Piotr Borowski

Sofizmaty

Education PL ↓ 51 episodes

Sofizmaty, logika, fallacy, zdrowy rozsądek etc.

Author

Piotr Borowski

Category

Education

Podcast website

www.spreaker.com

Latest episode

Feb 18, 2026

Where to listen?

Podcasts in the app Replaio Radio Coming soon

Podcasts are coming to the app soon. Install now and be the first to see a whole new take on podcasts

Get it on Google Play Install for free Android 5M+ downloads · 4.8 rating iOS soon

Episodes

26 - Definicja 01.02.2024

W dyskusji ważne jest zdefiniowanie terminów, które będą używane. Np. zanim zacznie się rozmawiać o sztucznej inteligencji trzeba zdefiniować termin "inteligencja". Darek Użycki książka "Wiesz, kim jestem!" https://wieszkimjestem.pl/ książka "Czy jesteś tym, który puka?" do pobrania na blogu: https://dariuszuzycki.com/ Artykuł Darka o sztucznej inteligencji https://dariuszuzycki.com/autorefleksja/...

25 - Co daje popełnianie błędów? 05.01.2024

Podkast Sofizmaty stworzyłem po to aby nagrywać informacje o błędach w rozumowaniu, błędach w dyskusji itd. Czy jednak da się nie popełniać takich błędów? Raczej nie, ale można zmniejszyć ich ilość. Dziś jednak chciałbym się zająć kwestią tego czy popełnienie takiego błędu coś nam daje? Czy zawsze jest złe? Niektóre błędy jak np. błąd kosztów utopionych może sprawić, że będziemy robić coś pozytywn...

24 - Teorie spiskowe 16.09.2023

Jak należy rozumieć sformułowanie "teoria spiskowa"? Czy teorie spiskowe można rozróżniać na podstawie prawdopodobieństwa, tego że są prawdziwe? Darek Użycki książka "Wiesz, kim jestem!" https://wieszkimjestem.pl/ książka "Czy jesteś tym, który puka?" do pobrania na blogu: https://dariuszuzycki.com/ książka wspomniana w audycji Sławomir Mrożek - Małe listy https://lubimyczytac.pl/ksiazka/60551/mal...

23 - Procrastination Bias 22.08.2023

Procrastination bias to po polsku błąd poznawczy prokrastynacji. Słowo bias oznacza swego rodzaju skrzywienie. To tak jakbyśmy patrzyli na świat przez szkła, które go zniekształcają. Prokrastynacja czyli odkładanie spraw na później jest właśnie spowodowana takim zniekształceniem. Podejmujemy decyzje o tym aby odłożyć zadania, bo wewnętrznie wydaje nam się, że to słuszna decyzja. Właśnie na tym pol...

22 - Analfabeci i literaci 14.08.2023

Autorem pierwszej nowoczesnej techniki wykonywania cięcia cesarskiego był włoski położnik Eduardo Porro. 147 lat temu w 1876 włoski położnik Eduardo Porro wprowadził cięcie połączone z amputacją trzonu macicy. Szanse matki na przeżycie wzrastały do 60%. Pięć lat później Ferdynand Kehrer ulepszył tą metodę. Ludzie potrafiący pisać mogą przekazać swoje odkrycia kolejnym pokoleniom. Analfabeci też to...

21 - Polityczna poprawność 31.07.2023

Chciałbym się dziś zająć terminem “polityczna poprawność”. Co oznacza ten termin? Jaka jest historia jego użycia? Czy należy się stosować do wymagań politycznej poprawności? Zacznijmy od samego terminu. Dlaczego ten termin składa się z dwóch słów? Czy nie wystarczy powiedzieć po prostu “poprawność”? Wg słownika “poprawny” to (1) zgodny z faktami i logiką, (2) zgodny z konwenansem i (3) zgodny z no...

20 - Murzyn czy Afroamerykanin 18.07.2023

My Polacy używamy wobec naszych zachodnich sąsiadów określenia “Niemiec”. Jest to bardzo stare, bo wręcz prasłowiańskie słowo oznaczające kogoś mówiącego niewyraźnie lub wręcz niemego. Było to przezwisko, które przyjęło się jako nazwa kraju zamieszkiwanego przez plemiona germańskie czyli z naszego punktu widzenia ludzi, którzy byli niemi lub bełkotali. Podobne znaczenie ma słowo “barbarzyńca”. Był...

