepalu, a następnie postanowili tam zbudować piekarnię, która miała służyć lokalnej społeczności. Jak dwójka skromnych ludzi tuż po skończeniu studiów dokonała tego, że ową piekarnię zbudować się udało? Odcinek o zarażaniu entuzjazmem, uwzględnianiu kontekstu kult...

Kim są femcelki i dlaczego nienawidzą mężczyzn? Co ma wspólnego teoria wędrujących macic ze współczesnym diagnozowaniem kobiet? Na start przybliżamy temat femcelek, czyli sfrustrowanych samotnych kobiet, żeńskich odpowiedników inceli. Dowiecie się, co charakteryzuje kobiety wyznające taką "ideologię", czym różnią się od samych inceli, co je najbardziej boli i dlaczego swoją niechęć kierują nie tyl...

Ludzka strona sztucznej inteligencji - oto temat przewodni 39 odcinka. Eksplorujemy temat AI, ale nie samą technologię, a jej wpływ na nasz świat i ludzką psychikę. Jak zwykle będzie mix badań, danych i osobistych dywagacji. - Jak działają influencerki generowane przez AI? - Kto woli flirtować ze sztuczną inteligencją zamiast prawdziwą? - Czy AI będzie lekarstwem na samotność (czy wręcz odwrotnie?...