19 - Feminizm 09.06.2023

Wraz z Katarzyną Nowicką rozmawialiśmy o współczesnym feminizmie. Czym on jest? Dlaczego często jest postrzegany negatywnie? Jakie są dobre, a jakie złe strony feminizmu? Katarzyna Nowicka - profil bookstagramowy https://instagram.com/nowika1_bookstagram

18 - Abiogeneza (Samorództwo) 12.05.2023

Samorództwo lub inaczej abiogeneza jest to teoria o samorzutnym powstaniu życia. Polskiego słowa “samorództwo” nie trzeba chyba wyjaśniać. Chodzi o coś, co się samo narodziło, czyli nie miało rodziców. Słowo “abiogeneza” pochodzi od greckiego “abiogenesis”. Mamy tutaj “a” czyli zaprzeczenie, “bios” czyli życie oraz “genesis” czyli pochodzenie. Tak więc “abiogeneza” oznacza, że coś pochodziło z mat...

17 - Półprawda 24.03.2023

Logika opiera się na interpretacji faktów. Osoba logiczna potrafi z faktów wyciągnąć właściwe wnioski. Co jednak, jeżeli będzie miała tylko część faktów? Tak jest z historią, nie posiadamy wszystkich faktów na temat tego co się wydarzyło np. w czasach Mieszka I. Historycy więc interpretują znane fakty, ale zdają sobie sprawę, że wyciągnięte wnioski nie muszą być pewne. Ja jednak chciałbym zająć si...

16 - Odszkodowania za niewolnictwo 21.03.2023

Odszkodowania za niewolnictwo (ang. reparations for slavery) to temat kontrowersyjny. Ja chciałbym go jednak wykorzystać z punktu widzenia logiki. Na początek może krótki rys historyczny. Gdy ludzie słyszą niewolnik to prawdopodobnie przed oczami staje im postać czarnego niewolnika na plantacji bawełny w Stanach Zjednoczonych przed wojną secesyjną. Należy jednak pamiętać, że niewolnictwo było we w...

15 - Skromność i pokora 08.03.2023

Skromność i pokora są często używane zamiennie, choć nie znaczą tego samego. Można znaleźć kilka definicji tych pojęć. Zawsze odnoszą się one do nas w porównaniu z innymi. Oba te słowa wskazują na uznanie swojej niższości wobec innych lub uznanie wyższości otaczających nas ludzi. Ludzie mający te cechy są z jednej strony uznawani za miłych, bo np. nie wywyższają się, ale podchodzą z szacunkiem do...

14 - Czy da się powstrzymać globalne ocieplenie? 06.03.2023

Czy demokracja jest najlepszym ustrojem do walki z globalnym ociepleniem. Czy należy dać większą władzę centralną i pozbawić ludzi części ich wolności dla dobra ogółu. Kto najbardziej odpowiada za globalne ocieplenie i kto powinien wprowadzić najwięcej zmian. Kiedyś ziemia zostanie zniszczona czy więc opłaca się ją chronić. Paweł Pudło podkast Zrównoważony Rozwój https://www.zrownowazonyrozwoj.org...

13 - Pozytywy globalnego ocieplenia? 28.02.2023

Nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło. Czy to przysłowie pasuje do globalnego ocieplenia? Czy wzrost temperatury oraz wzrost CO2 ma dobre strony? Paweł Pudło podkast Zrównoważony Rozwój https://www.zrownowazonyrozwoj.org/czlowiek-klimat/ https://www.instagram.com/zrownowazonyrozwoj.podcast/ https://www.facebook.com/zrownowazonyrozwoj.podcast

12 - Globalne ocieplenie 20.02.2023

Czym się różni globalne ocieplenie od zmiany klimatu. Jak zmierzyć temperaturę jaka jest na ziemi. Jakie argumenty podają obie strony dyskusji i jakie sofizmaty są używane. Omówione sofizmaty: Post hoc ergo propter hoc (z łac., po tym, więc wskutek tego) Wybór głupiego oponenta Fallacy fallacy - Case study - skupienie się na jednym przypadku Cherry picking Katastrofizm (jeremiada) No True Scotsman...

11 - Teoria ewolucji 13.02.2023

24 listopada 1859 Darwin opublikował swoje dzieło “O powstawaniu gatunków”. Ja nagrywam ten odcinek w lutym 2023. Minęło więc niecałe 164 lata. Chciałbym w tym odcinku zebrać trochę wiedzy na temat tej teorii oraz tego jak się zmieniła przez te 164 lata. Na początek kilka sprostowań, bo wiele osób źle rozumie czego dotyczy ta teoria. Później będzie trochę o problemach oraz tym jak współcześni ewol...

10 - Odwołanie do kija 29.01.2023

Argument odwołujący się do kija (łac. Argumentum ad baculum) Argument odwołujący się do przemocy lub do zastosowania jakichś konsekwencji jeżeli druga strona się nie podda. Jak zwykle przy argumentowaniu są trzy strony. Co możemy zrobić? Jakie są negatywne konsekwencje?

09 - Wpływ 08.01.2023

Dziś chciałbym się krótko zastanowić nad podejmowanymi przez nas decyzjami. Te rozważania zahaczą trochę temat wolnej woli. Jak przykład chciałbym podać podkasterów, do których się zaliczam. Zauważono, że podkasterzy tworzą materiały, które ich odbiorcy chcą słuchać i/lub oglądać. Jeżeli np. podkaster polityczny nagra kilka audycji i jedna z nich będzie miała np. 100 razy więcej odsłuchań niż inne...

08 - Modele 04.01.2023

Model - uproszczone odwzorowanie rzeczywistości. Ta prostota to największa zaleta pracowania z modelem, bo dzięki temu, że jest on prostrzy łatwiej zrozumieć jego działanie. Jednocześnie ta prostota to największa wada modelu, bo ponieważ jest on prostrzy to nie odwzorowuje on rzeczywistości do końca. Jak pracować z modelami? Co zrobić gdy model okazuje się błędny? A co kiedy model czasem działa, a...

07 - Transteoretyczny model zmiany 31.12.2022

Doktor psychologii James O. Prochaska stworzył w 1977 roku Transteoretyczny model zmiany: 1. Stadium przedrefleksyjne 2. Stadium refleksji 3. Stadium przygotowania 4. Stadium działania 5. Stadium utrwalania Małgorzata Machniewicz https://malgorzatamachniewicz.pl podkast: https://www.paniodzmiany.com proces zmian w organizacji: 1. zapczeczanie 2. opór 3. eksperymentowanie 4. zaangażowanie książki "...

06 - Zmiany - kiedy? 21.12.2022

Jakie są koszty wprowadzenia zmiany? Oraz jakie będą oczekiwane rezultaty? Czy warto sobie ograniczać zmiany? Czy są ludzie, których nie warto zachęcać do zmiany? Czy wprowadzanie zmiany zawsze jest związane z kosztem? Małgorzata Machniewicz https://malgorzatamachniewicz.pl podkast: https://www.paniodzmiany.com

05 - Czy Komputery Potrafią Tworzyć? 16.12.2022

Dużo się mówi o tym, że komputery odbiorą pracę ludziom. Ja jestem programistą i wiem, że komputery nadają się do tworzenia rzeczy powtarzalnych. Jeżeli komputer jest podłączony do bazy danych zawierających wszystkie artykuły napisane np. o stanie wojennym to taki komputer (oczywiście z odpowiednim oprogramowaniem) potrafi stworzyć nowy tekst na zadany temat. Nie jest to jednak praca twórcza, ale...

04 - Skrajności i zasady 05.12.2022

Dlaczego ludzie mają skłonność wpadania w skrajności? Czy zawsze warto stosować zasady? Np. czy zawsze warto "być sobą" i "nie udawać"?

03 - Koszty utopione 24.10.2022

Błąd kosztów utopionych jest znany także jako koszty przepadłe, a po angielsku jako Sunk Costs Fallacy lub Concorde Fallacy. Na temat tego schematu myślowego, w który wpadamy rozmawiałem z Małgorzatą Machniewicz. Małgorzata Machniewicz https://malgorzatamachniewicz.pl podkast: https://www.paniodzmiany.com

02 - Koszty prawdy 07.10.2022

Dzisiaj zajmiemy się kosztami dochodzenia do prawdy. Czy jest możliwe poznać prawdę? Czy możemy mieć pewność, że ją znamy? Jak dużo trzeba zapłacić za prawdę i pewność, że to rzeczywiście jest prawda? Z logicznego punktu widzenia aby podjąć jakąś decyzję należy znać wszystkie fakty. Np. w Sun Tzu w “Sztuce wojny” pisze: “Poznanie innych i poznanie siebie to zwycięstwo bez ryzyka. Poznanie otoczeni...

Listen to the Sofizmaty podcast in Replaio

Radio and podcasts in one app - free, with no sign-up. Install today and do not miss the launch

Get it on Google Play

Replaio is not a podcast publisher; show names, artwork and audio belong to their authors and are distributed through public RSS feeds.